Την εγκαθίδρυση αποτελεσματικών μηχανισμών ελέγχου στο πλαίσιο της οικονομικής αυτονομίας της Βουλής των Αντιπροσώπων συζήτησαν την Τετάρτη τα μέλη της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Θεσμών.
Στην εισαγωγική του τοποθέτηση, ο Πρόεδρος της Επιτροπής, βουλευτής του ΔΗΣΥ, Δημήτρης Δημητρίου, είπε ότι πρόκειται για ένα ζήτημα που αφορά τη λειτουργία της Βουλής, εκφράζοντας την άποψη ότι στόχος είναι η δημιουργία ενός μηχανισμού που θα συνεισφέρει στη διαφάνεια και την εύρυθμη λειτουργία του σώματος.
Η εκ των εισηγητών του θέματος, βουλευτής του ΑΛΜΑ, Ειρήνη Χαραλαμπίδου, είπε ότι παρά την οικονομική της αυτονομία, η Βουλή θα πρέπει να θεσπίσει μηχανισμούς διαχείρισης που υπάρχουν και σε άλλους δημόσιους θεσμούς προς όφελος της διαφάνειας.
Πρόσθεσε ότι η Βουλή διαθέτει οικονομική αυτονομία από το 2019, συνεπώς έχει διπλή υποχρέωση να θεσπίσει μηχανισμούς αυτοελέγχου και χρηστής διαχείρισης, ενώ σημείωσε ότι αποτελεί ένα πολιτικό περιβάλλον με ιδιαίτερη ισχύ που επηρεάζει και τους εργαζόμενους, με την πρόταση για εσωτερικό έλεγχο να στοχεύει στην προστασία τόσο των εργαζόμενων όσο και των πολιτικών.
Συμπλήρωσε ότι είναι επίσης σημαντικό να υπάρχουν πειθαρχικές διαδικασίες για άρνηση παροχής στοιχείων στην υπηρεσία εσωτερικού ελέγχου του σώματος, κάτι που σήμερα δεν ισχύει. «Αν θέλουμε να τιμήσουμε τον νόμο για οικονομική αυτονομία θα πρέπει να πληρούνται πλήρως οι πρόνοιες του Συντάγματος», υπογράμμισε.
Ο έτερος εισηγητής εκ μέρους του ΑΛΜΑ, Οδυσσέας Μιχαηλίδης, είπε ότι είναι διαφορετικό ζήτημα η οικονομική αυτονομία και διαφορετικό να θεωρείται ότι η Βουλή έχει δικό της ταμείο, καθώς κάθε πληρωμή διενεργείται από τον Γενικό Λογιστή της Δημοκρατίας.
«Προτείνουμε τη νομική θέσπιση ενός μηχανισμού με μια μικρή υπηρεσία εσωτερικού ελέγχου, η οποία θα μπορεί να καταφεύγει και σε εξωτερικές υπηρεσίες, και να υπάρχει υποχρέωση παράδοσης στοιχείων στον εσωτερικό ελεγκτή, ο οποίος θα πρέπει να λογοδοτεί θεσμοθετημένα σε ένα όργανο εντός της Βουλής που να μη σχετίζεται με τη διοίκηση», εξήγησε.
Ακολούθως, ο Αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής της Βουλής, Αντρέας Χριστοδούλου, είπε ότι επί της αρχής δεν υπάρχει καμία άρνηση για διαφάνεια και εσωτερικό έλεγχο, προσθέτοντας ότι υπάρχει Λειτουργός Εσωτερικού Ελέγχου στη Βουλή και εξέφρασε την ετοιμότητά του να παράσχει ενημέρωση για προβλήματα ή δυσχέρειες σχετικά με τη λειτουργία της Βουλή ως σώματος πολιτικών και υπηρεσιακών υπαλλήλων.
Για το νομοθετικό πλαίσιο, είπε ότι εκκρεμεί στην Επιτροπή Θεσμών πρόταση νόμου, η οποία αφορά και τον εξορθολογισμό και τον εσωτερικό έλεγχο και από την οποία μπορούν να αντληθούν σημαντικά στοιχεία για τη θέσπιση του προτεινόμενου νόμου.
Ως προς το ζήτημα του εσωτερικού ελέγχου, ανέφερε ότι υπάρχει πρόθεση εξορθολογισμού της λειτουργίας, προσθέτοντας ότι τυχόν ενδυνάμωση του ρόλου του σχετικού τμήματος θα πρέπει να λάβει υπόψη και το περιβάλλον λειτουργίας της Βουλής ως πολιτικού σώματος, ενώ σημείωσε επίσης ότι με την ανάληψη των καθηκόντων του εντοπίστηκαν αδυναμίες και ξεκίνησαν προσπάθειες εξορθολογισμού.
Ο Διευθυντής της Υπηρεσίας Οικονομικής Διαχείρισης της Βουλής, Μάριος Παπαπολυβίου, είπε ότι ο εσωτερικός έλεγχος είναι μία πτυχή της οικονομικής ανεξαρτησίας, προσθέτοντας ότι ίσως θα πρέπει να θεσπιστεί με κανονισμό και όχι νομοθεσία, ο οποίος θα μπορεί να τροποποιείται εύκολα με βάση τις εξελίξεις.
Η Διευθύντρια της Υπηρεσίας Κρατικού Προϋπολογισμού, Στρατηγικού Σχεδιασμού και Ανθρώπινου Δυναμικού της Βουλής, Μαρία Τσιάκκα, είπε ότι τον στρατηγικό σχεδιασμό ακολουθούν τα επιχειρησιακά σχέδια για κάθε υπηρεσία, ώστε ο εσωτερικός έλεγχος να ελέγχει τις ροές εργασίας.
Πρόσθεσε ότι έχει σχεδόν ολοκληρωθεί το πρώτο επιχειρησιακό σχέδιο το οποίο θα βοηθήσει τους διευθυντές υπηρεσιών αλλά και τον εσωτερικό ελεγκτή στον έλεγχο του παραγόμενου έργου.
Ο Γενικός Ελεγκτής, Ανδρέας Παπακωνσταντίνου, είπε ότι ο εσωτερικός έλεγχος είναι υποβοηθητικός και για τον εξωτερικό έλεγχο, προσθέτοντας ότι ο τελευταίος έλεγχος της Ελεγκτικής Υπηρεσίας στη Βουλή έγινε το 2024.
Είναι σημαντικό, ανέφερε, να υπάρχει συνεργασία μεταξύ εσωτερικού ελεγκτή και Γενικού Διευθυντή της Βουλής, αλλά και ισορροπία μεταξύ των αναγκών της Βουλής και διασφάλισης της αυτονομίας της.
Έκανε επίσης λόγο για αποδυναμωμένο ρόλο των λειτουργών εσωτερικού ελέγχου στη δημόσια υπηρεσία, οι οποίοι αναφέρονται στον Γενικό Διευθυντή του εκάστοτε υπουργείου.
Ο Γενικός Λογιστής, Ανδρέας Αντωνιάδης, είπε ότι η αυτονομία της Βουλής συνεπάγεται ενδυναμωμένους μηχανισμούς ελέγχου σε όλες τις διαστάσεις, ιδιαίτερα την πρώτη γραμμή ελέγχου που αφορά τη διοίκηση, για αυτό θα πρέπει να υπάρχει σαφές σχέδιο καθηκόντων.
Προσέθεσε ότι υπάρχει περιθώριο καλύτερης δόμησης των διαδικασιών και ότι θα πρέπει να υπάρχει αγαστή συνεργασία με την Υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου
Εισηγήθηκε επίσης τη δημιουργία επιτροπής ελέγχου-διακυβέρνησης υπό τον/την Πρόεδρο της Βουλής, αποτελούμενης από τους προέδρους και μέλη των σχετικών επιτροπών, και την ετοιμασία ετήσιας έκθεσης που θα παρακολουθεί το σχέδιο δράσης υλοποίησης ελέγχου.
Εκ μέρους του Υπουργείο Οικονομικών, ο Διευθυντής Λογιστικών Υπηρεσιών, Μάριος Χατζηδαμιανού, συμφώνησε με τις εισηγήσεις, προσθέτοντας ότι για θέματα προϋπολογισμού υπάρχει θεσμοθετημένη διαδικασία, η οποία θα πρέπει να πηγάζει από τον στρατηγικό προγραμματισμό και τις οροφές δαπανών που ορίζονται από το Υπουργείο Οικονομικών.
Τέλος, οι εκπρόσωποι της Υπηρεσίας Εσωτερικού Ελέγχου στάθηκαν στη σημασία της στρατηγικής ανάλυσης κινδύνων και του προγραμματισμού, προσθέτοντας ότι η βάση ενός μηχανισμού εσωτερικού ελέγχου θα πρέπει να είναι τα διεθνή πρότυπα εσωτερικού ελέγχου με προσαρμογή στις ανάγκες της Βουλής.
Στις δηλώσεις του μετά το τέλος συνεδρίας, ο κ. Δημητρίου είπε ότι όλοι οι συμμετέχοντες χαιρέτισαν την αναγκαιότητα ύπαρξης μηχανισμών και γραμμών ελέγχου.
«Υπάρχουν στη Βουλή αυτές οι γραμμές που λειτουργούν, αλλά βεβαίως χρήζουν ενίσχυσης, και όλοι φτάσαμε στο συμπέρασμα πως η θωράκιση αυτής της υπηρεσίας μέσω μιας νομοθεσίας ή ενός κανονισμού είναι περισσότερο από απαραίτητη. Ως εκ τούτου, στις επόμενες εβδομάδες θα κατατεθεί μια τέτοια πρόταση νόμου ούτως ώστε ακριβώς να ενισχύει τον μηχανισμό εσωτερικού ελέγχου του Κοινοβουλίου», ανέφερε στη συνέχεια.
«Είμαστε υπέρ της διαφάνειας, δεν έχουμε και δεν πρέπει να έχουμε το οποιοδήποτε ζήτημα για να συζητούμε εντός Κοινοβουλίου ζητήματα που αφορούν το σπίτι μας. Αλίμονο μόνο δηλαδή αν οι βουλευτές και η Βουλή μπορεί να ελέγχει και να συζητά για οποιαδήποτε υπηρεσία, οποιοδήποτε Υπουργείο, αλλά να μην μπορεί να συζητά τα του οίκου της», σημείωσε σχετικά.
Ερωτηθείς για την πρόταση νόμου η οποία παραμένει σε εκκρεμότητα, ο κ. Δημητρίου είπε ότι πρόκειται για μια μεγάλη πρόταση που αφορά την Βουλή, η οποία δεν συζητήθηκε γιατί, όπως αντιλήφθηε, δεν υπήρχε η βούληση για αιτιολόγηση και στήριξη της πρότασης.
«Σήμερα είδαμε πως υπάρχει αυτή η βούληση και γι’ αυτό μιλούμε για πρόταση νόμου που θα αφορά συγκεκριμένα τον εσωτερικό έλεγχο, αλλά αν διαπιστωθεί ότι υπάρχει ο ζήλος να ανοιχθούν, να συζητηθούν, να εξορθολογιστούν, να θεσμοθετηθούν και τα άλλα ζητήματα που αφορούσε η συγκεκριμένη πρόταση νόμου ή ενδεχομένως και περισσότερα, ιδού πεδίον δόξης λαμπρό», συμπλήρωσε.
Από την πλευρά της, η κ. Χαραλαμπίδου είπε αρχικά ότι η Επιτροπή Θεσμών, με τη σημερινή της σύνθεση και υπό την προεδρία του κ. Δημητρίου, έχει περάσει σημαντικές προτάσεις νόμου, με γνώμονα πάντοτε τη διαφάνεια και τη χρηστή διοίκηση, όπως το πόθεν έσχες και η νομοθεσία για το λόμπινγκ.
«Ένας οργανισμός όπως είναι το Κοινοβούλιο, το οποίο έχει οικονομική αυτονομία, επιβάλλεται διπλά να έχει τους απαραίτητους μηχανισμούς εσωτερικού ελέγχου, αυτορρύθμισης και λογοδοσίας», ανέφερε στη συνέχεια.
Σημείωσε ότι από το 2019, όταν και ψηφίστηκε η οικονομική αυτονομία, υπάρχουν προϋποθέσεις στο Σύνταγμα και για τα θέματα εσωτερικού ελέγχου.
«Ήταν ένα ζήτημα, το οποίο και με παραδοχή σήμερα, και πρέπει να χαιρετίσω την ειλικρίνεια του Γενικού Διευθυντή, εμφάνιζε αδυναμίες στη διαδικαστική του πτυχή εντός του Κοινοβουλίου και ο Γενικός Διευθυντής έδειξε θετική πρόθεση στο να διορθωθούν κάποια πράγματα. Το Κοινοβούλιο είναι έναν έντονα πολιτικό περιβάλλον και όσα περισσότερα εργαλεία έχεις προκειμένου να ασκήσεις αυτούς τους ελέγχους, τόσο περισσότερο θωρακίζεις και το διευθυντικό προσωπικό, αλλά και τους εργαζόμενους στο Κοινοβούλιο, γιατί ένα πολιτικό περιβάλλον έχει παθογένειες από μόνο του», ανέφερε περαιτέρω.
Συμπλήρωσε ότι το ΑΛΜΑ προτίθεται να καταθέσει πρόταση νόμου στις 8 Οκτωβρίου για να ρυθμιστεί και αυτό το ζήτημα, ενώ χαρακτήρισε εξαιρετικά σημαντικές τις παρεμβάσεις και του Γενικού Λογιστή της Δημοκρατίας, ο οποίος έδωσε στο Κοινοβούλιο έναν πολύ ουσιώδες, όπως σημείωσε, υπόμνημα, και του Γενικού Ελεγκτή και του Υπουργείου Οικονομικών.
«Νομίζω ότι ξέρουμε πλέον πώς θα προχωρήσουμε, αλλά σημαντικό είναι ότι από την πλειοψηφία των μελών της επιτροπής επιδείχθηκε η απαιτούμενη πολιτική βούληση για να κινηθούμε προς αυτήν την κατεύθυνση», κατέληξε.
