O αμερικανικός στρατός έχει καταρτίσει σχέδια επίθεσης που ενδέχεται να περιλαμβάνουν τη χρήση της βόμβας GBU-43/B Massive Ordnance Air Blast (MOAB), γνωστής και ως «μητέρα όλων των βομβών», εναντίον ενεργειακών υποδομών και πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν, σε περίπτωση που ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ διατάξει την επανέναρξη των πολεμικών επιχειρήσεων, μετέδωσε την Πέμπτη το CNN, επικαλούμενο Αμερικανούς αξιωματούχους που έχουν γνώση του θέματος.
Η ενδεχόμενη χρήση της μεγαλύτερης μη πυρηνικής βόμβας του αμερικανικού οπλοστασίου θα αποτελούσε σημαντική κλιμάκωση της σύγκρουσης.
Ωστόσο, αξιωματούχοι που γνωρίζουν τις συζητήσεις για τον στρατιωτικό σχεδιασμό δήλωσαν στο CNN ότι εξακολουθούν να υπάρχουν ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο η χρήση της θα ήταν αποτελεσματική στην επίτευξη των στρατηγικών στόχων της Ουάσιγκτον.
Πίεση στον Τραμπ να τελειώσει τον πόλεμο
Ο Τραμπ δέχεται πιέσεις να τερματίσει τον εξαιρετικά αντιδημοφιλή πόλεμο, καθώς οι Ρεπουμπλικάνοι προετοιμάζονται για πιθανές πολιτικές συνέπειες στις επικείμενες ενδιάμεσες εκλογές. Παράλληλα, έπειτα από περισσότερους από έξι μήνες αμερικανικών βομβαρδισμών, ελάχιστες ενδείξεις υπάρχουν ότι οι δύο χώρες βρίσκονται κοντά σε μια συμφωνία μέσω διαπραγματεύσεων.
Ο αμερικανικός στρατός εξακολουθεί να παρουσιάζει στον Τραμπ επιλογές για πιθανά πλήγματα εναντίον στόχων στο Ιράν. Ωστόσο, ορισμένοι αξιωματούχοι κατ’ ιδίαν αμφισβητούν κατά πόσο ο Λευκός Οίκος διαθέτει μια στρατηγική που ενσωματώνει αυτά τα σχέδια με τρόπο ικανό να οδηγήσει πραγματικά στον τερματισμό του πολέμου, κάτι που μόνο ο πρόεδρος έχει την εξουσία να αποφασίσει.
Τις τελευταίες εβδομάδες, σύμβουλοι του Λευκού Οίκου έχουν πραγματοποιήσει συναντήσεις για να συζητήσουν διάφορες επιλογές σχετικά με το Ιράν. Παρότι ο Τραμπ ανακοίνωσε δημόσια ότι δεν θα αναλάβει νέες στρατιωτικές ενέργειες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές, αρκετοί σύμβουλοί του δήλωσαν κατ’ ιδίαν ότι δεν γνώριζαν αν αυτή η δήλωση ήταν οριστική ή αν θα μπορούσε να αλλάξει.
Μία από τις πηγές δήλωσε στο CNN ότι ο Τραμπ έχει δώσει εντολή στον στρατό να καταρτίσει πρόσθετα σχέδια επιθέσεων εναντίον ιρανικών στόχων, τα οποία περιλαμβάνουν «πολλές ενεργειακές υποδομές» και την πιθανή χρήση μιας βόμβας MOAB.
Η ίδια πηγή ανέφερε ότι η διατύπωση που χρησιμοποιήθηκε ήταν πως η επίθεση θα πραγματοποιηθεί «πριν από την αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων από την περιοχή ευθύνης της CENTCOM». Αυτό υποδηλώνει ότι η κυβέρνηση θα μπορούσε να εξαπολύσει τις νέες επιθέσεις, να επιχειρήσει να ανακηρύξει τη νίκη και στη συνέχεια να αποσύρει γρήγορα όλες τις δυνάμεις της.
Μια δεύτερη πηγή δήλωσε στο CNN ότι τα στρατιωτικά σχέδια για πλήγματα εναντίον ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων, συμπεριλαμβανομένης της εγκατάστασης στο Όρος της Αξίνας, όπου βρίσκονται οι εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου στη Νατάνζ, προβλέπουν επίσης ρητά τη χρήση της MOAB.
Τους τελευταίους μήνες, ο Τραμπ έχει απειλήσει επανειλημμένα ότι θα πλήξει το Όρος της Αξίνας, όπου οι ΗΠΑ και το Ισραήλ πιστεύουν ότι η Τεχεράνη έχει αποθηκεύσει στοιχεία του πυρηνικού της προγράμματος. Οι απειλές συνεχίστηκαν ακόμη και μετά την αναστολή των πλήρους κλίμακας πολεμικών επιχειρήσεων νωρίτερα μέσα στη χρονιά. Ο Τραμπ εξακολουθεί να τονίζει ότι στόχος του είναι να διασφαλίσει πως το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο.
Αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα της MOAB
Άλλος Αμερικανός αξιωματούχος σημείωσε ότι, όταν ο στρατός καταρτίζει σχέδια, παρουσιάζει στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής ένα σύνολο επιλογών που κυμαίνονται από τις πιο ισχυρές έως τις λιγότερο ισχυρές.
Οι στόχοι υψηλότερης προτεραιότητας ή δυσκολότερης προσβολής, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που βρίσκονται βαθιά κάτω από το έδαφος, απαιτούν μεγαλύτερες βόμβες, πρόσθεσε ο αξιωματούχος, επισημαίνοντας ότι η MOAB είναι η μεγαλύτερη από αυτές.
Ωστόσο, υπάρχουν ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο η MOAB θα ήταν αποτελεσματικό όπλο εναντίον των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν και άλλων στόχων που βρίσκονται βαθιά κάτω από την επιφάνεια.
Παρότι η βόμβα, η οποία καθοδηγείται μέσω GPS, μπορεί να καταστρέψει μια περιοχή έκτασης αντίστοιχης με εννέα οικοδομικά τετράγωνα μιας πόλης, πιθανότατα δεν έχει την ικανότητα να διεισδύσει αρκετά βαθιά κάτω από την επιφάνεια, ώστε να καταστρέψει τις ύποπτες πυρηνικές εγκαταστάσεις στο Όρος της Αξίνας, οι οποίες θεωρείται ότι προστατεύονται από στρώματα γρανίτη, καθώς και άλλες εναπομείνασες πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, σύμφωνα με τις πηγές.
Η βόμβα MOAB είναι η ισχυρότερη μη πυρηνική βόμβα των ΗΠΑ και ζυγίζει περίπου 9.800 κιλά.
Εάν χρησιμοποιηθεί, η MOAB θα είχε καταστροφικές συνέπειες στην περιοχή που θα έπληττε, αλλά πιθανότατα κυρίως στην επιφάνεια, σημείωσαν οι πηγές.
Επιπλέον, η τεράστια ακτίνα έκρηξης της βόμβας θα προκαλούσε σχεδόν βέβαια ανησυχίες σχετικά με το ενδεχόμενο απωλειών μεταξύ αμάχων, ιδιαίτερα εάν χρησιμοποιηθεί εναντίον ιρανικών υποδομών που βρίσκονται κοντά σε κατοικημένες περιοχές και σε μικρή απόσταση από μη στρατιωτικές εγκαταστάσεις.
Παρά ταύτα, ο Τραμπ θα μπορούσε να επιλέξει τη χρήση της MOAB ως ψυχολογικού όπλου, σε μια περίοδο κατά την οποία το ιρανικό καθεστώς φαίνεται να έχει οχυρωθεί στις θέσεις του και να μην είναι διατεθειμένο να υποχωρήσει στις διπλωματικές απαιτήσεις του.
Αμερικανοί αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι η ανάπτυξη του όπλου είναι απίθανο να αναγκάσει το Ιράν να συνθηκολογήσει ή να οδηγήσει σε στρατηγική στρατιωτική νίκη. Ωστόσο, θα μπορούσε να προσφέρει στον Τραμπ μια επιπλέον επιλογή, χωρίς να απαιτείται η επανέναρξη πολεμικών επιχειρήσεων πλήρους κλίμακας, προκειμένου να αλλάξει η σημερινή κατάσταση της σύγκρουσης.
«Δυστυχώς, ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει φέρει τον εαυτό του σε μια κατάσταση στην οποία σχεδόν αναγκάζεται να κάνει κάτι. Και, εφόσον δεν διαθέτει τα πυρομαχικά που έχουν σχεδιαστεί για να διαπερνούν τέτοιου επιπέδου οχυρώσεις, πρέπει να εξετάσει κανείς τις ψυχολογικές επιπτώσεις, για τις οποίες η MOAB είναι ιδιαίτερα κατάλληλη» πρόσθεσε η τρίτη πηγή, η οποία γνωρίζει τις πρόσφατες συζητήσεις για τον στρατιωτικό σχεδιασμό.
Πολλοί εντός της κυβέρνησης, καθώς και εξωτερικοί αναλυτές, συμφωνούν ότι ο μόνος τρόπος για να ηττηθεί αποφασιστικά το Ιράν θα ήταν μια μεγάλης κλίμακας επιχείρηση με συμμετοχή χερσαίων στρατευμάτων. Μια τέτοια δέσμευση θα μπορούσε ενδεχομένως να κοστίσει τη ζωή σε χιλιάδες Αμερικανούς στρατιωτικούς.
Το Πεντάγωνο εξετάζει όλα τα πιθανά σενάρια, επομένως τέτοια σχέδια υπάρχουν. Ωστόσο, μέχρι στιγμής κανείς στην κυβέρνηση δεν υποστηρίζει μια τόσο δραστική ενέργεια.
Ο Τραμπ έχει καταστήσει σαφές ότι δεν ενδιαφέρεται ιδιαίτερα να στείλει Αμερικανούς στρατιώτες στο έδαφος του Ιράν. Ωστόσο, η επιθυμία του να τερματίσει τη σύγκρουση το συντομότερο δυνατόν δημιουργεί ένα πολιτικό δίλημμα για έναν πρόεδρο που γνωρίζει πολύ καλά πόσο αντιδημοφιλής έχει γίνει ο πόλεμος, αλλά δεν έχει καταφέρει να εξασφαλίσει μια διπλωματική συμφωνία που θα οδηγούσε στον τερματισμό του.
Μια τέταρτη πηγή, που γνωρίζει τις πρόσφατες συζητήσεις στο Πεντάγωνο σχετικά με το Ιράν, δήλωσε στο CNN ότι οι στρατιωτικοί αξιωματούχοι έχουν αναπτύξει ορισμένες επιλογές που θα ισοδυναμούσαν με ένα «σόου πυροτεχνημάτων». Στόχος θα ήταν να δοθεί στον Τραμπ μια διέξοδος από τη σύγκρουση, ακόμη κι αν τα πλήγματα δεν επιτύχουν τους διακηρυγμένους στόχους για τους οποίους ξεκίνησε εξαρχής ο πόλεμος.
Και παρά την πρόσφατη δέσμευση του Τραμπ να μην εξαπολύσει πρόσθετες επιθέσεις πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές, ο αμερικανικός στρατός φαίνεται ήδη να προετοιμάζεται για ενδεχόμενα ιρανικά αντίποινα, σε περίπτωση που ο πρόεδρος δώσει την εντολή επίθεσης.
Η MOAB αναπτύχθηκε για «ψυχολογικές επιχειρήσεις»
Η MOAB αναπτύχθηκε κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Ιράκ. Πυροδοτείται πριν προσκρούσει στο έδαφος, δημιουργώντας μια τεράστια έκρηξη που εξαπλώνεται προς όλες τις κατευθύνσεις.
Κατά τα τελικά στάδια των δοκιμών της το 2003, στρατιωτικοί αξιωματούχοι είχαν δηλώσει στο CNN ότι η MOAB σχεδιάστηκε κυρίως ως όπλο για την πραγματοποίηση «ψυχολογικών επιχειρήσεων».
Τότε, οι στρατιωτικοί αξιωματούχοι δήλωναν ότι ήλπιζαν πως μια τόσο τεράστια έκρηξη θα προκαλούσε σοκ στα ιρακινά στρατεύματα και θα τα πίεζε να παραδοθούν ή ακόμη και να αποφύγουν εξαρχής τη μάχη.
Σύμφωνα με τον αρχικό σχεδιασμό, η MOAB προοριζόταν για χρήση εναντίον μεγάλων συγκεντρώσεων στρατευμάτων και στρατιωτικού εξοπλισμού ή εναντίον ενισχυμένων καταφυγίων πάνω από την επιφάνεια του εδάφους.
Στη συνέχεια, το σύνολο των πιθανών στόχων διευρύνθηκε ώστε να περιλαμβάνει εγκαταστάσεις θαμμένες κάτω από λιγότερο σκληρά υλικά, όπως σπήλαια ή σήραγγες.
Ο Τραμπ ήταν ο πρώτος πρόεδρος των ΗΠΑ που διέταξε τη χρήση της MOAB. Αυτό συνέβη κατά την πρώτη του θητεία, το 2017, όταν ενέκρινε τη χρήση της ισχυρότερης μη πυρηνικής βόμβας του αμερικανικού οπλοστασίου εναντίον θέσεων του ISIS στο Αφγανιστάν.
Η επίθεση στόχευσε ένα δίκτυο οχυρωμένων υπόγειων σηράγγων που χρησιμοποιούσε το ISIS για να οργανώνει επιθέσεις εναντίον κυβερνητικών δυνάμεων. Σύμφωνα με Αφγανούς αξιωματούχους, σκοτώθηκαν 36 μαχητές του ISIS.
Η έκρηξη κατέστρεψε τρεις υπόγειες σήραγγες, καθώς και όπλα και πυρομαχικά. Σύμφωνα με Αφγανούς και Αμερικανούς αξιωματούχους, εκείνη την εποχή δεν υπήρξαν απώλειες μεταξύ αμάχων.
