Η πρότασή μας είναι συγκεκριμένη: Να αλλάξουμε τον τρόπο διαχείρισης των μεγάλων δημόσιων έργων.
Μάριος Ηλία*
Πώς γίνεται ένας δρόμος με αρχική σύμβαση €73 εκατομμυρίων να φτάνει να συζητείται στα €141 εκατομμύρια και να παραμένει ημιτελής;
Πώς γίνεται ένα άλλο οδικό έργο να ακριβαίνει κατά €28 εκατομμύρια προτού καν αρχίσει να κατασκευάζεται;
Και τελικά, ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη όταν τα χρονοδιαγράμματα καταρρέουν και οι προϋπολογισμοί εκτροχιάζονται;
Ο αυτοκινητόδρομος Πάφου–Πόλης Χρυσοχούς ξεκίνησε με σύμβαση περίπου €73 εκατομμυρίων. Μετά τον τερματισμό της, η χαμηλότερη νέα προσφορά για την ολοκλήρωση του έργου ανήλθε στα €124,85 εκατομμύρια. Μαζί με περίπου €16 εκατομμύρια που είχαν ήδη καταβληθεί, το ενδεχόμενο συνολικό κόστος πλησίαζε τα €141 εκατομμύρια. Η προσφορά απορρίφθηκε και ο δρόμος παραμένει ημιτελής.
Στον αυτοκινητόδρομο Δένειας–Ακακίου–Αστρομερίτη, όπως είχαμε επισημάνει σε προηγούμενη παρέμβασή μας, η εκτιμώμενη αξία αυξήθηκε από €110 σε €138 εκατομμύρια, χωρίς ΦΠΑ. Αύξηση 25,5% μέσα σε μόλις 14 μήνες, ενώ η προκήρυξη του διαγωνισμού καθυστέρησε σχεδόν πέντε μήνες.
Ασφαλώς, οι αυξήσεις στις τιμές των υλικών, οι τεχνικές δυσκολίες και οι συνθήκες της αγοράς επηρεάζουν το κόστος. Δεν εξηγούνται όμως όλα με την ακρίβεια. Χρειάζεται καλύτερος σχεδιασμός, έγκαιρη αντιμετώπιση των προβλημάτων και, πάνω απ’ όλα, αποτελεσματική διαχείριση.
Η πρότασή μας είναι συγκεκριμένη: Να αλλάξουμε τον τρόπο διαχείρισης των μεγάλων δημόσιων έργων.
Το κράτος να αποφασίζει ποια έργα χρειάζεται ο τόπος, να εξασφαλίζει τη χρηματοδότηση και να ελέγχει το αποτέλεσμα. Την καθημερινή διαχείριση, όμως, να αναλαμβάνουν εξειδικευμένες ιδιωτικές εταιρείες Project Management, από την Κύπρο ή το εξωτερικό, οι οποίες θα επιλέγονται μέσω ανοικτών, διαφανών και διεθνώς ανταγωνιστικών διαγωνισμών, με αυστηρά κριτήρια εμπειρίας, τεχνογνωσίας και αποτελεσματικότητας.
Με ευθύνη για τον συντονισμό μελετητών και εργολάβων, την παρακολούθηση του κόστους και την τήρηση χρονοδιαγραμμάτων. Με μετρήσιμους στόχους, αμοιβές συνδεδεμένες με την απόδοση και συμβατικές συνέπειες για υπαίτιες αστοχίες.
Δεν προτείνουμε ιδιωτικοποίηση των έργων. Προτείνουμε να αποκτήσει η καθημερινή διαχείρισή τους επαγγελματική ευθύνη και πραγματική λογοδοσία.
Αρκεί να σκεφτούμε ότι σε ένα έργο €138 εκατομμυρίων, η αποφυγή πρόσθετων δαπανών μόλις 5% αντιστοιχεί σε €6,9 εκατομμύρια, πριν από το κόστος της διαχείρισης. Ακόμη και μικρές βελτιώσεις μπορούν να έχουν σημαντικό οικονομικό αντίκτυπο.
Ας ξεκινήσουμε πιλοτικά με δύο ή τρία μεγάλα οδικά έργα. Ας μετρήσουμε χρόνους, κόστος και ποιότητα. Και ας κρίνουμε το αποτέλεσμα.
Η Κύπρος δεν στερείται ούτε εξαγγελιών ούτε σχεδιασμών. Αυτό που χρειάζεται είναι έργα που να ολοκληρώνονται και να παραδίδονται στους πολίτες.
Γιατί στο τέλος της ημέρας, οι πολίτες δεν κυκλοφορούν πάνω σε εξαγγελίες. Κυκλοφορούν πάνω σε δρόμους.
*Οικονομολόγος
Υπεύθυνος Χαρτοφυλακίου Μεταφορών ΔΗΣΥ
Μέλος Πολιτικού Γραφείου ΔΗΣΥ
