Εργαζόμαστε για να μετουσιωθεί το παράθυρο ευκαιρίας στο Κυπριακό, σε επανέναρξη των διαπραγματεύσεων, ανέφερε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ενημερώνοντας στο Προεδρικό τον Δήμαρχο, τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου Μόρφου, καθώς και τους ξένους προσκεκλημένους που συμμετείχαν στην αντικατοχική εκδήλωση του Δήμου Μόρφου.
Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης είπε ότι γίνεται μια μεγάλη προσπάθεια για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων και παρόλο ότι δεν έχουμε πετύχει ακόμη αυτό τον στόχο, συγκρίνοντας τα δεδομένα κατά την ανάληψη της διακυβέρνησης του τόπου τον Μάρτιο του 2023 με το πού βρισκόμαστε σήμερα, «δικαιολογημένα θεωρώ ότι υπάρχει ένα παράθυρο ευκαιρίας για το οποίο συνεχίζουμε να εργαζόμαστε έτσι ώστε να μετουσιωθεί σε συγκεκριμένες εξελίξεις. Και η συγκεκριμένη εξέλιξη μία είναι: η επανέναρξη των συνομιλιών από εκεί που διακόπηκαν το 2017».
Αναφερόμενος στη συνάντηση με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη αύριο, Τρίτη «μετά από δική μας πρωτοβουλία, για να συζητήσουμε ακόμη πιο συγκεκριμένα σε σχέση με το πώς πετυχαίνουμε αυτό τον στόχο», ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε ότι υπάρχουν κάποια δεδομένα τα οποία θεωρεί ότι είναι προς τη σωστή κατεύθυνση και μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων.
Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδη ανέφερε ότι το έγγραφο των συγκλίσεων «το οποίο θα αποτελέσει τη βάση της επανέναρξης των διαπραγματεύσεων», έχει ολοκληρωθεί από τα ΗΕ, κι αυτό είναι μια θετική εξέλιξη. Θεωρεί, είπε, ότι το έγγραφο πρέπει να υποβληθεί σε όλα τα μέρη, ώστε αφού σχολιαστεί να αποτελέσει τη βάση για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων.
Για την πρόταση των 19 σημείων που υπέβαλλε στον Τ/κ ηγέτη στην τελευταία τους συνάντηση τόνισε ότι πρόκειται για νέες, πολύ συγκεκριμένες, διαφορετικές εισηγήσεις από αυτές που είχαν υποβληθεί στο παρελθόν και δεν είχαν τύχει θετικής ανταπόκρισης από τουρκικής πλευράς. «Άρα, δεν οχυρωνόμαστε πίσω από θέσεις που γνωρίζουμε ότι ήδη απορρίφθηκαν. Ήρθαμε με νέες εισηγήσεις, νέες ιδέες και στα θέματα της μεθοδολογίας και της ουσίας και των ΜΟΕ και χαίρομαι που έτυχαν θετικής υποδοχής από τα ΗΕ. Αυτή ήταν η προσέγγιση του ΓΓ των ΗΕ στη Νέα Υόρκη».
Η προσέγγιση από τ/κ πλευράς στην τελευταία συνάντηση όταν τις είχε αναπτύξει, πρόσθεσε, ήταν ότι θα μελετηθούν. «Δεν υπήρξε ούτε έγκριση ούτε απόρριψη. Ελπίζω αύριο να έχουμε ένα ουσιαστικό διάλογο επί αυτών των νέων εισηγήσεων, έτσι ώστε να δημιουργηθούν οι συνθήκες» είπε.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας επανέλαβε ότι υπάρχει ένα παράθυρο ευκαιρίας με τον νυν ΓΓ των ΗΕ, κι όπως ο ίδιος τους έχει μεταφέρει, θα ήθελε πλήρως να αξιοποιήσει. «Ελπίζουμε να επιτευχθεί μέσα σε αυτό το διάστημα. Την ίδια στιγμή είμαστε σε επαφή με τους υποψήφιους νέους ΓΓ των ΗΕ». Ακούγονται, συνέχισε, διάφορα ονόματα, υπάρχουν αρκετές διεργασίες στο Συμβούλιο Ασφαλείας που μέχρι στιγμής δεν έχουν καταλήξει σε συγκεκριμένο αποτέλεσμα, αλλά εργάζονται και προς την κατεύθυνση του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Ανέφερε επίσης ότι η μορφή λύσης δεν αλλάζει όταν αλλάζει ο ΓΓ των ΗΕ. Και όποιος και αν είναι ο νέος ΓΓ, σημείωσε, είναι εντολοδόχος του Συμβουλίου Ασφαλείας των ΗΕ. «Κινείται βάσει της εντολής που του δίνει το Συμβούλιο Ασφαλείας των ΗΕ».
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δήλωσε ότι η ΕΕ μπορεί να διαδραματίσει ένα καθοριστικό ρόλο, λέγοντας ότι υπάρχει η πολιτική βούληση γι’ αυτό ενώ σημείωσε τον διορισμό του Εκτελεστικού Αντιπροέδρου της Επιτροπής, Ραφαέλε Φίτο, ως Ειδικού Απεσταλμένου, που όπως είπε, αφορά όχι μόνο το περιεχόμενο μιας ενδεχόμενης λύσης του Κυπριακού, αλλά και τα ευρωτουρκικά. «Γνωρίζουμε, παρόλα όσα λέγονται κατά καιρούς δημόσια, κάποτε προς τη μια κατεύθυνση και κάποτε προς την εντελώς αντίθετη κατεύθυνση, ότι υπάρχει ενδιαφέρον από πλευράς Τουρκίας για ένα νέο ξεκίνημα των ευρωτουρκικών, για αναβάθμιση των ευρωτουρκικών σχέσεων, συγκεκριμένα στο θέμα της Τελωνειακής Ένωσης».
Εμείς είμαστε εδώ, είπε, έτοιμοι να συζητήσουμε κι έχουμε υποβάλει κάποιες πολύ συγκεκριμένες εισηγήσεις στον κ. Φίτο, αλλά και προς την Πρόεδρο της Επιτροπής και στον Πρόεδρο του Συμβουλίου. Το συζήτησε, ανέφερε, ξανά πολύ πρόσφατα στην Κροατία στο περιθώριο της συνάντησης των Ευρωμεσογειακών Κρατών. Ζήτησε δε από τους παρευρισκόμενος, «ως φίλοι της Κύπρου, ως φίλοι της Μόρφου, να μας βοηθήσετε ο καθένας από το δικό του μετερίζι στη μεγάλη αυτή προσπάθεια για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων».
Δήμαρχος Μόρφου
Μιλώντας μετά την ενημέρωση από τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη, ο Δήμαρχος Μόρφου, Βίκτωρας Χατζηαβραάμ κι ερωτηθείς εάν βλέπει κι αυτός ένα παράθυρο ευκαιρίας στο Κυπριακό, είπε ότι είναι σημαντικό ορόσημο η λήξη της θητείας του νυν ΓΓ του ΟΗΕ. Αν η κινητικότητα που ξεκίνησε με την επίσκεψη του κ. Γκουτέρες στην Κύπρο τον Ιούλιο, γίνει πραγματική κινητικότητα, και οι δύο ηγέτες βρουν επιτέλους μια χρυσή τομή για να φτάσουμε σε μια πενταμερή, σίγουρα υπάρχει «παράθυρο για λύση» είπε.
Περιθώριο πάντα υπάρχει, πρόσθεσε εάν κι εφόσον υπάρχει διαπραγμάτευση. Μετά το Κραν Μοντανά, συνέχισε, είναι 9 χρόνια χωρίς διαπραγματεύσεις. «Ευτυχώς είμαστε ένα βήμα – απ’ αυτά που ακούω τουλάχιστον – εάν πάμε σε διαπραγματεύσεις. Αν τα καταφέρουμε υπάρχει και η ευκαιρία για να φτάσουμε σε μια πιθανή λύση του Κυπριακού» συμπλήρωσε.
Στην παρατήρηση ότι η περιοχή της Μόρφου ανοικοδομείται και με υποδομές όπως καινούργιο νοσοκομείο και ψυκτικές αποθήκες, και στην ερώτηση εάν τον ανησυχεί σε περίπτωση που ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις, κατά πόσο η Μόρφου θα είναι στο τραπέζι στη συζήτηση για το εδαφικό, ο κ. Χατζηαβραάμ είπε ότι «στο εδαφικό θα είναι». Υπενθύμισε ότι από τον πρώτο Πρόεδρο, τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο μέχρι και τον νυν, Νίκο Χριστοδουλίδη, «έχουν δηλώσει απερίφραστα ότι η Μόρφου θα είναι υπό ε/κ διοίκηση».
Η ανάπτυξη που γίνεται αφορά, συνέχισε, «αυτό για το οποίο φωνάζουμε εδώ και μια δεκαετία. Θέλαμε να προλάβουμε τα γεγονότα, αλλά αντιλαμβάνεστε ότι έχει προχωρήσει ανάπτυξη». Ο Δήμαρχος μίλησε για ένα «πανεπιστήμιο» που έχει γίνει στην περιοχή της κατεχόμενης Μόρφου και «λέγεται ότι ανήκει στην οικογένεια Ερντογάν». Τα τετελεσμένα επί του εδάφους, είπε, πέραν των 52 χρόνων που πέρασαν και δημιουργούν από μόνα τους κι αυτά πρόβλημα, «καθιστά την επίλυση το Κυπριακού ακόμα πιο δύσκολα».
Ερωτηθείς εάν έχει την διαβεβαίωση του Προέδρου της Δημοκρατίας για την Μόρφου, ο κ. Χατζηαβραάμ είπε ότι το είχε δηλώσει στην ομιλία του πέρυσι ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης. «Νομίζω είναι παράλειψή του που δεν το δήλωσε φέτος, αλλά ισχύει» συμπλήρωσε.
Σε ερώτηση κατά πόσο θεωρεί εφικτό, εφόσον γίνονται αλλαγές επί του εδάφους, να γίνει διαπραγμάτευση με τελικό στόχο την επιστροφή της Μόρφου, ο Δήμαρχος της κατεχόμενης πόλης απάντησε «θα είναι αγκάθι. Αυτό είναι δεδομένο. Κι ενόψει του γεγονός μάλιστα ότι η τ/κ πλευρά και κατ’ επέκταση η Τουρκία, ζητά τον κόλπο της Μόρφου να παραμείνει υπό την δική της διοίκηση, αυτό είναι ένα μεγάλο πρόβλημα που δημιουργεί στη λύση του Κυπριακού».
