Τη λειτουργία του Εθνικού Μηχανισμού Ελέγχου Άμεσων Ξένων Επενδύσεων, καθώς και τις εγγυήσεις για ανεξαρτησία, διαφάνεια και αποφυγή σύγκρουσης συμφερόντων, εξέτασε την Τετάρτη η Επιτροπή Θεσμών. Η συζήτηση έγινε στο πλαίσιο αυτεπάγγελτης εξέτασης του θέματος.
Ανοίγοντας τη συζήτηση, η βουλευτής του ΔΗΣΥ Νικολέττα Κωνσταντίνου είπε ότι πρέπει να διαπιστωθεί κατά πόσο υπάρχει ένα ισχυρό θεσμικό πλαίσιο που διασφαλίζει αντικειμενικά κριτήρια, σαφείς αρμοδιότητες, αποτελεσματικούς ελέγχους και επαρκείς εγγυήσεις.
Η βουλευτής σημείωσε ότι από τις 2 Απριλίου 2026 εφαρμόζεται ο νόμος που εισάγει νέο μηχανισμό ελέγχου συγκεκριμένων επενδύσεων με γνώμονα την εθνική ασφάλεια και τη δημόσια τάξη.
Η εκπρόσωπος του Υπουργείου Οικονομικών Έλενα Ζαχαριάδου ανέφερε ότι ο νόμος θεσπίζει πλαίσιο για τον έλεγχο συγκεκριμένων επενδύσεων από επενδυτές τρίτων χωρών, οι οποίες ενδέχεται να επηρεάσουν την τάξη και την ασφάλεια. Πρόσθεσε ότι καθορίζει τα κριτήρια και τις πληροφορίες που απαιτούνται για τον έλεγχο, προσφέροντας σαφήνεια και ορίζοντας παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Οικονομικών, ο νέος κανονισμός έχει ψηφιστεί και η υποχρεωτική εφαρμογή του αρχίζει στις 18 Ιανουαρίου 2028. Το Υπουργείο διευκρίνισε επίσης ότι ο υφιστάμενος νόμος αφορά κυρίως εξαγορές κυπριακών επιχειρήσεων και δραστηριότητα μέσω θυγατρικών εταιρειών.
Η εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών Ελένη Απέγητου ανέφερε ότι τα υπουργεία εξετάζουν ξεχωριστά κάθε επένδυση και ότι οι διαδικασίες δεν είναι αυτόματες. Όπως είπε, έχουν εξεταστεί περίπου δέκα άμεσες ξένες επενδύσεις, οι οποίες αφορούν κυρίως εξαγορές εγχώριων εταιρειών ή δραστηριότητα θυγατρικών.
Η προϊσταμένη της ΜΟΚΑΣ, Μαρία Κυρμίζη-Αντωνίου, είπε ότι η υπηρεσία δεν συμμετέχει στη συμβουλευτική επιτροπή και δεν είχε εμπλοκή στη θέσπιση του νόμου. Εκτίμησε, ωστόσο, ότι η αρμόδια αρχή θα μπορούσε να ζητά στοιχεία από τη ΜΟΚΑΣ για επενδυτές που επιδιώκουν να προχωρήσουν σε επένδυση, προσθέτοντας ότι ανάλογη συνεργασία θα μπορούσε να υπάρξει και με την Αστυνομία.
Εκπρόσωπος της Αστυνομίας ανέφερε ότι η υπηρεσία δεν είναι μέλος της συμβουλευτικής επιτροπής, αλλά λαμβάνει αιτήματα από το Υπουργείο Δικαιοσύνης και αποστέλλει την προβλεπόμενη πληροφόρηση.
Ο γενικός διευθυντής του Συνδέσμου Εγκεκριμένων Λογιστών Κύπρου, Ανδρέας Παπαδάτος, δήλωσε ότι ο Σύνδεσμος μπορεί να συμβάλει στην ποιότητα και την αξιοπιστία των πληροφοριών, καθώς και στην κατανόηση των εταιρικών δομών. Ο διευθύνων σύμβουλος του Invest Cyprus, Μάριος Ταννούσης, είπε ότι ο οργανισμός δεν συμμετέχει στην επιτροπή ελέγχου ξένων επενδύσεων, αλλά διενεργεί τη δική του έρευνα και διαθέτει βάση δεδομένων.
Εκπρόσωποι της Κεντρικής Τράπεζας και της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς ανέφεραν ότι οι δύο οργανισμοί συνεχίζουν να διενεργούν αυτόνομους ελέγχους εντός των θεσμικών τους ορίων. Εκπρόσωπος του ΚΕΒΕ είπε ότι ο μηχανισμός πρέπει να διασφαλίζει την ασφάλεια και την εποπτεία.
Ο Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος εισηγήθηκε τη θεσμοθέτηση περιόδου επιτήρησης διάρκειας 15 μηνών μετά την ολοκλήρωση μιας επένδυσης.
Πηγή: ΚΥΠΕ
