Με το χαρακτηριστικό της χαμόγελο, το εκρηκτικό ταμπεραμέντο και μια σπάνια ικανότητα να συνδυάζει το χιούμορ με τον χορό, η Μάρθα Καραγιάννη κατάφερε να καθιερωθεί ως μία από τις πιο αγαπητές και αναγνωρίσιμες πρωταγωνίστριες του ελληνικού κινηματογράφου.
Η μελαχρινή καλλονή με το διαπεραστικό βλέμμα, που πρωταγωνίστησε σε μερικά από τα πιο επιτυχημένα μιούζικαλ της δεκαετίας του 1960, γεννήθηκε σαν σήμερα το 1939 και, αν ζούσε, θα συμπλήρωνε σήμερα 87 χρόνια ζωής.
Συνεργάστηκε με κορυφαίους ηθοποιούς και σκηνοθέτες, αγαπήθηκε από το κοινό για τη ζωντάνια και τον αυθορμητισμό της και συνέδεσε το όνομά της με τις μεγάλες παραγωγές της Φίνος Φιλμ.
Πέρα από τη λάμψη της μεγάλης οθόνης, η Μάρθα Καραγιάννη έζησε μια πολυτάραχη ζωή, με θυελλώδεις έρωτες, δύσκολες προσωπικές στιγμές και μια τραγική απώλεια που τη σημάδεψε βαθιά, παραμένοντας μέχρι το τέλος μια γυναίκα δυναμική, ανεξάρτητη και ασυμβίβαστη.
Τα παιδικά χρόνια στο Κερατσίνι και η πρώτη επαφή με τον χορό
Η Μάρθα Καραγιάννη γεννήθηκε στις 6 Νοεμβρίου 1939, σε οικογένεια ποντιακής καταγωγής, και μεγάλωσε στο Κερατσίνι. Από πολύ μικρή ηλικία έδειξε την κλίση της στις τέχνες, με τον χορό να αποτελεί την πρώτη της μεγάλη αγάπη.
Σε ηλικία μόλις οκτώ ετών εντάχθηκε στο παιδικό μπαλέτο της Λυρικής Σκηνής, αποκτώντας τις βάσεις που αργότερα θα την αναδείκνυαν σε μία από τις σημαντικότερες χορεύτριες του ελληνικού κινηματογράφου. Η ευλυγισία, η εκφραστικότητα και η άνεσή της στη σκηνή δεν πέρασαν απαρατήρητες, ενώ η ίδια άρχισε σταδιακά να προσανατολίζεται προς την υποκριτική.
Η ευκαιρία να περάσει στον κινηματογράφο παρουσιάστηκε όταν ο σκηνοθέτης Ορέστης Λάσκος την είδε σε σχολική θεατρική παράσταση και της πρότεινε να δοκιμαστεί στη Φίνος Φιλμ. Το 1956, σε ηλικία 16 ετών, πραγματοποίησε το κινηματογραφικό της ντεμπούτο στην ταινία «Η άγνωστος», στην οποία συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, η Κυβέλη και ο Αλέκος Αλεξανδράκης.
Η πρώτη αυτή εμφάνιση άνοιξε τον δρόμο για μια μακρά πορεία στον κινηματογράφο και το θέατρο, σε μια περίοδο κατά την οποία η ελληνική κινηματογραφική παραγωγή γνώριζε εντυπωσιακή ανάπτυξη.
Η γνωριμία με τον Γιάννη Δαλιανίδη και τα θρυλικά μιούζικαλ
Καθοριστική για την καριέρα της υπήρξε η γνωριμία της με τον Γιάννη Δαλιανίδη, τον σκηνοθέτη που συνέδεσε το όνομά του με τα μεγαλύτερα ελληνικά κινηματογραφικά μιούζικαλ.
Οι δυο τους γνωρίστηκαν το 1957, όταν η Καραγιάννη έκανε τα πρώτα της βήματα στο θέατρο, συμμετέχοντας στην επιθεώρηση «Ελέφαντες και ψύλλοι».
Η κινηματογραφική συνεργασία τους ξεκίνησε το 1961 με την κωμωδία «Ζητείται ψεύτης» και συνεχίστηκε με μια σειρά επιτυχημένων παραγωγών.
Στη διάρκεια της δεκαετίας του 1960, η Μάρθα Καραγιάννη καθιερώθηκε ως μία από τις βασικές πρωταγωνίστριες των μιούζικαλ της Φίνος Φιλμ.
Ταινίες όπως «Μερικοί το προτιμούν κρύο», «Κορίτσια για φίλημα», «Οι θαλασσιές οι χάντρες», «Μια κυρία στα μπουζούκια» και «Γοργόνες και μάγκες» ανέδειξαν το πολύπλευρο ταλέντο της και την καθιέρωσαν στη συνείδηση των θεατών.
Η Καραγιάννη ξεχώριζε όχι μόνο για την εμφάνισή της, αλλά κυρίως για τον τρόπο με τον οποίο προσέγγιζε τους ρόλους της. Μπορούσε να ερμηνεύσει με την ίδια ευκολία μια κωμική σκηνή και ένα απαιτητικό χορευτικό, προσδίδοντας στους χαρακτήρες της ζωντάνια και αυθεντικότητα.
Η ίδια δεν περιορίστηκε, πάντως, στις κωμωδίες.
Το 1969 συμμετείχε στη δραματική ταινία «Πεθαίνω κάθε ξημέρωμα», αποδεικνύοντας ότι μπορούσε να ανταποκριθεί και σε διαφορετικές υποκριτικές απαιτήσεις.
Η βαθιά φιλία με τον Κώστα Βουτσά
Ξεχωριστή θέση στην καλλιτεχνική της διαδρομή κατείχε ο Κώστας Βουτσάς, με τον οποίο συνεργάστηκε σε αρκετές κινηματογραφικές παραγωγές και διατήρησε στενή φιλία.
Οι δύο ηθοποιοί αποτέλεσαν ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα κωμικά δίδυμα της εποχής. Η εκρηκτική παρουσία της Καραγιάννη και το ιδιαίτερο κωμικό ύφος του Βουτσά δημιουργούσαν έναν συνδυασμό που αγαπήθηκε ιδιαίτερα από το κοινό.
Μεταξύ των ταινιών στις οποίες εμφανίστηκαν μαζί ήταν «Ο ξυπόλητος πρίγκηψ», «Νύχτα γάμου» και «Το ανθρωπάκι», ενώ η επαγγελματική τους σχέση εξελίχθηκε σε μια ουσιαστική προσωπική φιλία που άντεξε στον χρόνο.
Η Μάρθα Καραγιάννη διατηρούσε, άλλωστε, στενούς δεσμούς με αρκετούς συναδέλφους της, καθώς η επαγγελματική και η προσωπική της ζωή ήταν άμεσα συνδεδεμένες με τον χώρο του θεάτρου και του κινηματογράφου.
Ο γάμος με τον Μίμη Στεφανάκο και ο θάνατος της κόρης της
Η προσωπική ζωή της ηθοποιού απασχόλησε επανειλημμένα τον Τύπο της εποχής, κυρίως λόγω των σχέσεών της με δύο γνωστούς ποδοσφαιριστές.
Τον Οκτώβριο του 1960 παντρεύτηκε τον ποδοσφαιριστή του Ολυμπιακού Μίμη Στεφανάκο, σε έναν γάμο που συγκέντρωσε έντονο δημοσιογραφικό ενδιαφέρον. Η τελετή πραγματοποιήθηκε στον Άγιο Γεώργιο Κυψέλης, με το ζευγάρι να αποτελεί ένα από τα πιο πολυσυζητημένα της εποχής.
Η κοινή τους ζωή σημαδεύτηκε από μια τραγική απώλεια. Η Καραγιάννη έφερε στον κόσμο ένα κοριτσάκι, το οποίο πέθανε μόλις τρεις ημέρες μετά τη γέννησή του. Ο θάνατος του παιδιού της αποτέλεσε ένα από τα πιο οδυνηρά γεγονότα της ζωής της, για το οποίο η ίδια μιλούσε με συγκίνηση ακόμη και πολλά χρόνια αργότερα.
Ο γάμος της με τον Στεφανάκο δεν κράτησε, με τους δύο να ακολουθούν διαφορετικούς δρόμους.
Το 1973 στη ζωή της μπήκε ο τερματοφύλακας του Παναθηναϊκού Βασίλης Κωνσταντίνου. Η σχέση τους διήρκεσε περίπου δώδεκα χρόνια και, παρότι δεν κατέληξε σε γάμο, υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους δεσμούς της προσωπικής της ζωής.
Η πορεία στο θέατρο και η επιστροφή στη Λυρική Σκηνή
Παρά τη μεγάλη κινηματογραφική επιτυχία της, η Μάρθα Καραγιάννη δεν εγκατέλειψε ποτέ το θέατρο. Αντίθετα, μετά την υποχώρηση της ελληνικής κινηματογραφικής παραγωγής τη δεκαετία του 1970, επικεντρώθηκε περισσότερο στις θεατρικές εμφανίσεις της.
Το 1972 ανέβασε το μιούζικαλ «Καμπαρέ», ενώ στη συνέχεια συνεργάστηκε με τη Ζωή Λάσκαρη στην παράσταση «Οι άντρες προτιμούν τις ξανθιές». Στα επόμενα χρόνια συμμετείχε σε κωμωδίες, επιθεωρήσεις και έργα πρόζας, διευρύνοντας το υποκριτικό της ρεπερτόριο.
Ιδιαίτερα σημαντική στιγμή αποτέλεσε η επιστροφή της στη Λυρική Σκηνή το 2002, στον χώρο όπου είχε ξεκινήσει ως παιδί την ενασχόλησή της με τον χορό. Το 2004 ερμήνευσε την Πραξαγόρα στις «Εκκλησιάζουσες» του Αριστοφάνη, σε μια παραγωγή που παρουσιάστηκε και στο Ηρώδειο.
Παράλληλα, συμμετείχε σε τηλεοπτικές σειρές, μεταξύ των οποίων «Ο Ανδροκλής και τα λιοντάρια του», «Οι μικρομεσαίοι», «Κωνσταντίνου και Ελένης» και «Επτά θανάσιμες πεθερές», διατηρώντας την επαφή της με το κοινό και τις νεότερες γενιές.
Η αγάπη για τα ταξίδια και η αυτοβιογραφία της
Εκτός από την υποκριτική, μία από τις μεγάλες αγάπες της Μάρθας Καραγιάννη ήταν τα ταξίδια. Η ηθοποιός είχε επισκεφθεί πολλές χώρες και συχνά αναφερόταν στην επιθυμία της να γνωρίζει διαφορετικούς τόπους και πολιτισμούς.
Το 2001 κυκλοφόρησε την αυτοβιογραφία της με τίτλο «Ο έρωτας μωρό μου είναι γλέντι», καταγράφοντας σημαντικές στιγμές από την επαγγελματική και την προσωπική της διαδρομή.
Το τέλος
Η Μάρθα Καραγιάννη έφυγε από τη ζωή στις 18 Σεπτεμβρίου 2022, σε ηλικία 82 ετών, προκαλώντας συγκίνηση στον καλλιτεχνικό κόσμο και στους θεατές που την είχαν αγαπήσει μέσα από τις ταινίες της.
Σήμερα, 87 χρόνια μετά τη γέννησή της, οι ταινίες της εξακολουθούν να προβάλλονται στην τηλεόραση και να συστήνουν το ταλέντο της σε νέες γενιές. Οι ερμηνείες της δίπλα στον Κώστα Βουτσά, τον Ντίνο Ηλιόπουλο, τη Ρένα Βλαχοπούλου και άλλους πρωταγωνιστές της εποχής αποτελούν πλέον αναπόσπαστο μέρος της ιστορίας του ελληνικού σινεμά.
