Οι δασικές πυρκαγιές και η ακραία ζέστη γίνονται σημαντικοί παράγοντες κινδύνου για την ποιότητα του αέρα και θα μπορούσαν να εξουδετερώσουν τις προσπάθειες μείωσης της ρύπανσης από τα αυτοκίνητα, τη βιομηχανία ή τα συστήματα θέρμανσης, εκθέτοντας περαιτέρω τους πνεύμονες των ανθρώπων σε εξαιρετικά επιβλαβή μικροσωματίδια, αναφέρει ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO).
«Η αυξημένη ρύπανση από πυρκαγιές και καύσωνες μπορεί να αποδυναμώσει τις διεθνείς προσπάθειες για τη βελτίωση της ποιότητας του αέρα και την προστασία της ανθρώπινης και οικοσυστημικής υγείας», αναφέρει έκθεση του WMO που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα.
Ένα από τα κύρια προβλήματα είναι τα PM2.5, σωματίδια μεγέθους μικρότερου από 2,5 μικρόμετρα που μπορούν να διεισδύσουν βαθιά στους πνεύμονες και να φτάσουν στην κυκλοφορία του αίματος.
Μεταξύ των διαφόρων πηγών εκπομπών, οι πυρκαγιές και οι αμμοθύελλες κατέχουν εξέχουσα θέση, καθώς και οι βιομηχανικές δραστηριότητες ή η γεωργία, μεταξύ άλλων.
Οι πυρκαγιές απελευθερώνουν επιβλαβή σωματίδια
Οι συγκεντρώσεις PM2.5 το 2025 ήταν πάνω από τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο στον βόρειο Καναδά, σε τμήματα της Ρωσίας και στη δυτικοκεντρική Αφρική λόγω των αυξημένων πυρκαγιών, ενώ η βορειοδυτική Ισπανία κατέγραψε επίσης υψηλά επίπεδα μετά από εξαιρετικές καλοκαιρινές πυρκαγιές, σημείωσε ο επιστημονικός οργανισμός των Ηνωμένων Εθνών.
Στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική, η έκθεση σε αυτά τα σωματίδια από πυρκαγιές αυξήθηκε παρά τις μειώσεις στις βιομηχανικές και τις μεταφορές εκπομπές, σημειώνει η μελέτη.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) υποστηρίζει ότι οι μεγάλες πυρκαγιές , οι οποίες έχουν τριπλασιαστεί από τη δεκαετία του 1990, μπορεί να έχουν προκαλέσει επιπλέον 100.000 θανάτους ετησίως μεταξύ 2010 και 2018, και σημειώνει ότι αυτός ο αριθμός θα μπορούσε ακόμη και να υποτιμηθεί.
Ο WMO πιστεύει ότι η κλιματική αλλαγή μπορεί να επιδεινώσει αυτήν την κατάσταση ευνοώντας τα κύματα καύσωνα και τις μεγάλες πυρκαγιές, και ως εκ τούτου υποστήριξε ότι οι χώρες πρέπει να υιοθετήσουν συντονισμένες πολιτικές για την αντιμετώπιση και των δύο φαινομένων, με καλύτερα συστήματα παρακολούθησης και μεγαλύτερη παρακολούθηση των ρύπων που επί του παρόντος δεν παρακολουθούνται επαρκώς.
Για παράδειγμα, η θερμότητα ευνοεί τον σχηματισμό όζοντος στο επίπεδο του εδάφους (ένας διαφορετικός ρύπος από το όζον της ανώτερης ατμόσφαιρας που προστατεύει από την υπεριώδη ακτινοβολία), και η έκθεση υποστηρίζει ότι οι υψηλές θερμοκρασίες, ο στάσιμος αέρας και η έντονη ηλιακή ακτινοβολία μπορούν να αυξήσουν τη συγκέντρωσή του κατά τη διάρκεια των κυμάτων καύσωνα.
Ο οργανισμός εφιστά επίσης την προσοχή στα αερολύματα, στερεά ή υγρά σωματίδια που αιωρούνται στην ατμόσφαιρα (ειδικά μαύρος άνθρακας ή αιθάλη από πυρκαγιές) που μπορούν να ταξιδέψουν σε μεγάλες αποστάσεις και, όταν εναποτίθενται στο χιόνι και τον πάγο, μειώνουν την ικανότητά τους να αντανακλούν την ακτινοβολία, επιταχύνοντας την τήξη.
