Με τις ετήσιες οικονομικές απώλειες από το τρέχον κύμα του Ελ Νίνιο να απειλούν με πλήρη εξαφάνιση μια οικονομία του μεγέθους του Μεξικού από τον παγκόσμιο χάρτη, η ανθρωπότητα έρχεται αντιμέτωπη με μια κλιματική και ανθρωπιστική κρίση πρωτοφανών διαστάσεων. Τα ακραία καιρικά φαινόμενα που εκδηλώνονται ταυτόχρονα σε διαφορετικά σημεία του πλανήτη δεν αποτελούν πλέον μεμονωμένα περιστατικά, αλλά προοίμιο μιας συστημικής απορρύθμισης που δοκιμάζει τις αντοχές της παγκόσμιας αγοράς και των πιο ευάλωτων πληθυσμών.
Φονικές πλημμύρες σαρώνουν τις νοτιοδυτικές Ηνωμένες Πολιτείες, ανήκουστες νεροποντές πλήττουν τη Νότια Αμερική, ενώ ισοπεδωτική ξηρασία μαστίζει τη Νοτιοανατολική Ασία.
Η ανθρωπότητα παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα την κλιμάκωση του Ελ Νίνιο, του κλιματικού φαινομένου που απορρυθμίζει τα μετεωρολογικά δεδομένα παγκοσμίως και απειλεί με κραχ την αγροτική παραγωγή. Αυτά τα ακραία περιστατικά αποτελούν σαφή προειδοποίηση για τις επερχόμενες συνέπειες, καθώς η πλήρης ισχύς του φαινομένου αναμένεται να ξεσπάσει σε μια παγκόσμια οικονομία ήδη εξασθενημένη από τον πόλεμο στο Ιράν και τους μήνες εμπορικής αβεβαιότητας.
«Πλήγμα» 7 τρισεκατομμυρίων δολαρίων εντός της επόμενης πενταετίας
«Οι επιπτώσεις του Ελ Νίνιο κάθε άλλο παρά ανώδυνες είναι», επισημαίνει στο Foreign Policy, ο Κάλεν Χέντριξ, ανώτερος συνεργάτης στο Peterson Institute for International Economics. Ο αμερικανικός οργανισμός εκτιμά ότι η τρέχουσα έξαρση ενδέχεται να στοιχήσει στην παγκόσμια οικονομία περισσότερα από 7 τρισεκατομμύρια δολάρια εντός της επόμενης πενταετίας. «Πρόκειται για φαινόμενο με συστημικές προεκτάσεις, ικανό να πλήξει ανεπανόρθωτα πληθυσμούς σε ολόκληρο τον πλανήτη».
Η επιστημονική κοινότητα γνωρίζει καλά τη συγκεκριμένη κλιματική απειλή, η οποία εκδηλώνεται ανά δύο έως επτά έτη με διάρκεια που αγγίζει τους 18 μήνες. Εντούτοις, καμία καταγεγραμμένη εκδοχή του Ελ Νίνιο δεν είναι ίδια με την προηγούμενη.
«Κάθε έξαρση αφήνει το δικό της, μοναδικό αποτύπωμα», επισημαίνει ο Μπράιαν Μπάρκερ, διακεκριμένος ερευνητής στο Πανεπιστήμιο του Μέριλαντ, ο οποίος συμμετέχει στο NASA Harvest, το πρόγραμμα του οργανισμού για την επισιτιστική ασφάλεια και τη γεωργία. «Μέχρι να εκδηλωθεί και να κορυφωθεί, δεν μπορούμε να γνωρίζουμε την ακριβή δυναμική του».
Πιθανότητα 83% για ένα ισχυρό έως ισοπεδωτικό Ελ Νίνιο στις αρχές του 2027
Η τρέχουσα απειλή πάντως εξελίσσεται σε ένα από τα σφοδρότερα καταγεγραμμένα φαινόμενα στην ιστορία. Η Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ (NOAA) προβλέπει πιθανότητα 83% για ένα ισχυρό έως ισοπεδωτικό Ελ Νίνιο στις αρχές του 2027. Παράλληλα, ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO) προειδοποιεί ότι η έντασή του ενδέχεται να ξεπεράσει κάθε ιστορικό προηγούμενο.
Μπροστά σε αυτό το ενδεχόμενο, κυβερνήσεις, κεντρικές τράπεζες και ανθρωπιστικές οργανώσεις λαμβάνουν μέτρα θωράκισης για να αντιμετωπίσουν σοβαρά πλήγματα σε κρίσιμες υποδομές, στην παραγωγή τροφίμων και στην παγκόσμια πορεία του πληθωρισμού.
Ασύμμετρες συνέπειες
Οι συνέπειες στις αγροτικές σοδειές αναμένονται εξαιρετικά ασύμμετρες. Η Νότια Αφρική, η Κεντρική Αμερική, η Ινδία και η Αυστραλία προετοιμάζονται για τη μεγαλύτερη πανωλεθρία, τη στιγμή που οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κεντρική Ασία ενδέχεται να καταγράψουν αυξημένη συγκομιδή.
Σε μακροοικονομικό επίπεδο, οι κραδασμοί στην παγκόσμια γεωργική παραγωγή συνήθως αυτοεξισορροπούνται, ενώ τα υφιστάμενα αποθέματα εκτιμάται ότι θα απορροφήσουν το πρώτο ισχυρό σοκ.
Τα ιστορικά δεδομένα αποδεικνύουν ότι οι προηγούμενες εξάρσεις του Ελ Νίνιο άφησαν πίσω τους βαθιές πληγές. Ενδεικτικά, η βιβλική καταστροφή της περιόδου 2015-16 έπληξε θανάσιμα περίπου 60 εκατομμύρια ανθρώπους, αναγκάζοντας τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO) να απευθύνει εκκλήσεις για ανθρωπιστική βοήθεια ύψους 5 δισεκατομμυρίων δολαρίων για σχεδόν είκοσι χώρες.
Αν και οι εκτιμήσεις αποκλίνουν, σχετικές μελέτες καταδεικνύουν ότι τα παλαιότερα φαινόμενα προκάλεσαν παγκόσμιες οικονομικές απώλειες που αγγίζουν δεκάδες δισεκατομμύρια ή ακόμη και τρισεκατομμύρια δολάρια.
Κορύφωση τον Δεκέμβριο
Το τρέχον κύμα αναμένεται να κορυφωθεί τον Δεκέμβριο, αλλά ήδη σπέρνει την καταστροφή ανά την υφήλιο. Το Περού και η Βολιβία κήρυξαν πρόσφατα κατάσταση έκτακτης ανάγκης, με την παρατεταμένη λειψυδρία στη δεύτερη να γονατίζει σχεδόν 80.000 οικογένειες. Την ίδια στιγμή, οι Ινδοί καλλιεργητές έρχονται αντιμέτωποι με τη χειρότερη ανομβρία της τελευταίας δεκαετίας, ενώ ανεξέλεγκτες πυρκαγιές πνίγουν την Ινδονησία.
Το μείζον ζήτημα εντοπίζεται στο γεγονός ότι πολλές από τις πληγείσες χώρες παραπαίουν ακόμη από τα οικονομικά και ενεργειακά σοκ που προκάλεσε ο πόλεμος στο Ιράν, με αποτέλεσμα να στερούνται δημοσιονομικών περιθωρίων για την απορρόφηση των νέων πιέσεων. Ο Κάλεν Χέντριξ, οικονομολόγος στο Peterson Institute for International Economics, προειδοποιεί ότι το κόστος θα επιφέρει οδυνηρό πλήγμα κυρίως στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος.
Οι ετήσιες απώλειες εξαιτίας του φαινομένου αναμένεται να αγγίξουν το ένα τρισεκατομμύριο δολάρια. «Για να αντιληφθούμε το μέγεθος, το ποσό ισοδυναμεί με την πλήρη εξαφάνιση μιας οικονομίας όπως του Μεξικού από τον παγκόσμιο χάρτη», υπογραμμίζει ο Κάλεν Χέντριξ.
19,5 εκατομμύρια άνθρωποι βιώνουν οξεία πείνα
Ήδη, στο επίκεντρο ανθρωπιστικής κρίσης βρίσκεται το Σουδάν. Η χώρα, που ήδη ισοπεδώνεται από καταστροφικό εμφύλιο πόλεμο, έρχεται τώρα αντιμέτωπη με τον εφιάλτη του λιμού λόγω της έξαρσης του Ελ Νίνιο και της επαπειλούμενης ξηρασίας. Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Πρόγραμμα Τροφίμων (WFP) του ΟΗΕ, 19,5 εκατομμύρια άνθρωποι βιώνουν οξεία πείνα, ενώ περισσότερες από 4 εκατομμύρια γυναίκες και παιδιά υποφέρουν από προχωρημένο υποσιτισμό. Για να συνεχίσει το έργο του, ο οργανισμός αντιμετωπίζει χρηματοδοτικό έλλειμμα 300 εκατομμυρίων δολαρίων.
Οι επιπτώσεις δεν φαίνονται άμεσα
Παράλληλα, μεσολαβεί χρονικό κενό ανάμεσα στην εκδήλωση της ξηρασίας και τον αντίκτυπό της στην επισιτιστική ασφάλεια. Αυτή η υστέρηση σημαίνει ότι ορισμένες από τις ολέθριες συνέπειες θα γίνουν ορατές τους επόμενους μήνες. Σύμφωνα με τον Ρίτσαρντ Τσούλαρτον, διευθυντή του τμήματος Κλίματος και Ανθεκτικότητας του Παγκόσμιου Επισιτιστικού Προγράμματος (WFP), οι πιο σοβαρές επιπτώσεις της λειψυδρίας ενδέχεται να καθυστερήσουν από έξι έως εννέα μήνες, ή ακόμη και έναν χρόνο.
«Το συγκεκριμένο Ελ Νίνιο αποτελεί μεγαθήριο. Λειτουργεί ως καταστροφικός οδοστρωτήρας», δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου ο επικεφαλής του OCHA, Τομ Φλέτσερ. «Θα συνιστούσε παταγώδη αποτυχία να βλέπουμε την κρίση να πλησιάζει, να ακούμε τις προειδοποιήσεις των ειδικών, και παρ’ όλα αυτά να απεμπολούμε την ευκαιρία να θωρακίσουμε τους ανθρώπους που βρίσκονται στη δίνη του φαινομένου».
Πηγή: naftemporiki.gr
