Χαλαρώσεις στα εισοδηματικά κριτήρια για τους δικαιούχους επιδόματος τέκνου προνοεί το νομοσχέδιο που παρουσίασε στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εργασίας η Υφυπουργός Κοινωνικής Πρόνοιας, Τίνα Παύλου, η οποία δήλωσε μετά τη συνεδρίαση ότι, με τις αλλαγές που προωθούνται, πρόκειται να επωφεληθούν 23.000 επιπλέον οικογένειες. Οι Βουλευτές αναγνώρισαν ότι το νομοσχέδιο εισάγει βελτιωμένες πρόνοιες για το επίδομα τέκνου, επισήμαναν, όμως, ότι υπάρχουν αρκετά περιθώρια βελτίωσης, δεδομένων και των πιέσεων που δέχονται οι οικογένειες, λόγω της ακρίβειας.
Η κ. Παύλου ανέφερε, συγκεκριμένα ότι «για το Υφυπουργείο είναι μια μεγάλη μέρα» η κατάθεση του νομοσχεδίου, σημειώνοντας ότι με τις πρόνοιες που εισάγονται υπάρχει αύξηση 5%-10% στη στήριξη προς τις οικογένειες, ανάλογα με τα εισοδήματά τους. Η Υφυπουργός επισήμανε ως σημαντικά σημεία, αφενός το γεγονός ότι έχει διορθωθεί μέσα από το νομοσχέδιο η «πολύ μεγάλη στρέβλωση της απότομης αποκοπής ολόκληρου του επιδόματος, όταν μια οικογένεια έπαιρνε μια πολύ μικρή αύξηση», μέσω της χαλάρωσης των εισοδηματικών κριτηρίων.
Αφετέρου, ανέφερε ότι θεωρείται εξίσου σημαντικό ότι συνδυάζεται το επίδομα με υπηρεσία, «γιατί κανένα επίδομα δεν έχει αποτελεσματικότητα, αν δεν είναι συνδυασμένο με υπηρεσίες», όπως είπε. Εξήγησε ότι μέσα από τη διεύρυνση του επιδόματος τέκνου αυξάνονται οι δικαιούχοι για το σχέδιο επιδότησης διδάκτρων και σίτισης. Η Υφυπουργός δήλωσε «περήφανη», γιατί πλέον 2.000 οικογένειες, και 2.800 παιδιά θα μπορούν να επωφεληθούν από το εν λόγω σχέδιο.
Ερωτηθείσα για το ύψος του επιδόματος τέκνου, η Υφυπουργός απάντησε ότι διαφοροποιείται ανά κατηγορία, σημειώνοντας ότι το συνολικό κόστος αυτής της δαπάνης ανέρχεται σε €12,5 εκατομμύρια.
Σε ερώτηση εάν η τροποποίηση του νόμου προωθείται στο πλαίσιο των μέτρων για την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος, η κ. Παύλου εξέφρασε την άποψη ότι μέσα από έρευνες στην ΕΕ έχει φανεί ότι η επιδοματική πολιτική δεν έχει τροποποιήσει το δημογραφικό, προσθέτοντας ότι, αντίθετα, ο Καναδάς και η Νορβηγία έχουν καταλήξει ότι αυτό που βοηθά στη μείωση της υπογεννητικότητας είναι αφενός η δωρεάν φοίτηση από βρεφική ηλικία και αφετέρου η συμβουλευτική γονέων. Σημείωσε, πάντως, ότι αυτό δεν αναιρεί την πρόθεση της κυβέρνηση για στήριξη προς τις οικογένειες.
Από την πλευρά του ο Πρόεδρος της Επιτροπής και Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Γιώργος Κουκουμάς, υπογράμμισε στις δηλώσεις του ότι η Κύπρος δαπανά λιγότερο από το 1% του ΑΕΠ για την οικογένεια και το παιδί, δηλαδή ούτε τα μισά του ευρωπαϊκού μέσου όρου, όπως είπε, παραπέμποντας σε στοιχεία 2024 για το πόσο που δαπανά κάθε ευρωπαϊκό κράτος για την οικογένεια και το παιδί, σε σχέση με το συνολικό ύψος των κοινωνικών παροχών κάθε κράτους, και αναφέροντας ότι η κυβέρνηση παρέχει στήριξη με «το σταγονόμετρο».
Αναγνωρίζοντας ότι το νομοσχέδιο έχει ορισμένες βελτιώσεις και θετικές αλλαγές, ο κ. Κουκουμάς σημείωσε ότι «απέχει πολύ από τις ανάγκες της σύγχρονης οικογένειας, που είναι αντιμέτωπη με τον δυσβάστακτο κόστος ζωής στον τόπο μας».
Συγκεκριμένα, είπε ότι το νομοσχέδιο αποκλείει εντελώς από τις όποιες βελτιώσεις τις χιλιάδες μονογονεϊκές οικογένειες της Κύπρου και ότι δεν θεσμοθετεί ένα μόνιμο και αυτόματο μηχανισμό ετήσιας αναπροσαρμογής των εισοδηματικών κλιμάκων του επιδόματος, «κάτι που όλοι κατά τα άλλα θεωρούμε λογικό και επιβεβλημένο», όπως είπε ο κ. Κουκουμάς.
Πρόσθεσε ότι το ποσό του επιδόματος ήταν και παραμένει πολύ χαμηλό και ότι η αύξηση του 10% και 5% που δίνεται μόνο για τις πιο χαμηλές εισοδηματικές κατηγορίες δεν μπορεί να καλύψει ούτε το μισό από τις αυξήσεις στα βασικά αγαθά των τελευταίων χρόνων.
Τέλος, σημείωσε ότι με τη μορφή του νομοσχεδίου δεν υλοποιούνται ούτε οι υποσχέσεις που έδωσε προεκλογικά ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης στις τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες, για κατάργηση των εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων, αναφέροντας καταληκτικά ότι υπάρχουν μία σειρά από προτάσεις νόμου που θα κατατεθούν παράλληλα με το νομοσχέδιο προς ψήφιση, για κάλυψη των κενών.
Ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Ανδρέας Κωνσταντίνου, είπε ότι πάγια θέση του ΔΗΣΥ εδώ και 3,5 χρόνια είναι η αύξηση του επιδόματος τέκνου και η αντίστοιχη διεύρυνση των εισοδηματικών κριτηρίων στο πλαίσιο των δημοσιονομικών δυνατοτήτων του κράτους.
Σημείωσε ότι το νομοσχέδιο είναι προς την ορθή κατεύθυνση, αλλά οι αυξήσεις των επιδομάτων πρέπει να είναι τέτοιες ώστε ο πολίτης να τις αισθάνεται ουσιαστικά στην τσέπη του, «και όχι να χρησιμοποιούνται ως προεκλογικό σποτάκι ή να παρουσιάζονται ως ακόμα ένα τικ, σε μια ακόμη μεταρρύθμιση χωρίς ουσιαστικό αντίκτυπο», είπε.
Ενδεικτικά, ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ σημείωσε ότι για οικογένειες με ετήσια εισοδήματα μέχρι €22.000 ανά έτος, το νομοσχέδιο προτείνει αύξηση από €5 τον μήνα. «Αναμένουμε ότι η κυβέρνηση θα είχαν επανεξετάσει τα όρια που έχει θέσει, ώστε να ενισχυθούν ουσιαστικά η μεσαία τάξη και οι πολυμελείς οικογένειες. Η οικονομία του τόπου μας μας παρέχει περιθώρια για ουσιαστική βελτίωση του νομοσχεδίου, προς όφελος των οικογενειών», ανέφερε καταληκτικά.
Ο Βουλευτής του ΔΗΚΟ, Ανδρέας Αποστόλου, είπε ότι το ζήτημα του επιδόματος τέκνου είναι ένα από τα βασικά θέματα, στα οποία θα πρέπει η πολιτεία να αφιερώσει μεγαλύτερο μέρος από τους πόρους του κράτους και εξέφρασε ικανοποίηση για το γεγονός ότι με το νομοσχέδιο αυξάνεται ο αριθμός των δικαιούχων.
Ωστόσο, πρόσθεσε ότι ήρθε η ώρα η πολιτεία να είναι ακόμα που γενναιόδωρη με την κυπριακή οικογένεια. «Για αυτό τον λόγο έχουμε καταθέσει συγκεκριμένες προστάσεις τόσο σήμερα, αλλά και σε κατ’ ιδίαν συναντήσεις που είχαμε με την Υφυπουργό Κοινωνικής Πρόνοιας», ανέφερε.
Συγκεκριμένα, είπε ότι θεωρείται απαράδεκτη η αναμονή πέντε χρόνων για οικογένειες που επαναπατρίζονται από τρίτες χώρες, για να θεωρηθούν δικαούχες. «Η πρόταση νόμου που έχω καταθέσει και την οποία βλέπει θετικά το Υφυπουργείο αναφέρει ότι όλες οι οικογένειες με έναν ή δύο Κύπριους γονείς που επαναπατρίζονται από οποιαδήποτε χώρα, θα έχουν δικαίωμα από την πρώτη μέρα επαναπατρισμού τους στο επίδομα τέκνου».
Επιπλέον, ο Βουλευτής του ΔΗΚΟ είπε ότι «θεωρούμε ότι θα πρέπει να στηριχθούν ακόμα περισσότερο οι πολύτεκνες οικογένειες και να αντιστρέψουμε όσα το 2012 ή τότε η κυβέρνηση απέκοψε», σημειώνοντας ότι στηρίζουν τον διάλογο μεταξύ του Υφυπουργείου και της Οργάνωσης Πολυτέκνων.
Ο κ. Αποστόλου επισήμανε, ακόμα, ότι υπάρχουν στρεβλώσεις αναφορικά με τα εισοδηματικά κριτήρια ή τις αυξήσεις σε κάποιες ομάδες του πληθυσμού. «Έχουμε καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις στην Υφυπουργό για να γίνουν κάποιες αλλαγές. Αντιλαμβανόμαστε πλήρως ότι όλες οι αλλαγές χρειάζονται μεγαλύτερο προϋπολογισμό. Αλλά θεωρούμε ότι από τη στιγμή που η οικονομία πηγαίνει καλά, πρέπει αυτά τα χρήματα να επιστραφούν στους Κύπριους πολίτες και ιδιαίτερα στις οικογένειες που έχουν αδικηθεί τα προηγούμενα χρόνια.
Ο Βουλευτής του ΕΛΑΜ, Σωτήρης Ιωάννου, ανέδειξε στις δηλώσεις του ως σημαντικό το γεγονός ότι «μετά από 15-20 χρόνια έχουμε πολιτικές οι οποίες έχουν στο επίκεντρο την ίδια την οικογένεια, και αναφέρομαι πολύ συγκεκριμένα στο επίδομα τέκνου και στη φορολογική μεταρρύθμιση».
Ανέφερε ότι το νομοσχέδιο που έχει ενώπιόν της η Βουλή σχετικά με το επίδομα τέκνου είναι ένα μικρό βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, αφού αυξάνονται σε ικανοποιητικό βαθμό τα εισοδηματικά κριτήρια, επισημαίνοντας, ωστόσο, ότι το ύψος του επιδόματος χρήζει περαιτέρω αύξησης. Όπως πρόσθεσε, τελικός στόχος θα πρέπει να είναι η κατάργηση των εισοδηματικών κριτηρίων, κυρίως για τις οικογένειες με τρία τέκνα και άνω.
Ο κ. Ιωάννου είπε ότι με το νομοσχέδιο δεν αντιμετωπίζονται οι διάφορες στρεβλώσεις που υπάρχουν στην απαρχαιωμένη νομοθεσία, όπως η ανάγκη αυτόματης αναπροσαρμογής των εισοδηματικών κριτηρίων, βάσει της ΑΤΑ, η διατήρηση του καθεστώτος μιας οικογένειας όταν τα παιδιά της παύουν να είναι εξαρτώμενα, ο εκσυγχρονισμός και η διεύρυνση του ορισμού «εξαρτώμενο». Αναφέρθηκε επίσης στην πρόταση του Ε.ΛΑ.Μ. δικαιούχοι του επιδόματος τέκνου να είναι μόνο Κύπριοι πολίτες, όπως ισχύει και για τη φοιτητική χορηγία.
Ο Βουλευτής του Κινήματος Άλμα, Μιχάλης Παρασκευά, σε δηλώσεις του μετά τη συνεδρία της Επιτροπής Εργασίας, χαιρέτισε τις αυξήσεις που δίνονται μέσω του νομοσχεδίου, σημειώνοντας ότι πρόκειται για χρήματα του φορολογούμενου πολίτη.
Πρόσθεσε, όμως, ότι πρέπει να ληφθούν υπόψη διάφοροι παράγοντες για την απόδοση του επιδόματος, όπως οι παράμετροι του κόστους στέγης ανά περιοχή, αλλά και ο πληθωρισμός. Έφερε ως παράδειγμα χώρες όπως η Γερμανία και η Φινλανδία, είπε ότι εκεί λαμβάνεται υπόψη ο τόπος διαμονής και το ύψος του κόστους στέγασης στην επιδοματική πολιτική, ειδικά όταν υπάρχουν πολύ μεγάλες διαφορές, όπως γίνεται με τη Λεμεσό.
Ανέδειξε ως «απαράδεκτο» το ζήτημα του περιορισμού που μπαίνει για απόδοση επιδόματος μετά από μόνιμη παραμονή πέντε χρόνων, αναφέροντας ότι υπάρχουν πολλές περιπτώσεις που απουσίαζαν στο εξωτερικό. «Δεν είναι δυνατόν αυτοί οι άνθρωποι να εξαιρούνται», ανέφερε, προσθέτοντας ότι θα πρέπει να δικαιούνται αυτό το επίδομα αυτόματα.
Ο Βουλευτής της Άμεσης Δημοκρατίας, Δημήτρης Σούγλης, αναγνώρισε στις δηλώσεις του ότι το νομοσχέδιο κινείται προς την σωστή κατεύθυνση, αλλά χαρακτήρισε «ψίχουλα» τις αυξήσεις που παρέχονται μέσω των ρυθμίσεων που προωθεί. Ο κ. Σούγλης υπογράμμισε ότι επιβάλλεται κατάργηση των εισοδηματικών κριτηρίων και για πολύτεκνες και για τρίτεκνες οικογένειες, στο πλαίσιο της αντιμετώπισης δημογραφικού του δημογραφικού προβλήματος υπενθυμίζοντας ότι αυτή ήταν προεκλογική δέσμευση και του Προέδρου της Δημοκρατίας.
