Την ανάγκη προστασίας της χρηματοδότησης βασικών ευρωπαϊκών πολιτικών και διασφάλισης των ιδιαίτερων συμφερόντων της Κύπρου αναδεικνύουν πέντε Κύπριοι Ευρωβουλευτές, σε γραπτές δηλώσεις τους στο ΚΥΠΕ για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) 2028–2034, εκφράζοντας παράλληλα προβληματισμούς για την προτεινόμενη συντόμευση της διάρκειάς του.
Οι Λουκάς Φουρλάς και Μιχάλης Χατζηπαντέλα του ΔΗΣΥ, Γιώργος Γεωργίου του ΑΚΕΛ, Κώστας Μαυρίδης του ΔΗΚΟ και Γεάδης Γεάδη του ΕΛΑΜ απάντησαν σε κοινή ερώτηση που υπέβαλε το ΚΥΠΕ προς όλους τους Κύπριους Ευρωβουλευτές, σχετικά με τις προτεραιότητες της Κύπρου, τις ενδεχόμενες περικοπές στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό και την εισήγηση του Προέδρου της Δημοκρατίας, Νίκου Χριστοδουλίδη, για συντόμευση του ΠΔΠ.
Στις τοποθετήσεις τους συγκλίνουν στην ανάγκη διατήρησης επαρκών πόρων για τη γεωργία και την πολιτική συνοχής, λαμβάνοντας υπόψη τη νησιωτικότητα και τις συνέπειες της τουρκικής κατοχής, ενώ αναδεικνύουν επιμέρους προτεραιότητες στην οικονομία, την κοινωνική πολιτική, την ενέργεια, την ασφάλεια και τη μετανάστευση. Ως προς τη διάρκεια του ΠΔΠ, επισημαίνουν, με διαφορετικές προσεγγίσεις, την ανάγκη συνδυασμού της ευελιξίας με τη σταθερότητα και την προβλεψιμότητα των χρηματοδοτήσεων.
Φουρλάς: Αύξηση προϋπολογισμού και ενδιάμεση αναθεώρηση
Ο Ευρωβουλευτής του ΔΗΣΥ και του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ), Λουκάς Φουρλάς, ανέφερε ότι η διαπραγμάτευση για το νέο ΠΔΠ αποτελεί «πολιτική μάχη» για τις προτεραιότητες που θα χρηματοδοτήσει η Ευρώπη, επισημαίνοντας ότι η ανακατανομή των πόρων εγείρει ερωτήματα για το μέλλον της συνοχής, της γεωργίας και της αλιείας.
Όπως είπε, το ΕΛΚ απορρίπτει την πρόταση της Ιρλανδικής Προεδρίας του Συμβουλίου, υποστηρίζοντας ότι συνεπάγεται μειωμένα κονδύλια για αγρότες, τοπική αυτοδιοίκηση και ερευνητές. Ανέφερε ότι η πολιτική του ομάδα επιδιώκει αύξηση του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού κατά 10%, ώστε να χρηματοδοτηθούν τόσο οι παραδοσιακές πολιτικές όσο και η ανταγωνιστικότητα, η ασφάλεια και η άμυνα.
«Το να επιτυγχάνουμε περισσότερα με λιγότερα, είναι μύθος», σημείωσε, ζητώντας νέους ευρωπαϊκούς πόρους χωρίς πρόσθετα φορολογικά βάρη για τους πολίτες ή υπονόμευση της ανταγωνιστικότητας. Επανέλαβε επίσης τη θέση του ΕΛΚ για διπλασιασμό των κονδυλίων του Erasmus+ και κάλεσε το Συμβούλιο να διαμορφώσει κοινή θέση, ώστε να επιτευχθεί συμφωνία πριν από το τέλος του 2026.
Για την Κύπρο, υπογράμμισε την ανάγκη χρηματοδότησης της γεωργίας, της αλιείας, των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, των υποδομών και της ενέργειας. Ως εισηγητής του ΕΛΚ για το άσυλο και τη μετανάστευση, ανέφερε ότι διεκδικεί ειδικά κονδύλια για την αντιμετώπιση της παράτυπης μετανάστευσης σε κράτη πρώτης γραμμής, όπως η Κύπρος.
Τόνισε ότι η χώρα, λόγω της γεωγραφικής της θέσης, της συνεχιζόμενης κατοχής και των μεταναστευτικών πιέσεων, δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με τα ίδια δημοσιονομικά κριτήρια που ισχύουν για κράτη με διαφορετικές γεωπολιτικές συνθήκες.
Αναφορικά με την εισήγηση του ΠτΔ, δήλωσε ότι κατανοεί την ανάγκη μεγαλύτερης ευελιξίας, επισήμανε ωστόσο ότι οι Συνθήκες προβλέπουν ελάχιστη διάρκεια πέντε ετών. Πρότεινε τη διατήρηση σταθερού πολυετούς πλαισίου, με ουσιαστική ενδιάμεση αναθεώρηση και μηχανισμούς ταχείας ανακατεύθυνσης πόρων σε περιόδους κρίσεων.
Χατζηπαντέλα: Στήριξη γεωργίας, υγείας και ιδιοκτητών κατεχόμενων περιουσιών
Ο Ευρωβουλευτής του ΔΗΣΥ και του ΕΛΚ, Μιχάλης Χατζηπαντέλα, υπογράμμισε ότι ο νέος ευρωπαϊκός προϋπολογισμός πρέπει να ανταποκρίνεται στις ανάγκες των πολιτών και να ενισχύει την ανταγωνιστικότητα, την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα της ΕΕ.
Έθεσε ως βασική προτεραιότητα τη διατήρηση ισχυρής Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, επισημαίνοντας ότι η στήριξη των αγροτών έχει ιδιαίτερη σημασία για την Κύπρο, λόγω της λειψυδρίας, των κλιματικών συνθηκών και του αυξημένου κόστους παραγωγής.
Αναφέρθηκε επίσης στην ανάγκη χρηματοδότησης της έρευνας, της καινοτομίας, της ενεργειακής ασφάλειας και της διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων, τονίζοντας ότι η Κύπρος χρειάζεται ευρωπαϊκή αλληλεγγύη για την αντιμετώπιση των μεταναστευτικών πιέσεων.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στον τομέα της υγείας, με επενδύσεις στην πρόληψη, την έρευνα και την αντιμετώπιση χρόνιων και σπάνιων ασθενειών. «Προσωπική μου πρόκληση είναι η δημιουργία Ευρωπαϊκού Οργανισμού για τις Σπάνιες Παθήσεις», ανέφερε, εξηγώντας ότι στόχος είναι ο συντονισμός της έρευνας και της θεραπείας στα κράτη μέλη.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ανάγκη δίκαιης κατανομής των ευρωπαϊκών πόρων, με συνεκτίμηση των ιδιαίτερων αναγκών των μικρών και νησιωτικών κρατών μελών. Στο πλαίσιο αυτό, ανέφερε ότι έχει αναλάβει πρωτοβουλία για εξασφάλιση οικονομικής στήριξης προς τους νόμιμους δικαιούχους τίτλων ιδιοκτησίας στα κατεχόμενα, οι οποίοι αδυνατούν να αξιοποιήσουν τις περιουσίες τους.
Για το ενδεχόμενο περικοπών, σημείωσε ότι δεν πρέπει να αποδυναμωθούν οι βασικές πολιτικές της Ένωσης ούτε να μεταφερθεί δυσανάλογο βάρος στους πολίτες, υποστηρίζοντας τη δημοσιονομική πειθαρχία, τη μείωση της γραφειοκρατίας και την καλύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων.
Ως προς την πρόταση συντόμευσης του ΠΔΠ, τάχθηκε υπέρ της διατήρησης μεγαλύτερου χρονικού ορίζοντα, εκτιμώντας ότι η συχνότερη διαπραγμάτευση του προϋπολογισμού θα μπορούσε να αυξήσει την αβεβαιότητα για κράτη μέλη, αγρότες, επιχειρήσεις και δικαιούχους ευρωπαϊκών προγραμμάτων.
Γεωργίου: Προστασία κοινωνικής συνοχής και αγροτικής ανάπτυξης
Ο Ευρωβουλευτής του ΑΚΕΛ και της Ομάδας της Αριστεράς (The Left), Γιώργος Γεωργίου, ανέφερε ότι η συζήτηση για το νέο ΠΔΠ αφορά πρωτίστως τον πολιτικό προσανατολισμό της ΕΕ, υποστηρίζοντας έναν επαρκώς χρηματοδοτημένο προϋπολογισμό με προτεραιότητα την κοινωνική συνοχή, την καταπολέμηση των ανισοτήτων, την πράσινη μετάβαση και τις λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες.
Επέκρινε την πρόταση της Κομισιόν, υποστηρίζοντας ότι, παρά την αύξηση του συνολικού προϋπολογισμού, μετατοπίζει τις προτεραιότητες προς τη στρατιωτικοποίηση, την αμυντική βιομηχανία και την ανταγωνιστικότητα, με κίνδυνο αποδυνάμωσης της συνοχής και της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής.
Για την Κύπρο, τόνισε την ανάγκη πόρων για την τοπική αυτοδιοίκηση, την ύπαιθρο, τους αγρότες, τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, την κοινωνική στέγαση και τις δημόσιες υποδομές, λαμβάνοντας υπόψη τη νησιωτικότητα και τις συνέπειες της κατοχής.
«Δεν μπορεί η κοινωνική συνοχή και η αγροτική ανάπτυξη να αποτελούν τα πρώτα θύματα της αύξησης των στρατιωτικών δαπανών», ανέφερε, ζητώντας συγκεκριμένες εγγυήσεις για τη διατήρηση κοινωνικών και αναπτυξιακών χρηματοδοτήσεων σε περίπτωση περικοπών.
Υποστήριξε ότι οι ευρωπαϊκοί πόροι πρέπει να κατευθύνονται στην πραγματική οικονομία και στις ανάγκες των πολιτών, αντί στη διαρκή αύξηση των στρατιωτικών δαπανών. Τάχθηκε επίσης υπέρ της ενίσχυσης των ιδίων πόρων της ΕΕ, με δικαιότερη συνεισφορά των μεγάλων οικονομικών συμφερόντων, αντί πρόσθετων βαρών στους πολίτες.
Ως προς την εισήγηση Χριστοδουλίδη, αναγνώρισε την ανάγκη ευελιξίας για την αντιμετώπιση απρόβλεπτων κρίσεων, επισήμανε ωστόσο ότι η ελάχιστη διάρκεια του ΠΔΠ είναι πέντε έτη. Πρόσθεσε ότι ένας συντομότερος δημοσιονομικός κύκλος ενδέχεται να δημιουργήσει αβεβαιότητα για έργα υποδομής, την αγροτική ανάπτυξη και τα προγράμματα συνοχής.
Αντί της συντόμευσης, πρότεινε αποτελεσματικότερους μηχανισμούς ενδιάμεσης αναθεώρησης και ευελιξίας, χωρίς να υπονομεύεται η σταθερότητα των χρηματοδοτήσεων.
Μαυρίδης: Περισσότεροι πόροι για στρατηγική αυτονομία και στέγαση
Ο Ευρωβουλευτής του ΔΗΚΟ και της Ομάδας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών (S&D), Κώστας Μαυρίδης, υποστήριξε ότι η ΕΕ δεν μπορεί να καταστεί περισσότερο αυτόνομη με μικρότερο προϋπολογισμό, καθώς η στρατηγική αυτονομία απαιτεί επενδύσεις στην άμυνα, την ασφάλεια, την ενέργεια, τη βιομηχανία και την τεχνολογία.
Όπως ανέφερε, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο διαμόρφωσε πλειοψηφούσα θέση υπέρ αύξησης των δαπανών κατά περίπου 10% σε σύγκριση με την πρόταση της Κομισιόν, ενώ η αντιπρόταση της Ιρλανδικής Προεδρίας περιλαμβάνει, σύμφωνα με τον ίδιο, σημαντικές περικοπές.
Τόνισε ότι απαιτείται μεγαλύτερη χρηματοδότηση τόσο για νέες προτεραιότητες, όπως η άμυνα και η ανταγωνιστικότητα, όσο και για παραδοσιακές πολιτικές που στηρίζουν την απασχόληση, την κοινωνική συνοχή και τη γεωργία.
«Ένας κουτσουρεμένος προϋπολογισμός αδυνατεί να ανταποκριθεί στις βασικές προτεραιότητες των Ευρωπαίων πολιτών», σημείωσε, αναφερόμενος στις χαμηλές τιμές ενέργειας, την προσιτή στέγαση και το αξιοπρεπές βιοτικό επίπεδο. Πρόσθεσε ότι ένας περιορισμένος ευρωπαϊκός προϋπολογισμός στέλνει λανθασμένα πολιτικά μηνύματα, ενισχύοντας, κατά την εκτίμησή του, τα πολιτικά άκρα.
Για την Κύπρο, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη χρηματοδότηση έργων υποδομής, της κοινωνικής πολιτικής, της άμυνας, της γεωργίας και της πράσινης μετάβασης, καθώς και στην αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος. Αναφέρθηκε επίσης στην ανάγκη υλοποίησης υποδομών ενεργειακής και γεωπολιτικής σημασίας, υπό το πρίσμα της συνεχιζόμενης τουρκικής επεκτατικής πολιτικής, όπως τη χαρακτήρισε.
Υποστήριξε ότι η γεωγραφική απομόνωση, η νησιωτικότητα και η συνεχιζόμενη τουρκική κατοχή δημιουργούν πρόσθετο κόστος, το οποίο δικαιολογεί αναλογικά αυξημένη ευρωπαϊκή στήριξη και ειδικές προσαρμογές.
Για τη συντόμευση της διάρκειας του ΠΔΠ, ανέφερε ότι πρέπει να εξεταστεί η πρακτική και πολιτική εφαρμοσιμότητά της, επισημαίνοντας το πλεονέκτημα του μακροπρόθεσμου προγραμματισμού και τη δυνατότητα αναθεώρησης του πλαισίου όταν προκύπτουν απρόβλεπτες κρίσεις.
Γεάδη: Όχι σε οριζόντιες περικοπές και πρόσθετα φορολογικά βάρη
Ο Ευρωβουλευτής του ΕΛΑΜ και της Ομάδας των Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών (ECR), Γεάδης Γεάδη, υπογράμμισε ότι το νέο ΠΔΠ πρέπει να διασφαλίζει επαρκή χρηματοδότηση των βασικών ευρωπαϊκών πολιτικών, με σεβασμό στην εθνική κυριαρχία και στις αρμοδιότητες των κρατών μελών.
Έθεσε ως προτεραιότητες την προστασία της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και της συνοχής, παράλληλα με επενδύσεις στην ανταγωνιστικότητα, την ενεργειακή ασφάλεια, την άμυνα, την προστασία των εξωτερικών συνόρων και την αντιμετώπιση των δημογραφικών προκλήσεων.
Για την Κύπρο, αναφέρθηκε στην ανάγκη χρηματοδότησης ενεργειακών διασυνδέσεων, υποδομών, διαχείρισης της μετανάστευσης και ασφάλειας, καθώς και στη στήριξη της οικογένειας και της αξιοπρεπούς διαβίωσης των πολιτών. Υπογράμμισε ότι, ως νησιωτικό κράτος πρώτης γραμμής, χρειάζεται επαρκείς και προβλέψιμους πόρους.
Τόνισε ότι τυχόν περικοπές δεν πρέπει να είναι οριζόντιες, αλλά να αξιολογούνται με βάση τις ανάγκες κάθε κράτους μέλους. «Η Κύπρος οφείλει να διεκδικήσει σαφείς εγγυήσεις ότι οι ανάγκες της δεν θα υποβαθμιστούν στο πλαίσιο μιας γενικευμένης ανακατανομής των ευρωπαϊκών πόρων», ανέφερε.
Εξέφρασε αντίθεση σε νέες ευρωπαϊκές φορολογικές επιβαρύνσεις για πολίτες και επιχειρήσεις, τονίζοντας την ανάγκη ανταγωνιστικότητας, οικονομικής ανάπτυξης και δημοσιονομικής υπευθυνότητας.
Υπογράμμισε επίσης ότι η απλούστευση των χρηματοδοτικών διαδικασιών δεν πρέπει να συνοδεύεται από συγκέντρωση αρμοδιοτήτων στην Κομισιόν ή περιορισμό της δυνατότητας των κρατών μελών να καθορίζουν τις προτεραιότητές τους.
Για την εισήγηση του ΠτΔ, σημείωσε ότι πρέπει να εξεταστεί κατά πόσο η συντόμευση θα προσφέρει πραγματική ευελιξία χωρίς θεσμική και χρηματοδοτική αβεβαιότητα. Τόνισε ότι προτεραιότητα παραμένουν η επάρκεια των πόρων, η δίκαιη κατανομή τους και ο σεβασμός στις αρμοδιότητες των κρατών μελών.
Πηγή: ΚΥΠΕ
