Οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι σκιάζουν τις μακροοικονομικές προοπτικές της Ευρώπης, οι οποίες ξεκίνησαν το έτος αρκετά θετικά, προειδοποιεί ο Οίκος πιστοληπτικής αξιολόγησης Standard and Poor’s (S&P) Global Ratings, ο οποίος υποβαθμίζει την πρόβλεψή του για την ανάπτυξη της Ευρωζώνης το 2026 στο 1% και αναβάθμισε την πρόβλεψή του για τον πληθωρισμό στο 2,4%.
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, και ιδιαίτερα η διαταραχή στα Στενά του Ορμούζ, επηρεάζει τις αλυσίδες εφοδιασμού και προκάλεσε σοκ στον ενεργειακό εφοδιασμό, προσθέτει.
Ο S&P αναφέρει ότι οι διαταραχές της εφοδιαστικής αλυσίδας θα μπορούσαν να αυξήσουν τον πληθωρισμό, να σφίξουν τις συνθήκες πίστωσης και να επηρεάσουν αρνητικά τα εταιρικά κέρδη, ιδίως για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες.
Στο βασικό του σενάριο, ο S&P αναφέρει ότι οι προοπτικές για την Ευρώπη κατά τους επόμενους 12 μήνες δείχνουν μια μικρή επιδείνωση, αντανακλώντας προς τα κάτω πιστωτικούς κινδύνους.
Ως εκ τούτου, ο αμερικανικός Οίκος υποβάθμισε την πρόβλεψή του για την ανάπτυξη της Ευρωζώνης το 2026 στο 1% και αναβάθμισε την πρόβλεψή του για τον πληθωρισμό στο 2,4%.
«Προβλέπουμε αύξηση του ΑΕΠ κατά 1% τόσο στην Ευρωζώνη όσο και στο Ηνωμένο Βασίλειο για φέτος, σε σύγκριση με 1,2% και 1,4%, αντίστοιχα, στην προηγούμενη πρόβλεψή μας», προσθέτει.
Σε σχέση με τον πληθωρισμό το 2026, ο S&P αναμένει τώρα πληθωρισμό στην Ευρωζώνη περίπου 2,4%, 0,6 ποσοστιαίες μονάδες πάνω από την προηγούμενη πρόβλεψή του.
Αναφέρει ότι εξαίρεση αποτελεί το Ηνωμένο Βασίλειο, όπου παραμένει σχεδόν αμετάβλητος στο 2,4%, καθώς το νομοσχέδιο για την ενέργεια που ψηφίστηκε στον προϋπολογισμό του Νοεμβρίου θα περιορίσει τις αυξήσεις των τιμών μέχρι τα τέλη του τρέχοντος έτους.
Σημειώνει ότι το μακρο-πιστωτικό περιβάλλον της Ευρώπης το 2026 χαρακτηρίστηκε από ανθεκτικότητα, εν μέσω αβεβαιότητας, και τα χαμηλά επιτόκια, η ισχυρή οικονομική ανάπτυξη και η άφθονη ρευστότητα παρείχαν ένα υποστηρικτικό υπόβαθρο για τους δανειολήπτες.
Ωστόσο, αναφέρει ότι εάν οι γεωπολιτικές συγκρούσεις διευρυνθούν ή συνεχιστούν ή εάν οι εμπορικές διαμάχες ενταθούν, οι πιστωτικές συνθήκες της Ευρώπης θα μπορούσαν να μετατραπούν από ευνοϊκές σε πιο δύσκολες.
Σε σχέση με το μη βασικό του σενάριο, ο οίκος αναφέρει πως παρατεταμένο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ μέχρι τον Απρίλιο του 2026 θα απειλούσε κρίσιμες προμήθειες πετρελαίου, υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), λιπασμάτων και άλλων βασικών προϊόντων που μεταφέρονται μέσω θαλάσσης, οδηγώντας σε μια μη γραμμική αύξηση των παγκόσμιων τιμών spot.
«Αν και δεν είναι το βασικό μας σενάριο, αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε κορύφωση των τιμών του πετρελαίου Μπρεντ περίπου στα 200 δολάρια/βαρέλι τον Απρίλιο, με μέσο όρο 185 δολάρια/βαρέλι στο δεύτερο τρίμηνο, και στη συνέχεια σε πτώση στα 100 δολάρια/βαρέλι στο τέλος του έτους», προσθέτει.
Αναφέρει ότι ένα παρατεταμένο σοκ τιμών ενέργειας θα επιδείνωνε τις ήδη υψηλές τιμές φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη, θα έθετε σε κίνδυνο τις προοπτικές για τον πληθωρισμό λόγω έμμεσων και δευτερογενών επιδράσεων, θα έβλαπτε την ανταγωνιστικότητα και θα κατέστειλε την οικονομική δραστηριότητα γενικότερα.
Βασικοί κίνδυνοι
Σύμφωνα με τον S&P, μια κλιμάκωση του πολέμου στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να αυξήσει τον πληθωρισμό και να αποδυναμώσει περαιτέρω την ανάπτυξη.
Σύμφωνα με ένα εναλλακτικό σενάριο που επεξεργάζεται ο S&P Global Energy, όπου οι τιμές του πετρελαίου Μπρεντ κορυφώνονται στα 200 δολάρια/βαρέλι την άνοιξη πριν μειωθούν σταδιακά σε περίπου 98 δολάρια/βαρέλι έως το 2027, ο πληθωρισμός το 2026 θα υπερβεί το βασικό σενάριο του οίκου κατά περίπου 1 ποσοστιαία μονάδα στην Ευρωζώνη και 0,6 ποσοστιαία μονάδα στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Αναφέρει ότι χωρίς να ληφθεί υπόψη οποιαδήποτε πρόσθετη δημοσιονομική αντίδραση, αυτό θα μείωνε την αύξηση του ΑΕΠ του 2026, σε σχέση με το βασικό σενάριο κατά περίπου 0,5 ποσοστιαία μονάδα στην Ευρωζώνη και κατά περίπου 0,3 ποσοστιαία μονάδα στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Σύμφωνα με αυτό το σενάριο, το οποίο δεν είναι το βασικό σενάριο του Οίκου, τόσο η ΕΚΤ όσο και η Τράπεζα της Αγγλίας θα αύξαναν τα επιτόκια κατά 25 επιπλέον μονάδες βάσης το 2026.
