Για τον Εμανουέλ Μακρόν, η κρίση δεν είναι απλώς ένα δύσκολο Σαββατοκύριακο. Με την προεδρική εκλογή του 2027 να πλησιάζει, την κυβέρνησή του να πιέζεται πολιτικά και δημοσιονομικά και την κοινωνική δυσαρέσκεια να παραμένει έντονη, κάθε επιλογή του αποκτά ευρύτερη σημασία. Πρέπει να αποκαταστήσει την τάξη, αλλά και να δείξει ότι ακούει όσα έβγαλαν εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους στους δρόμους.
Ο Μακρόν καταδίκασε τις λεηλασίες και τους βανδαλισμούς και υποσχέθηκε πως οι ταραξίες θα πληρώσουν. Παράλληλα, ζήτησε να διερευνηθεί αν υπήρξαν κενά στην πληροφόρηση ή στην προετοιμασία της αστυνομίας. Ανακοίνωσε, επίσης, ότι θα καθίσουν στο ίδιο τραπέζι φοιτητές, εκπαιδευτικοί, συνδικαλιστές, βουλευτές και εκπρόσωποι επιχειρήσεων, με στόχο να διατυπώσουν προτάσεις για την αντιμετώπιση της κρίσης.
Η πίεση, ωστόσο, δεν εκτονώνεται με μια σύσκεψη. Ο υπουργός Εσωτερικών υπέβαλε την παραίτησή του, αναλαμβάνοντας την ευθύνη για όσα συνέβησαν. Ο Μακρόν αρνήθηκε την παραίτηση, ενώ ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί συγκάλεσε κυβερνητική σύσκεψη για τις οικονομικές συνέπειες, τις ασφαλιστικές αποζημιώσεις και τη δικαστική παρακολούθηση των υποθέσεων. Η παραμονή του υπουργού στη θέση του κλείνει, προς το παρόν, ένα μέτωπο. Δεν απαντά, όμως, στο ερώτημα αν οι αρχές αιφνιδιάστηκαν από την έκταση της βίας.
Η επόμενη μέρα δεν θα κριθεί μόνο στους δρόμους
Η κυβέρνηση αποδίδει μεγάλο μέρος των επεισοδίων σε ομάδες της άκρας Αριστεράς και σε οργανωμένους ταραχοποιούς. Η αντιπολίτευση, από τα δεξιά έως τα αριστερά, αξιοποιεί την κρίση για να πλήξει την κυβερνητική διαχείριση: άλλοι καταγγέλλουν την ανεπαρκή προετοιμασία των αρχών, άλλοι την αστυνομική τακτική και άλλοι την αδυναμία του Μακρόν να απαντήσει στην κοινωνική δυσαρέσκεια.
Εδώ βρίσκεται και το δύσκολο πολιτικό στοίχημα για τον Γάλλο πρόεδρο. Αν η απάντηση περιοριστεί στις συλλήψεις και στα μέτρα ασφαλείας, οι αιτίες της κινητοποίησης θα μείνουν άθικτες. Αν, πάλι, ο διάλογος δεν συνοδευτεί από συγκεκριμένες παρεμβάσεις, κινδυνεύει να εκληφθεί ως άλλη μία υπόσχεση χωρίς αντίκρισμα. Ο Μακρόν καλείται να διαχωρίσει με σαφήνεια τους ειρηνικούς διαδηλωτές από όσους λεηλάτησαν και κατέστρεψαν, χωρίς να αφήσει τα αιτήματα των πρώτων να χαθούν πίσω από τη βία των δεύτερων.
Η Ευρώπη κοιτάζει το Παρίσι
Η κρίση έχει ευρωπαϊκό βάρος. Η πολιτική και οικονομική ισχύς της Γαλλίας, μαζί με τον κεντρικό της ρόλο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθιστούν τις εξελίξεις στο Παρίσι υπόθεση ολόκληρης της Ευρώπης. Οι ταραχές προσθέτουν μια ακόμη εστία αβεβαιότητας σε μια περίοδο κατά την οποία οι κυβερνήσεις δοκιμάζονται από το κόστος ζωής, την πίεση στις δημόσιες υπηρεσίες, τη μετανάστευση και την άνοδο των αντισυστημικών δυνάμεων.
Η ανησυχία δεν αφορά μόνο τις εικόνες καταστροφής. Αφορά και τις πολιτικές συνέπειες μιας κρίσης που μπορεί να περιορίσει τη δυνατότητα του Παρισιού να διαμορφώνει ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, την ώρα που η προεκλογική μάχη του 2027 αρχίζει να σκιάζει κάθε κυβερνητική απόφαση. Η Γαλλία γίνεται έτσι δοκιμασία για την κοινωνική συνοχή της, αλλά και για τη σταθερότητα του ευρωπαϊκού πυρήνα.
Τραμπ και Βανς αξιοποιούν τις εικόνες
Οι εικόνες από τη Γαλλία προσέφεραν στον Ντόναλντ Τραμπ και τον αντιπρόεδρό του, Τζέι Ντι Βανς, την ευκαιρία να επαναφέρουν το δικό τους πολιτικό μήνυμα. Ο Τραμπ έγραψε ότι «η Γαλλία φλέγεται», απέδωσε την κρίση στη μετανάστευση και κάλεσε το Παρίσι να κλείσει τα σύνορά του. Ο Βανς συνέδεσε επίσης τα επεισόδια με τις μεταναστευτικές πολιτικές και την πολυπολιτισμικότητα.
Οι παρεμβάσεις τους ξεπερνούν τα όρια ενός σχολίου για τη γαλλική επικαιρότητα. Μετατρέπουν τις ταραχές σε επιχείρημα για την αμερικανική πολιτική αντιπαράθεση: η Ευρώπη παρουσιάζεται ως προειδοποιητικό παράδειγμα για τη μετανάστευση, την ασφάλεια και την πολιτισμική ταυτότητα. Καθώς πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, η κρίση στη Γαλλία προσφέρει στον Τραμπ και τον Βανς εικόνες που μπορούν να εντάξουν στη δική τους προεκλογική αφήγηση.
Η πραγματικότητα, όμως, είναι πιο σύνθετη από το σύνθημα. Οι κινητοποιήσεις τροφοδοτήθηκαν από την ακρίβεια και τα προβλήματα στην εκπαίδευση· η βία έφερε στο προσκήνιο την ασφάλεια και τη λειτουργία των θεσμών· και τώρα η κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα βαθύτερο ερώτημα: μπορεί να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη μαζί με την τάξη;
Η Ουάσιγκτον έχει ήδη δώσει τη δική της απάντηση. Το Παρίσι καλείται τώρα να δώσει τη δική του — και να αποδείξει ότι μπορεί να αντιμετωπίσει την κρίση χωρίς να παραδώσει τη συζήτηση ούτε στους ταραχοποιούς ούτε στους πολιτικούς που σπεύδουν να την εργαλειοποιήσουν.
Πηγή: Ναυτεμπορική, Νατάσα Στασινού • [email protected]
