Η τεχνολογία και η ευαισθητοποίηση των πολιτών αποτελούν τους δύο βασικούς παράγοντες για την αντιμετώπιση μελλοντικών πλημμυρών στην Ισπανία και κατ’ επέκταση σε ολόκληρη τη Μεσόγειο, σύμφωνα με τους ειδικούς.
Όπως αναφέρει σε ρεπορτάζ το ισπανικό πρακτορείο Efe, η τεχνολογία και η ευαισθητοποίηση μπορούν να αποτρέψουν καταστροφές ανάλογες με εκείνη που προκλήθηκε πριν δύο χρόνια από το καιρικό φαινόμενο DANA, ένα φαινόμενο που στοίχισε τη ζωή σε τουλάχιστον 241 ανθρώπους, προκάλεσε τραυματισμούς και επέφερε σημαντικές υλικές ζημιές.
H Amaya Gómez, διευθύντρια ανάπτυξης προϊόντων στην εταιρεία τεχνολογίας CYPE, η οποία εδρεύει στο Αλικάντε σημείωσε πως σήμερα η κατάσταση είναι καλύτερη σε σχέση με την εποχή που εκδηλώθηκε εκείνο το φαινόμενο καθώς τα προληπτικά μέτρα που ελήφθησαν κατά την πρόσφατη κακοκαιρία “Adam”, πριν από λίγες ημέρες, αποδείχθηκαν ”εξαιρετικά αποτελεσματικά”.
Ένα από αυτά τα μέτρα ήταν ο περιορισμός των κατοίκων σε πολλές περιοχές, κάτι που οι ειδικοί χαρακτηρίζουν καθοριστικής σημασίας για τη διάσωση ανθρώπινων ζωών.
Όσον αφορά την τεχνολογία, ειδικοί αναφέρουν ότι είναι σημαντική η ενσωμάτωση Συστημάτων Έγκαιρης Προειδοποίησης (Early Warning Systems – EWS) με την ενεργοποίηση σχεδίων έκτακτης ανάγκης, δημοτικών πρωτοκόλλων και αποφάσεων σε διοικητικό επίπεδο.
Οι πλημμύρες, εξηγούν οι ειδικοί, «δεν προκαλούν σοβαρές ζημιές λόγω έλλειψης δεδομένων, αλλά λόγω έλλειψης επαρκούς χρόνου για τη λήψη αποφάσεων και την ανάληψη δράσης».
Σε έγγραφο του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού αναφέρεται ότι πρόκειται για τη συχνότερη φυσική καταστροφή και η δυνατότητα έγκαιρης προειδοποίησης τουλάχιστον 24 ώρες νωρίτερα μπορεί να μειώσει τις επιπτώσεις κατά περίπου 30%.
Η έννοια της “πόλης-σφουγγάρι”
Στο πλαίσιο αυτό, αποκτά ιδιαίτερη σημασία η έννοια της «πόλης-σφουγγαριού» (sponge city). Η προσέγγιση αυτή προτείνει τη διαχείριση των έντονων βροχοπτώσεων μέσω λύσεων βασισμένων στη φύση, αντί της άμεσης διοχέτευσης του νερού σε ένα αποχετευτικό δίκτυο το οποίο, συχνά, αδυνατεί να απορροφήσει τόσο μεγάλες ποσότητες.
Οι ειδικοί αναφέρονται στις καταστροφικές πλημμύρες του 1997 στο Αλικάντε. Με αφορμή εκείνα τα γεγονότα, σχεδιάστηκε ένα αντιπλημμυρικό πλάνο το οποίο, μέσω διαφόρων μέτρων, έχει αποτρέψει ζημιές αντίστοιχης σοβαρότητας με εκείνες που είχαν σημειωθεί τότε.
Το πρώτο βήμα είναι η αποφυγή της δόμησης σε περιοχές επιρρεπείς σε πλημμύρες. Ωστόσο, διευκρινίζουν ότι δεδομένου ότι σε πολλές περιπτώσεις τα κτίρια υπάρχουν ήδη, το ζητούμενο είναι η βελτίωση των συστημάτων αποστράγγισης μέσω της δημιουργίας νέων αγωγών και της διευθέτησης ρεμάτων, καθώς και μέσω της ανάπτυξης του μοντέλου των «πάρκων πλημμύρας» (floodable parks).
Ενημέρωση-ευαισθητοποίηση
Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις τονίζουν επίσης την ανάγκη ενίσχυσης της ενημέρωσης, της ευαισθητοποίησης και της εκπαίδευσης των πολιτών σχετικά με τον συγκεκριμένο κίνδυνο, καθώς, όπως προειδοποιούν πηγές από την οργάνωση SEO/BirdLife, «όλα δείχνουν ότι αυτά τα ακραία φαινόμενα θα γίνονται όλο και πιο συχνά».
Η ΜΚΟ προτείνει την επικαιροποίηση της χαρτογράφησης των ζωνών πλημμύρας, λαμβάνοντας υπόψη σενάρια για την κλιματική αλλαγή και τα πιο πρόσφατα δεδομένα για ακραία φαινόμενα, την αναθεώρηση της διαχείρισης του εδάφους , με την απαγόρευση νέων κατασκευών σε ζώνες πλημμύρας, καθώς και την αποκατάσταση των παραποτάμιων περιοχών και των οικοσυστημάτων που συνδέονται με αυτές.
Παράλληλα, προτείνεται η επανεξέταση και προσαρμογή των υποδομών, η ιεράρχηση λύσεων που βασίζονται στη φύση, καθώς και η ενίσχυση του συντονισμού, της πρόληψης και της ετοιμότητας για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.
Ζώνες κινδύνου
Σύμφωνα με στοιχεία σε έκθεση από το Παρατηρητήριο Βιωσιμότητας (Observatory of Sustainability), στην Ισπανία καταγράφηκαν 10.197 σημεία, εγκαταστάσεις ή υποδομές που βρίσκονται εντός ζωνών πλημμύρας με περίοδο επαναφοράς 500 ετών.
Η έκθεση προειδοποιεί ότι το 71% αυτών των εγκαταστάσεων αντιμετωπίζει «πολύ σοβαρό» κίνδυνο, με την Καταλονία, τη Γαλικία και τη Χώρα των Βάσκων να αποτελούν τις πιο εκτεθειμένες περιοχές.
