Σειρά κινήσεων στη γεωπολιτική σκακιέρα της Ανατολικής Μεσογείου ενεργοποιεί η απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης να κυρώσει το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Μια κίνηση η οποία ήταν εξαρχής δεδομένο ότι δεν μπορούσε να μείνει αναπάντητη, καθώς ανεξαρτήτως του παράνομου χαρακτήρα του εν λόγω μνημονίου, το οποίο αντίκειται στις αρχές του Διεθνούς Δικαίου, δεν μπορεί να αφεθεί η εντύπωση ότι παράγει οποιοδήποτε αποτέλεσμα στο πεδίο ή ότι γίνεται κατ’ελάχιστον αποδεκτή η θεώρηση που εισάγει για τη χάραξη των θαλασσίων ζωνών στην ευρύτερη περιοχή.
Αθήνα και Κάιρο συντονίζουν τις ενέργειές τους και έστειλαν χθες σαφές μήνυμα ότι δίνουν κοινή απάντηση στην κύρωση του μνημονίου. Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, και ο Αιγύπτιος ομόλογός του, Μπαντρ Αμπντελάτι, σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχαν συμφώνησαν την έναρξη συζητήσεων για την επέκταση της συμφωνίας οριοθέτησης Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, την οποία Ελλάδα και Αίγυπτος είχαν υπογράψει τον Αύγουστο του 2020. Τότε, οι δύο χώρες είχαν προχωρήσει σε μερική οριοθέτηση ΑΟΖ, στη θαλάσσια περιοχή ανάμεσα στον 26ο και τον 28ο μεσημβρινό. Ο 28ος μεσημβρινός τέμνει τη Ρόδο στη μέση και πιο ανατολικά βρίσκεται το Καστελόριζο.
Η χθεσινή εξέλιξη συνιστά το πρώτο βήμα, μια καταρχήν πολιτική δήλωση προθέσεων, να συνεχιστούν οι συνομιλίες ανάμεσα στις δύο πλευρές, προκειμένου να επεκταθεί η οριοθέτηση ΑΟΖ και ανατολικά του 28ου μεσημβρινού.
Η σημασία της συμφωνίας μερικής οριοθέτησης που υπεγράφη το 2020 είναι μεγάλη. Ελλάδα και Αίγυπτος είχαν τότε «απαντήσει» στην υπογραφή το 2019, του τουρκολιβυκού μνημονίου ανάμεσα σε Άγκυρα και Τρίπολη. Και είχαν καταστήσει σαφές ότι στην οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών δεν μπορεί να αγνοηθεί η επήρεια των νησιών. Το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν αναγνωρίζει επήρεια στα ελληνικά νησιά, ούτε καν στην Κρήτη.
Με τη χθεσινή καταρχήν συμφωνία ανάμεσα στους κ. Γεραπετρίτη και Αμπντελάτι, Αθήνα και Κάιρο επανέρχονται και στέλνουν εκ νέου μήνυμα ότι η χάραξη των θαλασσίων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο μπορεί να γίνει μόνο με βάση τις πρόνοιες του Διεθνούς Δικαίου. Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι το αμέσως επόμενο διάστημα θα προχωρήσουν οι απαραίτητες συνεννοήσεις σε υπηρεσιακό επίπεδο, προκειμένου να εκκινήσουν οι συζητήσεις.
Στη δεδομένη συγκυρία, το μέτωπο με την Αίγυπτο απέναντι στην προσπάθεια επιβολής του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου, θεωρείται εξαιρετικά σημαντική. «Η σχέση μας με την Αίγυπτο είναι κάτι παραπάνω από στενή, συνεργασίας, με πολύ σημαντικές συμφωνίες, με κορυφαία προφανώς την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών. Και όσο περνάει ο χρόνος, γίνεται όλο και πιο ουσιαστική σε όλα τα επίπεδα» δήλωσε χθες ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης.
Από την κυβέρνηση διαμηνύουν ότι θα ενεργοποιηθούν όλες οι διαθέσιμες επιλογές και θα αξιοποιηθούν όλα τα διαθέσιμα μέσα και σε επίπεδο Ε.Ε. και σε επίπεδο ΟΗΕ, στο πλαίσιο της αντίδρασης απέναντι στη συμφωνία και απέναντι σε Τουρκία και Λιβύη.
