Μία εβδομάδα μετά την αποτυχημένη εκτέλεση της Κρίστα Πάικ, οι δικηγόροι της άρχισαν να προετοιμάζουν την επόμενη μάχη: να εμποδίσουν το Τενεσί να επιχειρήσει ξανά να την οδηγήσει στον θάνατο.
Η κρατούμενη επέζησε από δύο δόσεις πεντοβαρβιτάλης, μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο και παρέμεινε αναίσθητη για ημέρες.
Το ενδεχόμενο νέας απόπειρας εκτέλεσης παραμένει ανοιχτό. Ο κυβερνήτης του Τενεσί, Μπιλ Λι, ανέστειλε προσωρινά τις εκτελέσεις και διέταξε ανεξάρτητη έρευνα για όσα συνέβησαν.
Ωστόσο, όπως δήλωσε στο δικαστήριο ο δικηγόρος της Πάικ, Λουκ Ίνεν, η πολιτεία δεν έχει δεσμευτεί ότι δεν θα επιδιώξει νέα εκτέλεση. Η ακρόαση στο Νάσβιλ, όπου η υπεράσπιση ζήτησε να διατηρηθούν τα στοιχεία της αποτυχημένης διαδικασίας, ήταν μόνο η αρχή μιας ενδεχομένως μακράς δικαστικής διαμάχης, σύμφωνα με το CNN.
Να θυμίσουμε ότι η Πάικ καταδικάστηκε σε θάνατο για τη δολοφονία της 19χρονης συμμαθήτριάς της, Κολίν Σλέμερ, το 1995. Το ερώτημα που καλούνται τώρα να απαντήσουν τα δικαστήρια είναι αν η αποτυχημένη εκτέλεση μπορεί να επαναληφθεί και υπό ποιες προϋποθέσεις.
Τα συνταγματικά επιχειρήματα της υπεράσπισης
Αν η πολιτεία επιδιώξει νέα εκτέλεση, ο γενικός εισαγγελέας θα πρέπει να ζητήσει από το Ανώτατο Δικαστήριο του Τενεσί να ορίσει ημερομηνία. Πριν από αυτό, όμως, θα πρέπει να κριθεί ότι η Πάικ είναι ικανή να εκτελεστεί: ότι κατανοεί την ποινή και τον λόγο για τον οποίο της επιβάλλεται.
Η πλήρης έκταση των τραυματισμών της δεν είναι γνωστή. Οι δικηγόροι της ανέφεραν ότι, μετά την έξοδό της από το νοσοκομείο και την επιστροφή της στη φυλακή, εξακολουθούσαν να μην έχουν σαφή εικόνα για το αν θα υπάρξουν μόνιμες επιπτώσεις στην υγεία της. Είχαν επίσης περιγράψει σοβαρό ψυχολογικό τραύμα, με δυσκολίες στη συγκέντρωση και τη μνήμη, εκτιμώντας ότι θα χρειαστούν μήνες για να φανεί αν υπάρχουν γνωστικές βλάβες.
Οι επιπτώσεις αυτές μπορεί να επηρεάσουν την κρίση για την ικανότητά της να εκτελεστεί, λένε νομικοί ειδικοί. Η υπεράσπιση μπορεί επίσης να υποστηρίξει ότι μια δεύτερη απόπειρα θα παραβίαζε τη συνταγματική προστασία από τη διπλή τιμώρηση, καθώς η πολιτεία έχει ήδη επιχειρήσει να επιβάλει τη θανατική ποινή.
Το προηγούμενο του Γουίλι Φράνσις, ενός 16χρονου που επέζησε το 1946 από δυσλειτουργία ηλεκτρικής καρέκλας στη Λουιζιάνα, δεν είναι ενθαρρυντικό για την Πάικ: το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ απέρριψε τότε τα επιχειρήματά του και επέτρεψε να γίνει δεύτερη απόπειρα. Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η υπόθεση της Πάικ έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά.
Στην περίπτωσή της, οι αρχές χρειάστηκαν περισσότερο από μία ώρα και τουλάχιστον επτά βελόνες για να εξασφαλίσουν ενδοφλέβια πρόσβαση, αλλά στη συνέχεια χορηγήθηκαν φάρμακα στον οργανισμό της. Αντίθετα, σε άλλη πρόσφατη αποτυχημένη εκτέλεση στο Τενεσί, εκείνη του Τόνι Καρούδερς, η διαδικασία σταμάτησε όταν οι αρχές δεν κατάφεραν να τοποθετήσουν ενδοφλέβια γραμμή.
Ένα ακόμη επιχείρημα της υπεράσπισης θα μπορούσε να στηριχθεί στην απαγόρευση της «σκληρής και ασυνήθιστης τιμωρίας», όπως προβλέπει η Όγδοη Τροπολογία του αμερικανικού Συντάγματος. Για να έχει βάση, θα πρέπει να αποδειχθεί ότι μια νέα εκτέλεση θα προσέθετε πόνο ή τρόμο πέρα από εκείνα που συνοδεύουν κανονικά την εφαρμογή της ποινής. Νομικοί ειδικοί εκτιμούν ότι η εμπειρία της Πάικ και η ψυχική επιβάρυνση από το ενδεχόμενο να ξαναζήσει την ίδια διαδικασία θα μπορούσαν να αποτελέσουν μέρος αυτής της επιχειρηματολογίας.
Οι εναλλακτικές και ποιος θα λάβει την τελική απόφαση
Ο κυβερνήτης έχει την εξουσία να αναστείλει τις εκτελέσεις ή να απονείμει χάρη. Ο Λι διέταξε ανεξάρτητη έρευνα μετά την αποτυχημένη διαδικασία και ανέβαλε την εκτέλεση άλλου θανατοποινίτη που είχε προγραμματιστεί για τον Δεκέμβριο. Η θητεία του ολοκληρώνεται τον Ιανουάριο του 2027 και δεν είναι σαφές αν η έρευνα θα έχει τελειώσει έως τότε.
Οι δικηγόροι της Πάικ ζητούν από τον κυβερνήτη να μετατρέψει την ποινή της πριν αποχωρήσει. Αν δεν το πράξει, το ζήτημα θα περάσει στον διάδοχό του. Οι δύο βασικοί υποψήφιοι έχουν εκφράσει αντίθετες θέσεις: η Δημοκρατική Τζέρι Γκριν έχει ταχθεί υπέρ μορατόριουμ στις εκτελέσεις, ενώ η Ρεπουμπλικανή Μάρσα Μπλάκμπερν έχει υποστηρίξει ότι η θανατική ποινή πρέπει να εκτελεστεί, ενδεχομένως με άλλη μέθοδο.
Το Τενεσί προβλέπει ήδη την ηλεκτρική καρέκλα ως εναλλακτική για ορισμένες περιπτώσεις: μεταξύ άλλων, για κρατουμένους που διέπραξαν τα εγκλήματά τους πριν από το 1999 ή αν η θανατηφόρα ένεση δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί. Τα τελευταία χρόνια, πολιτείες των ΗΠΑ έχουν στραφεί και σε άλλες μεθόδους, καθώς οι εκτελέσεις με ένεση έχουν αντιμετωπίσει προβλήματα.
Η υπόθεση προκαλεί ήδη έντονες αντιδράσεις. Ειδικοί προειδοποιούν ότι μια δεύτερη απόπειρα θα μπορούσε να εντείνει την κατακραυγή για την αποτυχία της πρώτης, ενώ άλλοι υποστηρίζουν ότι η συζήτηση για την Πάικ κινδυνεύει να επισκιάσει την οικογένεια της Σλέμερ. «Το μόνο που ήθελα ήταν δικαιοσύνη», δήλωσε η μητέρα της, Μέι Μαρτίνεζ, η οποία είχε ταξιδέψει από τη Φλόριντα για να παρακολουθήσει την εκτέλεση.
