Άρθρο Σ. Χαραλάμπους*
Η συζήτηση για την συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση που αυτή την στιγμή γίνεται έχοντας στα χέρια μας συγκεκριμένο κείμενο – τον τροποποιητικό Νόμο για τις Κοινωνικές Ασφαλίσεις και την εισήγηση για αναθεώρηση του Σχεδίου χαμηλοσυνταξιούχων – επιβεβαιώνει ότι οι λέξεις δεν ανταποκρίνονται πάντα στο περιεχόμενο.
Η ΠΕΟ εδώ και χρόνια κατέγραψε την ανάγκη για βελτιώσεις στο συνταξιοδοτικό σύστημα με συγκεκριμένη στόχευση.
Πρώτα να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα των χαμηλών συντάξεων και των συνταξιούχων φτωχών. Δεύτερο να βρούμε μια κοινωνικά δίκαιη, ισορροπημένη λύση για το ισοπεδωτικό τιμωρητικό μέτρο του 12% και να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα που δημιουργείται για τους εργαζόμενους που η αποχώρηση από την εργασία στα 63 είναι μονόδρομος λόγω των δύσκολων και επιβαρυντικών για την υγεία τους συνθηκών εργασίας. Τρίτο να αποκαταστήσουμε την αδικία που έγινε σε βάρος μιας ομάδας ανδρών χήρων που στερούνται την σύνταξη χηρείας γιατί οι σύζυγοι τους πέθαναν πριν το 2018. Τέταρτον να δημιουργηθεί το πλαίσιο έτσι που σταδιακά να ξεκινήσει η αποπληρωμή του χρέους του κράτους προς το ΤΚΑ διασφαλίζοντας με αυτό το τρόπο τις συντάξεις των μελλοντικών συνταξιούχων και δημιουργώντας τις προϋποθέσεις αξιοποίησης των αποδόσεων του αποθεματικού για βελτίωση στις παροχές του ΤΚΑ.
Και βέβαια όταν εμείς μιλούμε για βελτιώσεις εννοούμε βελτιώσεις και όχι αλλαγές που καθιστούν δυσμενέστερες τις προϋποθέσεις και τα κριτήρια λήψης παροχών από το ασφαλιστικό σύστημα.
Τι έχουμε ενώπιων μας αυτή τη στιγμή και γιατί για μας αυτό που προτείνεται είναι προβληματικό. Ας τα πάρουμε ένα – ένα.
Αντιμετωπίζεται το πρόβλημα των χαμηλών συντάξεων της φτώχειας, ανάμεσα στους συνταξιούχους και πως αντιμετωπίζεται;
Είναι γεγονός ότι προβλέπονται αυξήσεις όπως επίσης είναι γεγονός ότι προτείνεται και βελτίωση στο σχέδιο χαμηλοσυνταξιούχων. Παραμένει όμως γεγονός ότι και με τις αυξήσεις που θα δοθούν σε βάθος 5 χρόνων, όπως η ίδια η κυβέρνηση παραδέχεται θα εξακολουθήσουν να υπάρχουν συνταξιούχοι κάτω από το όριο της φτώχειας όπως αυτό καθορίζεται από την Ε.Ε.
Ενδεικτικό του πως η κυβέρνηση αντιλαμβάνεται τον όρο μεταρρύθμιση είναι η ανάλυση για το από που θα αντληθούν οι πόροι για να αυξηθούν οι συντάξεις του ΤΚΑ.
Οι πολυδιαφημισμένες αυξήσεις στις συντάξεις θα γίνουν από την αναδιανομή πόρων εντός του ΤΚΑ και με την μείωση της βαρύτητας του αναλογικού μέρους των συντάξεων. Θέλω από την αρχή να ξεκαθαρίσω ότι η ΠΕΟ δεν είναι αντίθετη σε ένα σύστημα κοινωνικών ασφαλίσεων όπου υπάρχει και ενισχύεται το στοιχείο της κοινωνικής αλληλεγγύης. Είναι όμως ενοχλητικό και προκαλεί το γεγονός ότι μέχρι και σήμερα η κυβέρνηση δεν έχει απαντήσει ένα ουσιώδες ερώτημα για την προτεινόμενη μεταρρύθμιση. Πόσοι πόροι από τον κρατικό προϋπολογισμό θα δαπανηθούν για ενίσχυση των χαμηλών συντάξεων. Σήμερα ο κρατικός προϋπολογισμός προβλέπει 182 εκ περίπου για την κοινωνική σύνταξη, το σχέδιο χαμηλοσυνταξιούχων, την στήριξη των κατώτατων συντάξεων. Στο επίμονο ερώτημα μας: «Με την μεταρρύθμιση θα προβλέπονται λιγότερα ή περισσότερα» παίρνουμε ασαφείς και γενικόλογες απαντήσεις.
Λένε ότι έχουν φτάσει στο ταβάνι σε ότι αφορά το κόστος της μεταρρύθμισης χωρίς να γνωρίζουμε ποιο είναι αυτό το ταβάνι. Για τις συντάξεις υπάρχει ταβάνι δεν υπάρχει όμως πρόβλημα όταν το κράτος χάνει εκατομμύρια π.χ. από την κατάργηση του τέλους εταιριών.
Μη ικανοποιητική είναι και η ρύθμιση για το 12%. Από την μια γιατί η ελάφρυνση που γίνεται αφορά μόνο την βασική σύνταξη και από την άλλη γιατί τίθενται αυστηρότερες προϋποθέσεις για όσους θα συνταξιοδοτηθούν στο 63ο μετά την λήξη της μεταβατικής πενταετούς περιόδου.
Για την σύνταξη χηρείας, για τους άντρες που έχασαν τις συζύγους τους πριν το 2018 δεν υπάρχει τίποτα στο νομοσχέδιο.
Ανησυχούμε και προβληματιζόμαστε και για το γεγονός ότι στην πρόταση της κυβέρνησης περιλαμβάνονται σειρά αλλαγών που αυστηροποιούν τις προϋποθέσεις για λήψη παροχών. Μεταρρύθμιση λοιπόν που θα πληρώσουν οι επόμενες γενιές. Αυτό δεν νομίζουμε ότι λέγεται πρόοδος.
Σημειώνουμε επίσης ότι παραμένει ανοικτό το ζήτημα του δεύτερου πυλώνα που αφορά τα ταμεία προνοίας. Είναι αναγκαίο να υπάρξει ένας οδικός χάρτης με συγκεκριμένα μέτρα έτσι που ταμείο προνοίας να έχουν όλοι οι εργαζόμενοι.
Σε ότι αφορά την αποπληρωμή του χρέους και τη δημιουργία πραγματικού αποθεματικού αντιλαμβανόμαστε ότι χρειάζεται μελέτη και χρόνος θεωρούμε όμως αναγκαίο να ξεκαθαρίσει από πλευράς κυβέρνησης το πως και με τι όρους θα γίνει αυτή η διαδικασία. Να συμφωνηθεί ένα σαφές δεσμευτικό πλαίσιο.
Η συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση είναι κάτι που αφορά το σήμερα αλλά και το αύριο, αφορά τους γονείς μας, εμάς, τα παιδιά και τα εγγόνια μας.
Οι χαμηλές συντάξεις πρέπει να αυξηθούν και οι σημερινοί συνταξιούχοι αξίζουν μιας καλύτερης ζωής. Αυτή την ευθύνη δεν μπορεί η κυβέρνηση να την αναθέτει στις επόμενες γενιές, είτε με αύξηση εισφορών, είτε με αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης, είτε με συρρίκνωση δικαιωμάτων.
*Γενικής Γραμματέας ΠΕΟ
