Στο πλαίσιο αυτό, Αθήνα και Κάιρο επιδιώκουν να εμβαθύνουν μια σχέση που τα τελευταία χρόνια έχει αποκτήσει σαφές στρατηγικό περιεχόμενο.
Η επίσκεψη Κυριάκου Μητσοτάκη στην Αίγυπτο, πραγματοποιείται καθώς αύριο θα πραγματοποιηθεί η Άτυπη Τριμερής Συνάντηση Ηγετών Ελλάδος-Κύπρου-Αιγύπτου στο Ελ Αλαμέιν και στο πλαίσιο αυτό θα συναντηθεί με τον πρόεδρο της Αιγύπτου, Αμπντέλ Φατάχ αλ-Σίσι.
Πρόκειται για ένα «σχήμα», (σσ: της τριμερούς) που έχει εξελιχθεί σε έναν από τους βασικούς μηχανισμούς περιφερειακού συντονισμού.
Άλλωστε η γεωγραφική θέση των τριών χωρών, η συμμετοχή Ελλάδας και Κύπρου και ως κράτη-μέλη της ΕΕ, και ο ρόλος της Αιγύπτου στον αραβικό κόσμο δημιουργούν ένα ιδιαίτερο γεωπολιτικό τρίγωνο.
Όπως σημειώνουν κυβερνητικές πηγές, «η συνάντηση πραγματοποιείται σε μια συγκυρία κατά την οποία σειρά περιφερειακών εξελίξεων καθιστούν τον συντονισμό των τριών χωρών ακόμη πιο σημαντικό».
Για την Αθήνα, όπως τόνισε προ ημερών και ο Υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης (OT FORUM) υπάρχουν χώρες οι οποίες είναι πρωταρχικού στόχου για την Ελλάδα σε ό,τι αφορά τις διπλωματικές σχέσεις όπως είναι η Αίγυπτος.
«Η σχέση την οποία έχω αναπτύξει με τον Υπουργό Εξωτερικών της Αιγύπτου είναι αδελφική. Εξού και έχουμε μια τακτικότατη επικοινωνία για τα πολλά θέματα τα οποία είναι κοινού ενδιαφέροντος. Η Ελλάδα ήταν η επισπεύδουσα χώρα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την εμβάθυνση της σχέσης μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Αιγύπτου και για να απελευθερωθούν σημαντικά οικονομικά πρωτόκολλα προς την Αίγυπτο για την στήριξη της αιγυπτιακής οικονομίας, η οποία επλήγη σημαντικά και από τον πόλεμο στο Ιράν, αλλά και προηγουμένως από τις παγκόσμιες κρίσεις οι οποίες προέκυψαν», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η «βαριά» ατζέντα, η Μέκκα και οι άλλοι
Στο επίκεντρο των συζητήσεων αναμένεται να βρεθούν η στρατηγική σχέση Ελλάδας και Αιγύπτου, η ενεργειακή συνεργασία, οι θαλάσσιες ζώνες, οι εξελίξεις στη Λιβύη και τη Μέση Ανατολή, η ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά και η Μονή της Αγίας Αικατερίνης στο Σινά.
Οι εξελίξεις στη Γάζα και ευρύτερα στη Μέση Ανατολή αποτελούν σταθερό αντικείμενο των επαφών Αθήνας και Καΐρου.
Η Αίγυπτος έχει κομβικό ρόλο στις προσπάθειες διατήρησης της ισορροπίας, ενώ από την άλλη πλευρά η Ελλάδα έχει «λόγο» στα όσα διαδραματίζοντας καταρχάς ως αξιόπιστος συνομιλητής όλων των πλευρών, αλλά και ως κράτος-μέλος της ΕΕ και ως μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Ως προς τη Λιβύη, Ελλάδα και Αίγυπτος κινούνται στην ίδια γραμμή εκφράζοντας συνεχώς την ανάγκη για πολιτική λύση υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, με σεβασμό στην κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της χώρας.
Κοινό ενδιαφέρον υπάρχει και για τις θαλάσσιες ζώνες, καθώς Αθήνα και Κάιρο υποστηρίζουν ότι οποιαδήποτε οριοθέτηση πρέπει να γίνεται στη βάση του Διεθνούς Δικαίου και του Δικαίου της Θάλασσας.
Σημείο αναφοράς στις ελληνοαιγυπτιακές σχέσεις παραμένει και η συμφωνία οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών του 2020, που υπεγράφη από τον τότε υπουργό Εξωτερικών Νίκο Δένδια και τον Αιγύπτιο ομόλογό του Σάμεχ Σούκρι. Η συμφωνία αποτέλεσε σημαντικό βήμα για την Αθήνα, καθώς στηρίχθηκε στο Διεθνές Δίκαιο και δημιούργησε ένα σαφές πλαίσιο για την αξιοποίηση των θαλάσσιων πόρων.
Έτσι, το θέμα παραμένει στο τραπέζι των επαφών των δύο χωρών, ιδιαίτερα υπό το φως των εξελίξεων στη Λιβύη και των ευρύτερων ανταγωνισμών στην Ανατολική Μεσόγειο.
Εντός ατζέντας, όπως εκτιμούν αρμόδιες πηγές στη Ναυτεμπορική, θα βρεθεί και το «ισλαμικό ΝΑΤΟ», δηλαδή η Συμφωνία της Μέκκας.
«Αν η Συμφωνία βρεθεί στην ατζέντα της συνάντησης, θα αποτελεί ένα ακόμη στοιχείο που δείχνει ότι η Αθήνα και το Κάιρο βλέπουν τη σχέση τους όχι μόνο μέσα από το πρίσμα της Ανατολικής Μεσογείου, αλλά και στο ευρύτερο περιφερειακό περιβάλλον», σημειώνουν οι ίδιες πηγές.
Προσθέτουν, δε, ότι το ενδιαφέρον είναι κυρίως στο αν και με ποιον τρόπο η Αίγυπτος θα επιλέξει να συμμετάσχει στη νέα αυτή περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφάλειας.
Πάντως ο Γιώργος Γεραπετρίτης, δήλωσε από τη Θεσσαλονίκη ότι και οι δύο χώρες αναπτύσσουν και άλλες συμμαχίες. «Είναι λογικό κάθε χώρα να φροντίζει να έχει καλές σχέσεις με άλλες χώρες, περιφερειακές ή λίγο πιο μακρινές. Όμως, στρατηγική σχέση μπορείς να έχεις μόνο με λίγες χώρες και η σχέση Ελλάδας και Αιγύπτου είναι βαθιά ριζωμένη και στρατηγική, σήμερα».
Η Μονή Σινά και οι ΗΠΑ
Ιδιαίτερο βάρος έχει το ζήτημα της Μονής της Αγίας Αικατερίνης στο Σινά.
Ελλάδα και Αίγυπτος συνεργάζονται για την εξασφάλιση ενός ειδικού καθεστώτος για τη Μονή, η οποία αποτελεί μοναδικό θρησκευτικό και πολιτιστικό μνημείο με ιστορία περίπου 15 αιώνων.
Όπως έχει δηλώσει ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, «σε ό,τι αφορά το ζήτημα της Μονής Σινά, Ελλάδα και Αίγυπτος συνεργάζονται. Ήδη έχει υπάρξει μια προκαταρκτική κατανόηση. Αυτή τη στιγμή εναπόκειται στην ίδια τη μοναστική κοινότητα να αποφασίσει για το μέλλον της συμφωνίας. Είναι σημαντικό να πούμε ότι για πρώτη φορά σε 15 αιώνες που λειτουργεί η Μονή, γίνεται μια συγκροτημένη προσπάθεια να υπάρξει ένα ειδικό ρυθμιστικό καθεστώς για τη Μονή και να μην λογίζεται ότι είναι μια απλή αρχαιότητα. Ποτέ δεν πρέπει να θεωρούμε ότι η Αγία Αικατερίνη είναι μια απλή κοινή αρχαιότητα».
Αξίζει να σημειωθεί ότι το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, απαντώντας σε ερώτηση του ΑΠΕ-ΜΠΕ, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ «αναγνωρίζουν την ιστορική και θρησκευτική σημασία» της Μονής Αγίας Αικατερίνης, χαρακτηρίζοντάς την ως το αρχαιότερο συνεχώς λειτουργούν μοναστήρι στον κόσμο, και πρόσθεσε ότι η Ουάσιγκτον «επιδιώκει να την προστατεύσει».
Ενεργειακή συνεργασία
Στο επίκεντρο της συνάντησης Μητσοτάκη – Σίσι, θα βρεθεί και η συνεργασία στην η ενέργεια.
Το σχέδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Αιγύπτου GREGY Green Energy Interconnector προβλέπει τη μεταφορά πράσινης ενέργειας από την Αίγυπτο προς την Ελλάδα και, μέσω του ευρωπαϊκού δικτύου, προς άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Το έργο έχει ιδιαίτερη σημασία τόσο για την Αίγυπτο όσο και για την Ελλάδα. Για το Κάιρο, δημιουργεί τη δυνατότητα αξιοποίησης του μεγάλου δυναμικού της χώρας σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Για την Αθήνα και την Ευρώπη, ενισχύει τη διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών και τη σύνδεση της ευρωπαϊκής αγοράς με τη Βόρεια Αφρική.
Στο έργο αναφέρθηκε και από τη ΔΕΘ ο Κυριάκος Μητσοτάκης, το οποίο χαρακτήρισε «εξαιρετικά κρίσιμο και σημαντικό».
Στρατιωτική συνεργασία
Στο αμυντικό πεδίο, Ελλάδα και Αίγυπτος έχουν αναπτύξει μια ιδιαίτερα στενή επιχειρησιακή συνεργασία.
Κοινές ασκήσεις, συνεκπαίδευση σε θάλασσα, αέρα και ξηρά, συνεργασία ειδικών δυνάμεων και η άσκηση «ΜΕΔΟΥΣΑ», που αποτελεί πλέον θεσμό, έχουν ενισχύσει τη διαλειτουργικότητα των δύο Ενόπλων Δυνάμεων.
Παράλληλα, η συνεργασία επεκτείνεται στην έρευνα και διάσωση και συνδέεται ευθέως με την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Έσπευσε να πάρει τηλέφωνο ο Φιντάν
Πάντως αυτό που δεν μπορεί να θεωρηθεί και τόσο… τυχαίο, μιας και η ατζέντα θα περιλαμβάνει εμμέσως τον παράγοντα Τουρκία, είναι το τηλεφώνημα από την Άγκυρα.
Πιο αναλυτικά, όπως γνωστοποίησε ο Αιγύπτιος Υπουργός Εξωτερικών, ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας Χακάν Φιντάν είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Μπαντρ Αμπντελατί.
Η συζήτηση επικεντρώθηκε στις διμερείς σχέσεις και την προετοιμασία της επικείμενης συνεδρίασης του Ανώτατου Συμβουλίου Στρατηγικής Συνεργασίας στην Τουρκία, ενώ αναφέρθηκαν στις περιφερειακές εξελίξεις και τον συντονισμό σε ζητήματα που αφορούν τη Λιβύη, το Ιράν και την Παλαιστίνη.
Το μήνυμα της Αθήνας
Το μήνυμα που θέλει να εκπέμψει η Αθήνα από το Ελ Αλαμέιν είναι ότι η σχέση με το Κάιρο αποτελεί σταθερή στρατηγική επιλογή.
Σε μια περίοδο που η Τουρκία ενισχύει εκ νέου τις επαφές της με την Αίγυπτο, η Ελλάδα επιδιώκει να διατηρήσει το δικό της προβάδισμα στη σχέση, χτίζοντας πάνω σε μια συνεργασία που έχει ήδη αποκτήσει ουσιαστικό περιεχόμενο στην ενέργεια, την άμυνα, τις θαλάσσιες ζώνες και τα περιφερειακά ζητήματα.
Με απλά λόγια, θέλει να καταστήσει σαφές ότι το Κάιρο παραμένει για την Ελλάδα ένας από τους βασικούς εταίρους στην Ανατολική Μεσόγειο και ότι οι δύο χώρες έχουν κοινό συμφέρον να διατηρήσουν ανοιχτό έναν σταθερό δίαυλο συνεννόησης σε μια περιοχή που αλλάζει γρήγορα.
Πηγή: Ναυτεμπορική, Νικολέτα Πετανίδου • [email protected]
