12.8 C
Nicosia
Δευτέρα 16 Νοεμβρίου 2026 | 10:29

Ελλάδα: Λιγότερες οικογένειες με παιδιά, μεγαλύτεροι φόροι – Τι αποκαλύπτουν τα στοιχεία της ΑΑΔΕ

Μια ιδιαίτερα ανησυχητική εικόνα για την εξέλιξη του αριθμού των παιδιών στην Ελλάδα, αλλά και για την οικονομική κατάσταση και τη φορολογική επιβάρυνση των οικογενειών, αποκαλύπτει η επεξεργασία των αναλυτικών στοιχείων της ΑΑΔΕ για την επταετία 2019-2025.

Μέσα σε μόλις επτά χρόνια, οι καταγραφές εξαρτώμενων τέκνων στις φορολογικές δηλώσεις μειώθηκαν κατά τουλάχιστον 231.885 ή κατά 10,2%, ενώ την ίδια περίοδο περιορίστηκε σημαντικά και ο αριθμός των δηλώσεων με παιδιά, ιδιαίτερα εκείνων που αφορούν τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες. Ταυτόχρονα, ενώ τα συνολικά δηλωθέντα εισοδήματα των νοικοκυριών αυξήθηκαν κατά 54,1%, οι φόροι που αναλογούσαν σε αυτά αυξήθηκαν ακόμη περισσότερο, κατά 64,1%.

Πηγή: Η Ναυτεμπορική

Πρόκειται για μια εξέλιξη που συνδέεται, μεταξύ άλλων, με τη μη τιμαριθμοποίηση των φορολογικών κλιμακίων, η οποία είχε ως αποτέλεσμα οι ονομαστικές αυξήσεις των εισοδημάτων να οδηγούν σε μεγαλύτερες φορολογικές επιβαρύνσεις.

Τα στοιχεία αφορούν τις φορολογικές δηλώσεις που υποβλήθηκαν από το 2019 μέχρι και το 2025 για τα εισοδήματα των φορολογικών ετών 2018-2024.

Εξαρτώμενα τέκνα

Το πλέον χαρακτηριστικό εύρημα προκύπτει από τον υπολογισμό του συνολικού αριθμού των εξαρτώμενων παιδιών που δηλώνονται στην εφορία. Το 2019 οι καταγραφές εξαρτώμενων τέκνων αντιστοιχούσαν σε τουλάχιστον 2.266.268 παιδιά ενώ στις δηλώσεις του 2025 ο αντίστοιχος αριθμός είχε περιοριστεί σε 2.034.383. Η διαφορά ανέρχεται σε 231.885, με τη μείωση να υπολογίζεται σε περίπου 10,2%.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η υποχώρηση επιταχύνθηκε τα τελευταία χρόνια. Συγκεκριμένα, ο ελάχιστος υπολογιζόμενος αριθμός εξαρτώμενων τέκνων διαμορφώθηκε σε 2.245.068 το 2020, σε 2.245.958 το 2021 και σε 2.235.573 το 2022. Στη συνέχεια υποχώρησε σε 2.197.786 το 2023, σε 2.109.694 το 2024 και σε 2.034.383 το 2025. Επομένως, μόνο από τις δηλώσεις του 2022 μέχρι εκείνες του 2025 η μείωση των υπολογιζόμενων καταγραφών έφτασε τις 201.190.

Οι αριθμοί αυτοί προσθέτουν μία ακόμη διάσταση στο δημογραφικό πρόβλημα της χώρας. Δεν αποτελούν, ωστόσο, απογραφή του παιδικού πληθυσμού: αφορούν εξαρτώμενα τέκνα όπως καταγράφονται φορολογικά και επηρεάζονται από την ενηλικίωση, τους κανόνες εξάρτησης και ενδεχόμενες διπλές καταχωρίσεις. Επιπλέον, επειδή στην κατηγορία «έξι και άνω» υπολογίζονται κατ’ ελάχιστον έξι παιδιά ανά δήλωση, τα συνολικά μεγέθη αποτελούν κατώτατες εκτιμήσεις.

Δηλώσεις με παιδιά

Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η σύγκριση της εξέλιξης των φορολογικών δηλώσεων ανάλογα με τον αριθμό των εξαρτώμενων τέκνων. Το 2019 υποβλήθηκαν συνολικά 1.353.009 δηλώσεις με τουλάχιστον ένα εξαρτώμενο παιδί. Το 2025 οι αντίστοιχες δηλώσεις είχαν περιοριστεί σε 1.252.033. Μέσα στην επταετία, δηλαδή, μειώθηκαν κατά 100.976 ή κατά 7,5%.

Την ίδια περίοδο, οι φορολογικές δηλώσεις χωρίς εξαρτώμενα παιδιά ακολούθησαν την αντίθετη πορεία. Από 5.116.035 το 2019 αυξήθηκαν σε 5.644.220 το 2025, παρουσιάζοντας άνοδο κατά 528.185 ή 10,3%.

Το αποτέλεσμα είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστικό: ενώ ο συνολικός αριθμός των φορολογικών δηλώσεων αυξήθηκε κατά 6,6%, το ποσοστό εκείνων με εξαρτώμενα παιδιά μειώθηκε από 20,9% σε 18,2%. Με άλλα λόγια, το 2019 περίπου μία στις πέντε φορολογικές δηλώσεις περιλάμβανε εξαρτώμενα τέκνα. Το 2025 το ποσοστό αυτό είχε υποχωρήσει αισθητά.

Πηγή: Η Ναυτεμπορική

Υποχώρηση πολύτεκνων

Η μείωση των δηλώσεων με παιδιά δεν κατανέμεται ομοιόμορφα σε όλες τις οικογενειακές κατηγορίες. Η μεγαλύτερη ποσοστιαία υποχώρηση καταγράφεται στις δηλώσεις με τέσσερα ή περισσότερα εξαρτώμενα τέκνα. Από 27.013 το 2019 περιορίστηκαν σε 20.918 το 2025, δηλαδή μειώθηκαν κατά 6.095 ή 22,6%.

Στις δηλώσεις με τρία παιδιά, ο αριθμός υποχώρησε από 121.091 σε 100.732, παρουσιάζοντας μείωση κατά 20.359 ή 16,8%.

Αξιοσημείωτη είναι και η εξέλιξη στις δηλώσεις με δύο παιδιά. Το 2019 ήταν 582.796 και το 2025 είχαν περιοριστεί σε 512.261, καταγράφοντας μείωση κατά 70.535 ή 12,1%. Αντίθετα, στις δηλώσεις με ένα παιδί σημειώθηκε οριακή μείωση κατά 0,6%, καθώς από 622.109 το 2019 διαμορφώθηκαν σε 618.122 το 2025.

Συνολικά, οι δηλώσεις με δύο ή περισσότερα εξαρτώμενα παιδιά μειώθηκαν κατά 96.989 ή 13,3%, ενώ εκείνες με τρία ή περισσότερα παιδιά περιορίστηκαν κατά 26.454 ή 17,9%.

Τα ευρήματα αποτυπώνουν μια σημαντική μεταβολή στη σύνθεση των φορολογικών δηλώσεων, με τις οικογένειες που εμφανίζουν περισσότερα εξαρτώμενα παιδιά να υποχωρούν ταχύτερα. Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει την ανάγκη να εξεταστεί κατά πόσο τα οικονομικά και φορολογικά μέτρα στήριξης των οικογενειών ανταποκρίνονται στις αυξημένες ανάγκες των τριτέκνων και πολυτέκνων.

Εισοδήματα και φόροι

Παράλληλα με τη μείωση των δηλώσεων με εξαρτώμενα παιδιά, τα στοιχεία της ΑΑΔΕ αποκαλύπτουν μεγάλη αύξηση των δηλωθέντων εισοδημάτων, αλλά ακόμη μεγαλύτερη άνοδο της συνολικής φορολογικής επιβάρυνσης.

Το συνολικό εισόδημα που δηλώθηκε από τα φυσικά πρόσωπα αυξήθηκε από 75,22 δισ. ευρώ το 2019 σε 115,93 δισ. ευρώ το 2025. Δηλαδή, μέσα στην εξεταζόμενη περίοδο καταγράφηκε αύξηση κατά περίπου 40,7 δισ. ευρώ ή 54,1%.

Την ίδια ώρα, ο συνολικός φόρος εισοδήματος αυξήθηκε από 8,45 δισ. ευρώ σε 13,87 δισ. ευρώ, δηλαδή κατά περίπου 5,41 δισ. ευρώ ή 64,1%.

Η αύξηση των φόρων ξεπέρασε κατά περίπου δέκα ποσοστιαίες μονάδες την αύξηση των δηλωθέντων εισοδημάτων.

Ένας σημαντικός παράγοντας που εξηγεί αυτή την εξέλιξη είναι η μη τιμαριθμοποίηση των φορολογικών κλιμακίων. Στην πράξη, τα εισοδηματικά όρια της φορολογικής κλίμακας δεν προσαρμόζονταν ανάλογα με την αύξηση των τιμών. Έτσι, όταν οι μισθοί, οι συντάξεις ή άλλα εισοδήματα αυξάνονταν προκειμένου να καλύψουν μέρος της ακρίβειας, μεγαλύτερο τμήμα τους μπορούσε να περάσει σε υψηλότερο φορολογικό κλιμάκιο.

Το αποτέλεσμα ήταν οι φορολογούμενοι να πληρώνουν περισσότερους φόρους, ακόμη και όταν οι αυξήσεις των αποδοχών τους δεν συνεπάγονταν αντίστοιχη βελτίωση της αγοραστικής τους δύναμης.

Πρόκειται για το φαινόμενο της λεγόμενης «δημοσιονομικής ολίσθησης», μέσω του οποίου τα φορολογικά έσοδα αυξάνονται χωρίς να απαιτείται αύξηση των ονομαστικών φορολογικών συντελεστών.

Η επίδραση αυτή αποτελεί σημαντική εξήγηση της αύξησης των φορολογικών επιβαρύνσεων, χωρίς πάντως τα συγκεντρωτικά στοιχεία να επιτρέπουν τον ακριβή προσδιορισμό του μέρους της αύξησης που οφείλεται αποκλειστικά στη μη τιμαριθμοποίηση.

Πολλές «ταχύτητες»

Ιδιαίτερα σημαντικές διαφοροποιήσεις προκύπτουν από την εξέλιξη των μέσων δηλωθέντων εισοδημάτων και των μέσων φόρων ανά κατηγορία οικογένειας.

Στις δηλώσεις χωρίς εξαρτώμενα παιδιά, το μέσο ετήσιο εισόδημα αυξήθηκε από 9.850 ευρώ το 2019 σε 14.008 ευρώ το 2025, δηλαδή κατά 42,2%, ενώ ο μέσος φόρος από 992 σε 1.575 ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 58,7%.

Στις δηλώσεις με ένα παιδί, το μέσο εισόδημα αυξήθηκε από 17.005 σε 26.858 ευρώ (+57,9%) και ο μέσος φόρος από 2.227 σε 3.639 ευρώ (+63,4%). Στις δηλώσεις με δύο παιδιά, το μέσο εισόδημα ανέβηκε από 19.876 σε 32.294 ευρώ (+62,5%), ενώ ο μέσος φόρος από 2.796 σε 4.445 ευρώ (+59%). Στις δηλώσεις με τρία παιδιά, το μέσο εισόδημα αυξήθηκε από 18.582 σε 31.844 ευρώ (+71,4%) και ο μέσος φόρος από 2.527 σε 3.910 ευρώ (+54,8%). Τέλος, στις δηλώσεις με τέσσερα ή περισσότερα παιδιά, το μέσο εισόδημα ενισχύθηκε από 15.462 σε 24.433 ευρώ (+58%), ενώ ο μέσος φόρος αυξήθηκε από 1.983 σε 2.657 ευρώ (+34%).

Από τη σύγκριση προκύπτει ότι η μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση του μέσου εισοδήματος καταγράφεται στις δηλώσεις με τρία εξαρτώμενα τέκνα, ενώ η μεγαλύτερη αύξηση του μέσου φόρου εμφανίζεται στην κατηγορία με ένα παιδί.

Αξιοσημείωτο είναι επίσης ότι στις δηλώσεις χωρίς εξαρτώμενα παιδιά ο μέσος φόρος αυξήθηκε πολύ ταχύτερα από το μέσο εισόδημα.

Με δύο παιδιά

Η σύγκριση των οικογενειακών κατηγοριών για το τελευταίο έτος των διαθέσιμων στοιχείων δείχνει ότι ο υψηλότερος μέσος φόρος καταγράφεται στις δηλώσεις με δύο εξαρτώμενα παιδιά.

Συγκεκριμένα, με βάση τις φορολογικές δηλώσεις που υποβλήθηκαν το 2025 για τα εισοδήματα του 2024, ο μέσος φόρος στις δηλώσεις με δύο παιδιά ανήλθε σε 4.445 ευρώ. Ακολουθούν οι δηλώσεις με τρία παιδιά, με μέσο φόρο 3.910 ευρώ, οι δηλώσεις με ένα παιδί, με 3.639 ευρώ, και εκείνες με τέσσερα ή περισσότερα παιδιά, με 2.657 ευρώ. Στις δηλώσεις χωρίς εξαρτώμενα παιδιά ο μέσος φόρος διαμορφώθηκε σε 1.575 ευρώ.

Η κατάταξη αυτή επηρεάζεται σημαντικά από τα διαφορετικά μέσα εισοδήματα κάθε κατηγορίας και δεν σημαίνει ότι οι οικογένειες με δύο παιδιά επιβαρύνονται με υψηλότερο φόρο από άλλες οικογένειες με το ίδιο φορολογητέο εισόδημα.

Διπλό μήνυμα

Η επεξεργασία των στοιχείων της ΑΑΔΕ αναδεικνύει τελικά δύο παράλληλες εξελίξεις. Από τη μία πλευρά, περιορίζεται σταθερά η παρουσία εξαρτώμενων παιδιών στις φορολογικές δηλώσεις, με τη μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση να καταγράφεται στις οικογένειες με τρία, τέσσερα ή περισσότερα παιδιά. Από την άλλη, η συνολική φορολογική επιβάρυνση αυξάνεται ταχύτερα από τα δηλωθέντα εισοδήματα, σε μια περίοδο κατά την οποία τα νοικοκυριά αντιμετώπισαν σημαντική αύξηση του κόστους ζωής.

Το γεγονός ότι οι καταγραφές εξαρτώμενων τέκνων υποχώρησαν κατά τουλάχιστον 231.885 και οι δηλώσεις με παιδιά μειώθηκαν κατά περίπου 100.976, ενώ οι φόροι αυξήθηκαν συνολικά κατά 64,1%, αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά συμπεράσματα της επταετίας.

Τα στοιχεία αυτά επαναφέρουν στο προσκήνιο την ανάγκη ουσιαστικής αξιολόγησης της φορολογικής πολιτικής και των μέτρων οικονομικής στήριξης των οικογενειών, με ιδιαίτερη μέριμνα για όσες μεγαλώνουν περισσότερα παιδιά.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Press Room

Μείνετε ενημερωμένοι με τo newsletter μας!

ΑρχικήΕΛΛΑΔΑΔΙΑΦΟΡΑΕλλάδα: Λιγότερες οικογένειες με παιδιά, μεγαλύτεροι φόροι – Τι αποκαλύπτουν τα στοιχεία...