Μόλις τον Μάιο του 2026 υπογράφτηκε σύμβαση με ανάδοχο για τη διεξαγωγή της μελέτης για τον εκσυγχρονισμό των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, που είχε αποφασιστεί από το 2019, είπαν αξιωματούχοι του Υφυπουργείου Κοινωνικής Πρόνοιας την Τρίτη στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εργασίας.
Σε δηλώσεις της μετά την ολοκλήρωση της συνεδρίασης, και ερωτηθείσα από δημοσιογράφο για το πότε αναμένεται να ολοκληρωθεί η μελέτη, η Υφυπουργός Κοινωνικής Πρόνοιας, Τίνα Παύλου, απάντησε ότι ο εκσυγχρονισμός των ΥΚΕ αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2029.
Απαντώντας σε ερώτηση για την καθυστέρηση που παρατηρήθηκε, η Υφυπουργός είπε ότι υπήρξε καθυστέρηση, αλλά «έχουν γίνει πράγματα», κάνοντας αναφορά στον κοινωνικό λειτουργό της γειτονιάς.
Την ίδια ώρα, η Υφυπουργός Κοινωνικής Πρόνοιας συμφώνησε στην ανάγκη ανακατανομής των καθηκόντων των λειτουργών, καθώς, όπως είπε, σήμερα έχουν πάνω από 100 φακέλους ανά λειτουργό, τη στιγμή που το επιστημονικά αποδεκτό είναι γύρω στους 20-30.
Εκσυγχρονισμός με 7 χρόνια καθυστέρηση
Η Επιτροπή εξέτασε αυτεπάγγελτα τα προβλήματα των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας. Απαντώντας σε ερωτήσεις των Βουλευτών αναφορικά με την εξαγγελθείσα αναδιοργάνωση των Υπηρεσιών, η Υφυπουργός είπε ότι πρόκειται για ένα «μεγαλεπίβολο» και «φιλόδοξο» έργο.
Σημείωσε ότι με τον διορισμό της επισκέφτηκε σχεδόν όλα τα γραφεία ΥΚΕ παγκύπρια και η ίδια κατέγραψε ως δυσκολίες τα «τραγικά γραφεία» μέσα στα οποία στεγάζονται, την ανάγκη εκσυγχρονισμού της τεχνολογίας που χρησιμοποιείται, και την ανάγκη προαγωγής της ψυχικής υγείας των λειτουργών.
Η Διευθύντρια των ΥΚΕ, Μαρία Κυρατζή, είπε ότι η μελέτη του εκσυγχρονισμού αναλήφθηκε φέτος από ανάδοχο και είναι «σε διαδικασία να φέρει αποτέλεσμα». Απαντώντας σε ερωτήσεις των Βουλευτών, είπε ότι από το 2019 μέχρι το 2026 δεν έγινε μελέτη για την αναδιάρθρωση των Υπηρεσιών και τον Μάιο του 2026 ανέλαβε το έργο η KPMG.
Σημείωσε ότι η απόφαση για τον εκσυγχρονισμό των ΥΚΕ λήφθηκε το 2019-2020, ωστόσο υπέδειξε ότι τότε υπήρξε απλώς αναφορά σε προτάσεις. Έκτοτε, ανέφερε, δαπανήθηκε χρόνος και έγινε συζήτηση για το τι θα αφορούσε ο εκσυγχρονισμός, «στον ρυθμό που τα δεδομένα επέτρεπαν».
Πρόσθεσε ότι έχουν ήδη τεθεί σε εφαρμογή 6 από τις 15 δράσεις για τον εκσυγχρονισμό, όπως η ενίσχυση της πολυθεματικότητας και ο κοινωνικός λειτουργός της γειτονιάς, σημειώνοντας τις δυσκολίες υλοποίησής τους. Συγκεκριμένα για τον λειτουργό της γειτονιάς είπε ότι σήμερα υπάρχει παγκύπρια κάλυψη με 35 λειτουργούς και 11 επόπτες, σημειώνοντας ότι «το παζάρι δεν ήταν έτοιμο», όπως και ορισμένοι Δήμοι. Στόχος, είπε, είναι η μεταφορά της κοινωνικής ευημερίας σε τοπικό επίπεδο.
100 Φάκελοι ανά λειτουργό αντί 30
Αναφερθείσα στον όγκο δουλειάς που καλείται να υλοποιήσει ένας λειτουργός κοινωνικών υπηρεσιών, η Υφυπουργός είπε ότι υπάρχουν περιπτώσεις που καλούνται να αντιμετωπίσουν 90 περιπτώσεις βίας, που θεωρείται ως το πιο επείγον θέμα.
Η Υφυπουργός επιβεβαίωσε αναφορά της Προέδρου του Κλαδικού Συμβουλίου Λειτουργών Κοινωνικών Υπηρεσιών της παγκύπριας συντεχνίας Ισότητα, Άντρης Ματθαίου, ότι υπάρχουν λειτουργοί που έχουν μέχρι και 150 ανοιχτές υποθέσεις, ενώ ο μέσος όρος στη Λευκωσία είναι πάνω από 100.
Απαντώντας σε ερώτηση του Βουλευτή του ΔΗΣΥ, Ανδρέα Κωνσταντίνου, για το επιστημονικά αποδεκτό όριο υποθέσεων που μπορεί να χειρίζεται ένας λειτουργός, η Υφυπουργός ανέφερε ότι σε χώρες με εξελιγμένα προγράμματα κοινωνικής πρόνοιας ο μέσος όρος είναι 30, ενώ κάτω από πίεση είναι αποδεκτό το όριο να φτάσει τις 60.
Η κ. Παύλου είπε ότι «άμεσος στόχος είναι να πάμε στους μισούς φακέλους», αναφέροντας ότι γίνονται συγκεκριμένες σκέψεις επί τούτου. Πρόσθεσε ότι οι λειτουργοί ΥΚΕ καλούνται να κάνουν πολλά πράγματα που δεν εμπίπτουν στον ρόλο τους. «Για να μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τη βία στην κοινωνία και στις οικογένειες, πρέπει να τους επιτρέψουμε να δουλέψουν επί αυτού», υπογράμμισε.
Πρόσθεσε ότι χρειάζεται να γίνει ξεκαθάρισμα του ρόλου των ΥΚΕ, καθώς οι εργαζόμενοι καλούνται πολλές φορές να είναι κοινωνικοί λειτουργοί, φροντιστές, ψυχολόγοι. «Αυτό είναι αδύνατο, είναι προβληματικό στον σχεδιασμό του», πρόσθεσε, σημειώνοντας ότι ζητείται και η συμβολή των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας, καθώς αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει συνέργεια.
Η Έλενα Μυλωνά, από την ΠΑΣΥΔΥ, είπε ότι η αναδιοργάνωση πρέπει να συνοδεύεται από γενναία ενίσχυση σε προσωπικό και κονδύλια και θεσμοθέτηση ουσιαστικής συνεργασίας μεταξύ Υπουργείων και υπηρεσιών.
Η Άντρη Ματθαίου, από τη συντεχνία Ισότητα, εξέφρασε ικανοποίηση, καθώς, όπως είπε, για πρώτη φορά Υφυπουργός αναγνωρίζει τα προβλήματα των υπηρεσιών. Ανέφερε ότι η συντεχνία πρότεινε να αλλάξει το μοντέλο λειτουργίας των υπηρεσιών. «Χρειαζόμαστε αξιολόγηση, και να δοθούν έξω οι άλλες εργασίες» που δεν συνάδουν με τα καθήκοντά τους, ανέφερε.
Κονδύλι 185.000 για επικοινωνιακούς σκοπούς
Ο Πρόεδρος της Επιτροπής, Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Γιώργος Κουκουμάς, αναφέρθηκε σε δημοσιεύματα που έκαναν αναφορά για κονδύλι €185.000 για επικοινωνιακούς σκοπούς του Υφυπουργείου, στηλιτεύοντας την απόφαση, σημειώνοντας ότι υπάρχουν επείγουσες ανάγκες στελέχωσης και βελτίωσης των παρεχόμενων υπηρεσιών, και όχι διαφήμισης και μάρκετιγκ.
Ο Γενικός Διευθυντής του Υφυπουργείου, Γιάννης Νικολαΐδης, ανέφερε ότι σκοπός της προσπάθειας είναι «να χτίσουμε την εικόνα που πρέπει να έχουν οι ΥΚΕ». Σημείωσε ότι είναι «σημαντικό να μας γνωρίσει ο κόσμος, γιατί γνωρίζοντάς μας, το κοινό αντιλαμβάνεται τι έχουμε να προσφέρουμε και αρχίζει να λαμβάνει τις υπηρεσίες μας».
Πρόσθεσε ότι το κομμάτι της ορθής επικοινωνίας είναι βασικός πυλώνας στην αντιμετώπιση της φτώχειας.
Απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου για το θέμα, μετά την ολοκλήρωση της συνεδρίασης, η Υφυπουργός είπε ότι αυτό που απαιτείται είναι η αλλαγή κουλτούρας, και της αντίληψης του κοινού για τις υπηρεσίες, προκειμένου να λαμβάνουν αυτά που χρειάζονται.
Καταγγελίες για μη ανταπόκριση των ΥΚΕ
Στις τοποθετήσεις φορέων και θεσμών εντός της Επιτροπής υπήρξαν αναφορές για ελλιπή ανταπόκριση από τις ΥΚΕ.
Η Αντωνία Κυριακίδου, από το Γραφείο της Επιτρόπου Διοικήσεως, είπε ότι το Γραφείο χειρίζεται αρκετά παράπονα που αφορούν τις ΥΚΕ. Μεταξύ άλλων, είπε ότι αυτά αφορούν καθυστερήσεις στην εξέταση επιδομάτων, ισχυρισμούς για μη ικανοποιητική επίβλεψη σε περιπτώσεις που αφορούν παιδιά, ηλικιωμένους ή άτομα με αναπηρία, καθώς και για την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών σε δομές φροντίδας.
Η Πρόεδρος της ΚΥΣΟΑ, Θέμιδα Ανθοπούλου, είπε ότι υπάρχουν πολλοί λειτουργοί πρόθυμοι να συνεργαστούν και να προσφέρουν αυτό που πρέπει, αλλά «δεν μπορεί να εξαρτάται η αποτελεσματική θεσμική συνεργασία από την κοινωνική ευαισθησία ή από μεμονωμένους λειτουργούς». Ανέφερε ότι υπάρχουν αρκετές περιπτώσεις στις οποίες η ΚΥΣΟΑ ενημερώνεται από πολίτες ότι παρόλο που οι ΥΚΕ είναι γνώστες της υπόθεσης δεν επικοινώνησαν ποτέ ή άλλες περιπτώσεις βαθιάς εξαθλίωσης οι ΥΚΕ απαντούν ότι «είναι πολύ λερωμένα και δεν μπαίνουμε».
O Δήμος Αντωνίου, Εκτελεστικός Πρόεδρος του Παρατηρητηρίου Τρίτης Ηλικίας Κύπρου, ανέφερε, με τη σειρά του, ότι χρειάζεται κουλτούρα ενσυναίσθησης, αναφέροντας περίπτωση ανθρώπου που δεν υποβλήθηκε στην εγχείρηση που χρειαζόταν επειδή δεν υπήρξε ανταπόκριση από τις ΥΚΕ για παροχή φροντίδας.
Η Μιχαέλλα Μάρκου από την ΟΣΑΚ είπε ότι οι συνθήκες εργασίας των λειτουργών και η ποιότητα των υπηρεσιών που λαμβάνουν οι πολίτες είναι συνδεδεμένες. Σημείωσε ότι το Παρατηρητήριο Δικαιωμάτων των Ασθενών της ΟΣΑΚ λαμβάνει συχνά παράπονα για έλλειψη επικοινωνίας και καθυστέρηση, με τους χρόνιους ασθενείς να έρχονται αντιμέτωποι με πολλά κενά και να οδηγούνται σε απομόνωση, περιθωριοποίηση, φτώχεια και κοινωνικό αποκλεισμό.
Κληθείσα από δημοσιογράφο να σχολιάσει τις καταγγελίες που ακούστηκαν εντός της Επιτροπής, η κ. Παύλου είπε ότι όποια καταγγελία έρχεται στο Υφυπουργείο διερευνάται άμεσα.
Σε δηλώσεις του μετά την ολοκλήρωση της συνεδρία της Επιτροπής, ο Πρόεδρος της Επιτροπής, Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Γιώργος Κουκουμάς είπε ότι οι ΥΚΕ έχουν νευραλγική αποστολή για την κοινωνία και για τους πιο ευάλωτους πολίτες, και ότι είναι ζωτικής σημασίας «σε μια κοινωνία που βλέπει να διογκώνονται τα προβλήματα, οι ανισότητες και τα αδιέξοδα»
Ωστόσο, σημείωσε ότι οι ΥΚΕ «αποτυγχάνουν να φέρουν σε πέρας την αποστολή τους», κάνοντας λόγο για παραδοχή από την Υφυπουργό και αναφέροντας ότι αυτό είναι το αποτέλεσμα κυβερνητικών και πολιτικών επιλογών.
Ο κ. Κουκουμάς είπε ότι η αναδιοργάνωση των ΥΚΕ εξαγγέλθηκε από 2019 αλλά «παραμένει ακόμα στα χαρτιά». Ανέφερε, επίσης, ότι η συνεχής αγορά υπηρεσιών οδηγεί στη σταδιακή ιδιωτικοποίηση του κοινωνικού κράτους και διαφώνησε με τη γενίκευση της πρακτικής, σημειώνοντας ότι οι ΜΚΟ δεν μπορούν να υποκαθιστούν το κράτος.
Τέλος, αναφέρθηκε στο κονδύλι των €185.000, σημειώνοντας ότι το Υφυπουργείο δεν χρειάζεται επικοινωνιολόγο, αλλά πόρους, στελέχωση, αναδόμηση και ριζική αλλαγή φιλοσοφίας, προσανατολισμένη στην κοινωνία και τις ανάγκες της.
Ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Ανδρέας Κωνσταντίνου, σε δηλώσεις του μετά τη συνεδρία της Επιτροπής, ανέφερε ότι η αναδιοργάνωση αποτελεί αναγκαιότητα, σημειώνοντας ότι αυτό που έχει σημασία είναι να αλλάξει προς το καλύτερο η καθημερινότητα των πολιτών που χρειάζονται τη στήριξη του κράτους. «Η επιτυχία θα κριθεί από τη μείωση του χρόνου ανταπόκρισης στα ζητήματα που προκύπτουν, την αποτελεσματικότερη διαχείριση των υποθέσεων, την προστασία των ευάλωτων ομάδων, αλλά χωρίς να παραβλέπονται οι συνθήκες εργασίας των λειτουργών και η ασφάλεια των ανθρώπων που βρίσκονται καθημερινά στην πρώτη γραμμή», είπε.
Ο Βουλευτής του ΔΗΚΟ, Ανδρέας Αποστόλου, σημείωσε ότι η πολιτεία πρέπει να διασφαλίσει την ασφάλεια του προσωπικού, ειδικά της πρώτης γραμμής. Επίσης, ζήτησε να ενημερωθεί η Βουλή επίσημα πόσους λειτουργούς θεωρεί η Υπηρεσία και το Υφυπουργείο ότι υπάρχει ανάγκη, για να μπορεί η υπηρεσία να λειτουργεί «χωρίς τη δικαιολογία της υποστελέχωσης» και να ανταποκριθεί στον σημαντικό της ρόλο.
Ο κ. Αποστόλου αναφέρθηκε, επίσης, στην ανάγκη στελέχωσης του Παιδογκολογικού με μόνιμο κοινωνικό λειτουργό, ζητώντας να παρθεί η σχετική απόφαση.
Κατά τη συνεδρία της Επιτροπής, ο Βουλευτής του Κινήματος Άλμα, Μιχάλης Παρασκευά, συνέκρινε τα κονδύλια που δίνονται για λιμουζίνες και για συμβούλους του Προεδρικού και των Υπουργών, με τα κονδύλια των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας.
Σημείωσε, επίσης, ότι μόνιμες και πάγιες ανάγκες καλύπτονται από συμβασιούχους με 24μηνα συμβόλαια, σημειώνοντας ότι «αυτό που συμβαίνει είναι αισχρό».
Αναφέρθηκε στην εμπειρία του στα δικαστήρια, σημειώνοντας ότι «παιδιά υποφέρουν, επειδή η έκθεση των ΥΚΕ χρειάζεται 2 χρόνια να βγει».
Σε δηλώσεις του, ο Βουλευτής της Άμεσης Δημοκρατίας, Δημήτρης Σούγλης, ανέφερε ότι η Άμεση Δημοκρατία ζητεί τον διορισμό ανεξάρτητης υπηρεσίας, η οποία θα αξιολογεί και θα εξετάζει την καταλληλότητα των κοινωνικών λειτουργών. «Δεν είναι όλοι κατάλληλοι να ανταπεξέλθουν στα προβλήματα και τις ανάγκες των πολιτών», είπε.
Πρόσθεσε, επίσης, ότι ζητήθηκε η ενίσχυση του Υφυπουργείου Κοινωνικής Πρόνοιας και του Γραφείου Ευημερίας, «γιατί τα προβλήματα είναι χιλιάδες και το προσωπικό δεν αρκεί να επιλύσει τα προβλήματα του κόσμου».
Πηγή: ΚΥΠΕ
