Το μεγάλο ρήγμα που δημιουργήθηκε στις σχέσεις ΗΠΑ – Ευρώπης σε σχέση με την Γροιλανδία φαίνεται ότι κατά κάποιο τρόπο γεφυρώνεται, κάτι που είναι θετικό, δήλωσε στο ΚΥΠΕ ο διεθνολόγος Δημοσθένης Δημόπουλος.
Κληθείς να σχολιάσει τις εξελίξεις σε σχέση με την Γροιλανδία και την συμφωνία που αναμένεται να υπογραφεί σήμερα, ο κ. Δημόπουλος είπε ότι “το θετικό είναι ότι το θέμα της Γροιλανδίας, το οποίο δημιούργησε ένα μεγάλο ρήγμα στη σχέση Ευρώπης και Αμερικής και εντός του ΝΑΤΟ φυσικά, φαίνεται ότι αυτή τη συμφωνία – όποια και αν είναι η συμφωνία στην τελική της μορφή – κατά κάποιο τρόπο γεφυρώνει αυτό το χάσμα”.
Αυτό, πρόσθεσε, δίνει την δυνατότητα στη δυτική συμμαχία κάπως να μειώσει τα σημεία τριβής, τα οποία, ωστόσο, τόνισε ο κ. Δημόπουλος, παραμένουν πολλά και δεν λύνονται όλα με αυτή τη συμφωνία.
“Ενα όμως από τα ανοικτά μέτωπα που έχει η Αμερική με τους Ευρωπαίους ή με τους συμμάχους της στο ΝΑΤΟ φαίνεται ότι με κάποιο τρόπο να κλείνει, κάτι το οποίο είναι θετικό” συνέχισε ο κ. Δημόπουλος.
Σημείωσε ότι το ερώτημα είναι τι καινούργιο περιλαμβάνει αυτή η συμφωνία που δεν ίσχυε ήδη και πώς αλλάζει τα δεδομένα.
“Διότι αν η συμφωνία αυτή είναι ουσιαστικά ένα αναμάσημα της προηγούμενης συμφωνίας με μία κωδικοποίηση του βέτο των επενδύσεων, ή ότι δεν θα υπάρχουν άλλες βάσεις στη Γροιλανδία, το οποίο ήταν κάτι το αυτονόητο κατά την άποψή μου εφόσον μία χώρα μέλος του ΝΑΤΟ δεν θα δεχθεί να παραχωρήσει βάσεις σε χώρες εκτός του ΝΑΤΟ στην επικράτεια της, πέρα από αυτά τα δύο, πρέπει να δούμε τι θα κερδίσει η Αμερική” είπε.
Πρέπει να δούμε επίσης, συνέχισε ο κ. Δημόπουλος, εάν πρόκειται για μια συμφωνία ΗΠΑ-Δανίας – Γροιλανδίας χωρίς το ΝΑΤΟ.
“Εχει και αυτό τη σημασία του, διότι αν η συμφωνία αυτή πετάει έξω το ΝΑΤΟ, και δεν αναφέρει πουθενά το ΝΑΤΟ, αυτό σημαίνει ότι αν αύριο διαλυθεί το ΝΑΤΟ, οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να έχουν πρόσβαση σε αυτές τις βάσεις και αυτό θα είναι μία ουσιαστική διαφοροποίηση”.
Κάτι, είπε, που θα μπορούσε να θεωρηθεί κέρδος για τις ΗΠΑ είναι το θέμα των επενδύσεων αλλά και εκεί χρειάζεται αποσαφήνιση.
Τί ζητούσε ο Τραμπ
Το κείμενο της συμφωνίας, τόνισε ο κ. Δημόπουλος, δεν έχει γίνει ακόμη γνωστό.
Αρχικά, υπενθύμισε, ο Αμερικανός Πρόεδρος ζητούσε να καταστεί η Γροιλανδία αμερικανική πολιτεία, να την αποκτήσει ως έδαφος. “Προφανώς αυτό πλέον δεν γίνεται” τόνισε.
Είπε ότι ο Ντόναλτ Τραμπ επικαλείτο την εθνική, αμερικανική ασφάλεια τόσο για τον ρόλο που έχει η Γροιλανδία γεωγραφικά αλλά και λόγω των σπάνιων γαιών και μετάλλων που φαίνεται να υπάρχουν στο υπεδαφός της, “αλλά είναι εξαιρετικά δύσκολο να εξορυχθούν”.
Υπενθύμισε ότι ο Τραμπ είχε επίσης απειλήσει ευθέως τους Ευρωπαίους ότι αν δεν γινόταν αμερικανικό έδαφος η Γροιλανδία θα προσέφευγε σε οικονομικό πόλεμο με την επιβολή δασμών ή θα χρησιμοποιούσε ακόμη και στρατιωτικά μέσα, κάτι που προκάλεσε πριν από μερικούς μήνες για πρώτη φορά κινητοποίηση των ευρωπαϊκών στρατευμάτων για να αποτρέψουν ένα τέτοιο ενδεχόμενο.
Ερωτήματα σε σχέση με τη συμφωνία – ΝΑΤΟ
Ο κ. Δημόπουλος σημείωσε στο ΚΥΠΕ ότι οι Αμερικανοί ούτως ή αλλιώς είχαν πολύ εκτεταμένα δικαιώματα στη Γροιλανδία τα τελευταία 70 χρόνια. Είπε ότι τη μεγάλη παρουσία που είχαν την μείωσαν οι ίδιοι εφόσον έκριναν ότι ήταν αλλού οι προτεραιότητες τους τα προηγούμενα χρόνια.
Ηδη από το 1951, συνέχισε, υπήρχε μία αμυντική συμφωνία μεταξύ της Δανίας και των ΗΠΑ η οποία τροποποιήθηκε το 2004 και έδινε στους Αμερικανούς πολλές δυνατότητες αναφορικά με τη Γροιλανδία.
“Οι Αμερικανοί είχαν το ελεύθερο να έχουν όσες στρατιωτικές βάσεις και δυνάμεις επιθυμούσαν στη Γροιλανδία το 1951. Στο απόγειο του ψυχρού πολέμου μάλιστα, οι ΗΠΑ είχαν 17 βάσεις εκεί” είπε ο κ. Δημόπουλος.
“Το ζητούμενο είναι τι λέει αυτή η νέα συμφωνία την οποία δεν έχουμε δει ακόμα. Οι Αμερικανοί φαίνεται ότι παίρνουν ένα πράσινο φως το οποίο όμως το είχαν ήδη- για να φτιάξουν περισσότερες βάσεις. Μάλιστα έχουν μιλήσει για δύο ακόμα βάσεις, οι οποίες θα ενισχύσουν τις ικανότητες της Αμερικής. Ομως αυτό ήταν κάτι το οποίο μπορούσαν ήδη να τον κάνουν, δεν είναι κάτι καινούργιο” τόνισε.
Σημείωσε ότι έχει μεγάλη σημασία να εξεταστεί το καθεστώς των νέων βάσεων που θα δημιουργήσουν οι Αμερικανοί στη Γροιλανδία, εάν θα είναι καθαρά μόνο αμερικανικές ή Νατοϊκές.
Αν η συμφωνία αυτή έχει ρητή αναφορά στο ΝΑΤΟ και αύριο το ΝΑΤΟ διαλυθεί, τότε η συμφωνία είναι θεωρητικά άκυρη, τόνισε ο κ. Δημόπουλος.
Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, είπε, η συμφωνία αυτή φαίνεται ότι θα ισχύει ακόμα και αν η Γροιλανδία ανεξαρτητοποιηθεί στο μέλλον.
“Μόνο και μόνο ότι αναγνωρίζεται ένα τέτοιο ενδεχόμενο είναι μία νίκη για τη μερίδα των Γροιλανδών που θα ήθελαν μία πιο ανεξάρτητη Γροιλανδία” επισήμανε στις δηλώσεις του στο ΚΥΠΕ.
Επενδύσεις
Σε σχέση με το δικαίωμα αρνησικυρίας των ΗΠΑ σε θέματα επενδύσεων στη Γροιλανδία, ο κ. Δημόπουλος είπε ότι αυτό πρέπει να αποσαφηνιστεί.
“Πρέπει να δούμε το περίφημο δικαίωμα αρνησικυρίας στο οποίο αναφέρεται ο Αμερικανός Πρόεδρος σχετικά με το ποιος θα κάνει επενδύσεις στη Γροιλανδία σε ευαίσθητους τομείς. Πώς θα είναι δομημένο αυτό; Πώς θα έχουν το δικαίωμα αυτό οι Αμερικανοί;”
Σχετικά με τις σπάνιες γαίες, ο κ. Δημόπουλος είπε στο ΚΥΠΕ ότι πρέπει να εξεταστεί εαν η συμφωνία αυτή περιλαμβάνει κάποια ρητή παραχώρηση των δικαιωμάτων εξόρυξης στις ΗΠΑ, ή εάν αυτό μπαίνει σε ένα πλαίσιο του ΝΑΤΟ, που σημαίνει ότι η Γροιλανδία θα είναι ανοιχτή και στους Ευρωπαίους.
Πηγή: ΚΥΠΕ
