Κωνσταντίνος Μούντουκκος*
Ο στόχος να γίνει η Κύπρος ευρωπαϊκός κόμβος χρηματοοικονομικής τεχνολογίας (fintech) επανέρχεται στον δημόσιο διάλογο σε μια περίοδο όπου τα ευρωπαϊκά κράτη ανταγωνίζονται έντονα για την προσέλκυση εταιρειών τεχνολογίας, ταλέντων και κεφαλαίων. Σε αυτό το περιβάλλον, το ίδιο το κράτος καλείται να αποδεικνύει έμπρακτα ότι είναι πλήρως εναρμονισμένο με το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο, ότι οι εποπτικές του αρχές είναι έτοιμες να λειτουργήσουν και ότι μπορεί να κινείται με την ταχύτητα που απαιτεί μια αγορά που αλλάζει κάθε λίγους μήνες, αφού αυτή η αξιοπιστία μπορεί να μετατραπεί σε ουσιαστικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για τη χώρα.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα κρυπτοστοιχεία, καθώς ο ευρωπαϊκός Κανονισμός MiCA εφαρμόζεται πλήρως σε όλα τα κράτη μέλη από τα τέλη του 2024, και με το νομοσχέδιο που κατατέθηκε πρόσφατα στη Βουλή ολοκληρώνεται το εθνικό πλαίσιο κυρώσεων και εξουσιών επιβολής, που επιτρέπει στην εποπτεία να λειτουργήσει με πληρότητα. Το βήμα αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη ότι ο MiCA προβλέπει ένα «ευρωπαϊκό διαβατήριο», που επιτρέπει σε μια εταιρεία αδειοδοτημένη σε ένα κράτος μέλος να δραστηριοποιείται σε ολόκληρη την Ένωση. Ένα σαφές και αξιόπιστο πλαίσιο μπορεί επομένως να φέρει στην Κύπρο εταιρείες που θα εξυπηρετούν όλη την ευρωπαϊκή αγορά, με όφελος για τις επενδύσεις, την απασχόληση και την προστασία του καταναλωτή. Η ποιοτική και έγκαιρη εξέταση του νομοσχεδίου από τη Βουλή, σε συνεργασία με την αγορά και τις εποπτικές αρχές, θα επιτρέψει στο νέο πλαίσιο να τεθεί γρήγορα σε εφαρμογή, ενώ η συνεχής επικοινωνία της εποπτικής αρχής με τις εταιρείες του κλάδου μπορεί να διευκολύνει τη μετάβαση των υφιστάμενων παρόχων στο νέο καθεστώς αδειοδότησης.
Η Κύπρος διαθέτει όλες τις προϋποθέσεις για να διεκδικήσει αυτόν τον ρόλο, με μακρά παράδοση στις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, ένα νομικό σύστημα οικείο στους διεθνείς επενδυτές, καταρτισμένο ανθρώπινο δυναμικό και ένα δυναμικό οικοσύστημα νεοφυών επιχειρήσεων που αναπτύσσεται σταθερά τα τελευταία χρόνια. Η εμπειρία άλλων ευρωπαϊκών χωρών που εξελίχθηκαν σε κόμβους καινοτομίας δείχνει ότι η επιτυχία στηρίζεται σε έναν σαφή οδικό χάρτη, και μια εθνική στρατηγική fintech με συγκεκριμένες δράσεις, φορείς υλοποίησης και ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα θα έδινε στην αγορά ένα ισχυρό μήνυμα σταθερότητας και κατεύθυνσης. Μια τέτοια στρατηγική θα μπορούσε παράλληλα να συνδέσει τις δράσεις των αρμόδιων υπουργείων, των εποπτικών αρχών και των πανεπιστημίων, ώστε η προσπάθεια να έχει συνοχή και μετρήσιμα αποτελέσματα.
Εξίσου κρίσιμη για την πορεία αυτή είναι η εποπτεία στις νέες τεχνολογίες, καθώς η τεχνητή νοημοσύνη εισέρχεται ήδη στις τράπεζες, στις ασφαλιστικές εταιρείες και στις πλατφόρμες πληρωμών, αλλάζοντας τον τρόπο με τον οποίο παρέχονται οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες. Η ολοκλήρωση της οργάνωσης και στελέχωσης του εθνικού συστήματος εποπτείας για την Τεχνητή Νοημοσύνη, με σαφείς αρμοδιότητες και επαρκείς πόρους, σε συνδυασμό με την περαιτέρω ενίσχυση της εποπτείας της κυβερνοασφάλειας στον χρηματοπιστωτικό τομέα, όπου ο Κανονισμός DORA θέτει πλέον αυξημένες απαιτήσεις ψηφιακής ανθεκτικότητας, διαμορφώνει το αξιόπιστο περιβάλλον που αναζητούν οι εταιρείες fintech για μακροπρόθεσμες επενδύσεις. Η σαφήνεια αυτή ωφελεί εξίσου τους καταναλωτές, που αποκτούν μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στις νέες ψηφιακές υπηρεσίες, και τις ίδιες τις εποπτικές αρχές, που μπορούν να παρακολουθούν την καινοτομία από κοντά και να ανταποκρίνονται έγκαιρα στις εξελίξεις.
Στο πεδίο της χρηματοδότησης, η Ένωση Κεφαλαιαγορών ανοίγει νέες δυνατότητες για τις κυπριακές επιχειρήσεις, και η αξιοποίησή της μέσα από ένα εθνικό σχέδιο για τη χρηματοδότηση της καινοτομίας μπορεί να διευκολύνει την πρόσβαση σε επενδυτές από άλλες ευρωπαϊκές χώρες, να διευρύνει τις επενδυτικές επιλογές των αποταμιευτών και να προσελκύσει κεφάλαια για νέες επιχειρήσεις και αναπτυξιακά έργα. Με αυτόν τον τρόπο, οι καινοτόμες ιδέες που γεννιούνται στην Κύπρο θα μπορούν να βρίσκουν τους πόρους που χρειάζονται για να αναπτυχθούν εδώ, αντί να αναζητούν χρηματοδότηση και έδρα στο εξωτερικό.
Κάθε προσπάθεια που κάνει τη χώρα πιο ελκυστική για επενδύσεις τεχνολογίας αξίζει τη στήριξη όλων, και με κοινό όραμα, συνεργασία των εμπλεκόμενων φορέων και σταθερή προσήλωση στην υλοποίηση, η Κύπρος έχει κάθε δυνατότητα να εξελιχθεί σε έναν πραγματικό ευρωπαϊκό κόμβο fintech, δημιουργώντας ποιοτικές θέσεις εργασίας και νέες προοπτικές ανάπτυξης για την οικονομία και για τη νέα γενιά.
*Αρχιτέκτονας Ψηφιακού Μετασχηματισμού
