Η Ελλάδα αναλαμβάνει από σήμερα την προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, για δεύτερη και τελευταία φορά κατά τη διετή θητεία της ως εκλεγμένο μέλος του Συμβουλίου για την περίοδο 2025-2026, σε μια συγκυρία ιδιαίτερα επιβαρυμένη από τις συνεχιζόμενες διεθνείς κρίσεις, αλλά και από τη διαδικασία επιλογής του επόμενου Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ.
Η ελληνική προεδρία ξεκινά σε μια περίοδο κατά την οποία το Συμβούλιο Ασφαλείας παραμένει βαθιά διχασμένο σε σειρά μεγάλων διεθνών ζητημάτων, με τον πόλεμο στην Ουκρανία να συνεχίζεται και τις ανησυχίες να εντείνονται για τις επιπτώσεις στον άμαχο πληθυσμό, τις ενεργειακές υποδομές και τον κίνδυνο περαιτέρω περιφερειακής κλιμάκωσης.
Στη Μέση Ανατολή, η κατάσταση στη Γάζα παραμένει εύθραυστη, ενώ η ανθρωπιστική κρίση και οι πολιτικές εκκρεμότητες συνεχίζουν να απασχολούν το Συμβούλιο. Παράλληλα, οι εξελίξεις γύρω από το Ιράν, το πυρηνικό πρόγραμμα, τις κυρώσεις και την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ διαμορφώνουν έναν από τους πλέον σύνθετους φακέλους που ενδέχεται να βρεθούν στην ημερήσια διάταξη κατά τη διάρκεια του Οκτωβρίου.
Την ίδια ώρα, το Συμβούλιο εξακολουθεί να παρακολουθεί στενά την κατάσταση στο Σουδάν, όπου συνεχίζονται οι συγκρούσεις και η ανθρωπιστική κρίση, αλλά και στην Αϊτή, όπου η ένοπλη βία και η πολιτική αστάθεια παραμένουν σοβαρές προκλήσεις.
Ιδιαίτερο θεσμικό βάρος μπορεί να αποκτήσει η ελληνική προεδρία λόγω της διαδικασίας επιλογής του επόμενου Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ. Μετά την τέταρτη άτυπη ψηφοφορία του Συμβουλίου Ασφαλείας στις 29 Σεπτεμβρίου, η διαδικασία έχει εισέλθει σε κρίσιμη φάση, χωρίς ακόμη να έχει διαμορφωθεί τελική συναίνεση μεταξύ των 15 μελών.
Εφόσον εντός Οκτωβρίου επιτευχθεί συμφωνία και δεν υπάρξει αντίθεση από κάποιο από τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου, είναι πιθανό η σύσταση του ΣΑ προς τη Γενική Συνέλευση για τον διάδοχο του Αντόνιο Γκουτέρες να διαμορφωθεί κατά τη διάρκεια της ελληνικής προεδρίας.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η Αθήνα καλείται να διαχειριστεί έναν ιδιαίτερα απαιτητικό μήνα, με κύριο θεσμικό ρόλο τη διευκόλυνση των συνεννοήσεων μεταξύ των μελών και τη διατήρηση της λειτουργικότητας του Συμβουλίου σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών αντιπαραθέσεων.
