Σοβαρές αδυναμίες στη διαχείριση του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος (ΕΕΕ), με επιδόματα που καταβάλλονταν επί σειρά ετών χωρίς οριστική εξέταση των αιτήσεων, ελλιπείς ελέγχους εισοδημάτων και περιουσιακών στοιχείων, αλλά και περιπτώσεις δικαιούχων που τελικά διαπιστώθηκε ότι είχαν υποβάλει αναληθή στοιχεία, καταγράφει η νέα έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας. Τα ευρήματα εγείρουν σοβαρά ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα των κρατικών μηχανισμών ελέγχου, την προστασία των δημόσιων πόρων και τη δυνατότητα του κράτους να διασφαλίζει ότι η οικονομική στήριξη καταλήγει στους πραγματικούς δικαιούχους.
Η Ειδική Έκθεση ΕΕ-ΕΥ 33/2026, η οποία δημοσιοποιήθηκε στις 11 Νοεμβρίου, αποκαλύπτει περιπτώσεις πολύχρονης καταβολής ΕΕΕ υπό καθεστώς προέγκρισης, αιτητές με τραπεζικές καταθέσεις που έφθαναν τις €679.024, καθώς και δικαιούχους με ακίνητη ιδιοκτησία αξίας έως €811.400. Παράλληλα, εντοπίζονται σοβαρές ελλείψεις στην τήρηση αρχείων, στη διασύνδεση πληροφοριακών συστημάτων, στη διερεύνηση καταγγελιών και στη στελέχωση των μηχανισμών ελέγχου.
Στον προλογισμό της έκθεσης, ο Γενικός Ελεγκτής Ανδρέας Παπακωνσταντίνου προειδοποιεί ότι οι αδυναμίες δημιουργούν αυξημένο κίνδυνο καταβολής δημόσιων πόρων σε πρόσωπα που δεν είναι πραγματικοί δικαιούχοι, υπονομεύοντας την αξιοπιστία του συστήματος κοινωνικής πρόνοιας και περιορίζοντας τη δυνατότητα αποτελεσματικότερης και πιο στοχευμένης κοινωνικής στήριξης.
242 αιτήσεις χωρίς οριστική απόφαση
Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα αφορά την παρατεταμένη καταβολή επιδομάτων υπό καθεστώς προέγκρισης, το οποίο προβλέπεται νομοθετικά ως προσωρινό μέτρο στήριξης μέχρι την ολοκλήρωση της εξέτασης μιας αίτησης.
Σύμφωνα με στοιχεία που υποβλήθηκαν στην Ελεγκτική Υπηρεσία στις 17 Οκτωβρίου 2022, από τις 252 αιτήσεις που βρίσκονταν σε καθεστώς προέγκρισης, οι 242 αφορούσαν περιπτώσεις στις οποίες το ΕΕΕ καταβαλλόταν για παρατεταμένο χρονικό διάστημα χωρίς τελική απόφαση. Σε 150 περιπτώσεις η προέγκριση είχε διάρκεια μεγαλύτερη των δύο ετών, ενώ σε 100 από αυτές ξεπερνούσε τα τρία χρόνια.
Παρά το γεγονός ότι στις περισσότερες περιπτώσεις η Υπηρεσία Διαχείρισης Επιδομάτων Πρόνοιας (ΥΔΕΠ) έθετε τρίμηνη προθεσμία για την προσκόμιση δικαιολογητικών, διαπιστώθηκε ότι οι προθεσμίες δεν τηρούνταν και δεν αποστέλλονταν υπενθυμίσεις στους αιτητές.
Η Ελεγκτική Υπηρεσία επέλεξε για αναλυτική εξέταση 11 περιπτώσεις προεγκρίσεων. Σε αυτές, τα ποσά που είχαν καταβληθεί μέχρι το τέλος του 2025 ή τον τερματισμό των αιτήσεων κυμαίνονταν από €21.887 έως €131.973, για χρονικές περιόδους από 57 έως 129 μήνες.
Από τις 11 αιτήσεις, επτά τερματίστηκαν έπειτα από ελέγχους, μεταξύ άλλων λόγω αναληθών στοιχείων, μη συμμόρφωσης με τις υποχρεώσεις αναζήτησης εργασίας και μη συνεχούς διαμονής στην Κυπριακή Δημοκρατία. Οι υπόλοιπες τέσσερις εγκρίθηκαν οριστικά.
Εισέπραξε €102.528 με αναληθή στοιχεία
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση αιτητή που υπέβαλε αίτηση τον Φεβρουάριο του 2016, δηλώνοντας ότι βρισκόταν σε διάσταση και ήταν πατέρας τριών παιδιών.
Η αίτησή του τέθηκε σε καθεστώς προέγκρισης τον Ιανουάριο του 2017, με υποχρέωση προσκόμισης πρόσθετων στοιχείων εντός τριών μηνών. Ωστόσο, μετά τον Απρίλιο του 2017 δεν καταγράφηκε ουσιαστική παρακολούθηση της υπόθεσης.
Ο αιτητής συνέχισε να λαμβάνει ΕΕΕ για περισσότερα από επτά χρόνια, εισπράττοντας συνολικά €102.528. Μόλις τον Μάρτιο του 2024 διενεργήθηκε επανέλεγχος, κατά τον οποίο διαπιστώθηκε υποβολή αναληθών στοιχείων για τα εισοδήματα και την οικογενειακή του κατάσταση.
Η αίτηση τερματίστηκε αναδρομικά και κινήθηκε διαδικασία ανάκτησης ολόκληρου του ποσού. Το Υφυπουργείο υποστήριξε ότι η αρχική προέγκριση στηρίχθηκε σε πληροφορίες των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας για οικογενειακά προβλήματα και περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας. Ωστόσο, η Ελεγκτική διαπίστωσε ότι η σχετική παρακολούθηση είχε ολοκληρωθεί πριν από την παραχώρηση της προέγκρισης.
Σε δεύτερη περίπτωση, αιτήτρια με καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας λάμβανε ΕΕΕ από τον Μάιο του 2017 έως τον Μάρτιο του 2024, εισπράττοντας συνολικά €80.607. Η αίτησή της τερματίστηκε λόγω μη προσκόμισης στοιχείων, αναληθών δηλώσεων για την οικογενειακή της κατάσταση και χαρακτηρισμού της ως εκουσίως άνεργης.
Η Ελεγκτική διαπίστωσε ότι η αιτήτρια ήταν εγγεγραμμένη στη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης μόνο για 33 από τους 83 μήνες κατά τους οποίους λάμβανε το επίδομα. Παράλληλα, ενώ μέχρι τον Μάρτιο του 2024 εργαζόταν με εισόδημα €400 μηνιαίως, από τον επόμενο μήνα οι απολαβές της αυξήθηκαν σε €1.350. Για την περίπτωση αυτή δεν διαπιστώθηκε να έχει εξεταστεί η ανάκτηση οποιουδήποτε ποσού.
Καταγγελίες για αδήλωτη εργασία και συμβίωση
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και υπόθεση αιτήτριας άνω των 65 ετών, η οποία δήλωνε ότι βρισκόταν σε διάσταση από τον σύζυγό της και λάμβανε ΕΕΕ υπό καθεστώς προέγκρισης για σχεδόν επτά χρόνια.
Στον φάκελό της υπήρχε καταγγελία ότι συμβίωνε με τον εν διαστάσει σύζυγό της και εργαζόταν ως καθαρίστρια χωρίς να καταβάλλονται εισφορές Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Παρότι το Υφυπουργείο ανέφερε ότι είχε ζητήσει στοιχεία, δεν κατέστη δυνατό τότε να επιβεβαιωθεί η συμβίωση, ενώ η Ελεγκτική εντόπισε ελλείψεις στην ουσιαστική διερεύνηση της καταγγελίας.
Η αιτήτρια εισέπραξε συνολικά €43.771 από τον Νοέμβριο του 2016 έως τον Σεπτέμβριο του 2023. Η αίτησή της τερματίστηκε όταν διαπιστώθηκαν αναληθή στοιχεία για την οικογενειακή κατάσταση και απόκρυψη οικογενειακού εισοδήματος, το οποίο αφορούσε μηνιαίο έμβασμα σε τραπεζικό λογαριασμό τέκνου. Παρά τα ευρήματα, δεν διαπιστώθηκε να έχει εξεταστεί η ανάκτηση ποσού.
Σε άλλη υπόθεση, αιτήτρια λάμβανε ΕΕΕ επί έξι χρόνια, συνολικού ύψους €44.179, παρότι το 2021 είχε κριθεί ικανή για ελαφριά εργασία πλήρους ωραρίου και δεν είχε συμμορφωθεί με την υποχρέωση εγγραφής στη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης. Διαπιστώθηκε επίσης εξάμηνη απουσία της από την Κύπρο, χωρίς να εξεταστεί η ανάκτηση ποσών.
Οι καθυστερήσεις δεν αφορούσαν αποκλειστικά περιπτώσεις αναληθών δηλώσεων. Σε άλλη υπόθεση, δικαιούχος παρέμεινε σε καθεστώς προέγκρισης για περίπου εννέα χρόνια, παρά το γεγονός ότι είχε προσκομίσει διαζύγιο και αργότερα είχε πιστοποιηθεί ως άτομο με αναπηρία. Μέχρι το τέλος του 2025 είχαν καταβληθεί €131.973, ενώ η αίτησή του εγκρίθηκε τελικά τον Απρίλιο του 2024. Η περίπτωση αναδεικνύει τις διοικητικές καθυστερήσεις ακόμη και όταν υπάρχουν στοιχεία που στηρίζουν τη συνέχιση της παροχής.
Επιδόματα με καταθέσεις εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ
Σημαντικές αδυναμίες καταγράφονται και στον έλεγχο των τραπεζικών καταθέσεων.
Η νομοθεσία προβλέπει βασικό όριο καταθέσεων €5.000 για τον αιτητή, προσαυξανόμενο κατά €1.000 για κάθε πρόσθετο μέλος της οικογένειας. Προβλέπονται, ωστόσο, συγκεκριμένες εξαιρέσεις, μεταξύ άλλων για αποζημιώσεις από ατυχήματα, ποσά που προορίζονται για θεραπείες και άλλες ειδικές περιπτώσεις.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που είχαν υποβληθεί το 2022, από την έναρξη εφαρμογής του ΕΕΕ είχαν εγκριθεί 737 περιπτώσεις με εφαρμογή εξαιρέσεων από τα προβλεπόμενα όρια καταθέσεων. Από αυτές, 587 αφορούσαν καταθέσεις μεταξύ €5.000 και €20.000, 131 μεταξύ €20.000 και €100.000 και 19 καταθέσεις άνω των €100.000.
Η Ελεγκτική εξέτασε 11 από τις 19 τελευταίες περιπτώσεις, με καταθέσεις από περίπου €160.000 έως €680.000 και καταβληθέντα επιδόματα που κυμαίνονταν από περίπου €16.000 έως €120.000 ανά αιτητή.
Στο επίκεντρο του ελέγχου βρέθηκαν τέσσερις αιτήσεις ατόμων με αναπηρία, για τις οποίες δεν εντοπίστηκαν αρχικά επαρκή δικαιολογητικά που να τεκμηριώνουν την προέλευση των καταθέσεων και τη νόμιμη εφαρμογή των εξαιρέσεων.
Δύο χαρακτηριστικές περιπτώσεις αφορούσαν δικαιούχους με καταθέσεις €439.611 και €302.889, στους οποίους είχαν καταβληθεί αντίστοιχα €90.839 και €111.820.
Το Υφυπουργείο υποστήριξε ότι τα απαραίτητα αποδεικτικά στοιχεία φυλάσσονταν σε διοικητικούς ή εμπιστευτικούς φακέλους. Κατά τον επανέλεγχο του Ιουλίου 2026 προσκομίστηκαν δικαιολογητικά για δύο από τις τέσσερις υποθέσεις, όχι όμως για τις συγκεκριμένες περιπτώσεις με καταθέσεις €439.611 και €302.889.
Η έκθεση καταγράφει και περίπτωση αιτητή με καταθέσεις €679.024, οι οποίες είχαν δικαιολογηθεί ως αποζημίωση λόγω ατυχήματος. Ο αιτητής εισέπραξε συνολικά €84.616, αλλά η αίτησή του τερματίστηκε τον Μάρτιο του 2024, όταν διαπιστώθηκαν αναληθή στοιχεία σχετικά με τα εισοδήματα και την οικογενειακή του κατάσταση.
Η Ελεγκτική επισημαίνει ότι η εφαρμογή των νομοθετικών εξαιρέσεων δεν είναι από μόνη της παράτυπη. Το πρόβλημα αφορά την ελλιπή τεκμηρίωση και την απουσία επαρκούς ελέγχου των προϋποθέσεων βάσει των οποίων εγκρίνονται οι αιτήσεις.
Ακίνητη περιουσία μέχρι €811.400
Αντίστοιχα προβλήματα διαπιστώνονται στην αξιολόγηση της ακίνητης ιδιοκτησίας των δικαιούχων.
Η νομοθεσία θέτει γενικό όριο αξίας ακίνητης περιουσίας €100.000, προβλέποντας εξαιρέσεις υπό προϋποθέσεις, όπως για την κύρια κατοικία και για ακίνητα που δεν μπορούν να αξιοποιηθούν λόγω εμπράγματων βαρών ή δικαιωμάτων επικαρπίας.
Από τις 89 περιπτώσεις στις οποίες είχαν εφαρμοστεί εξαιρέσεις κατά την περίοδο 2014-2022, η Ελεγκτική επέλεξε τις εννέα με τη μεγαλύτερη αξία ακίνητης ιδιοκτησίας. Οι περιουσίες κυμαίνονταν από €132.450 έως €811.400, ενώ τα επιδόματα που είχαν καταβληθεί ανά δικαιούχο έφθαναν τις €159.660.
Ένα από τα ευρήματα αφορά τον τρόπο εφαρμογής του νομοθετικού ορίου. Η ΥΔΕΠ θεωρούσε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις ακινήτων με εμπράγματα βάρη ή δικαιώματα επικαρπίας μπορούσε να εφαρμοστεί συνολικό όριο €200.000. Ωστόσο, η Ελεγκτική υποδεικνύει ότι πρέπει να εξετάζεται διακριτά η αξία του αξιοποιήσιμου και του μη αξιοποιήσιμου μέρους της περιουσίας, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις του νόμου.
Παράλληλα, δεν υπήρχε καθορισμένη διαδικασία για τη διαπίστωση της πραγματικής δυνατότητας αξιοποίησης των ακινήτων, ενώ δεν εξασφαλιζόταν συστηματικά πληροφόρηση από τα τραπεζικά ιδρύματα για το ύψος των δανείων που τα επιβάρυναν.
Εισέπραττε ΕΕΕ παρά την αύξηση της περιουσίας του
Χαρακτηριστική είναι περίπτωση δικαιούχου του οποίου η ακίνητη περιουσία είχε αρχικά εκτιμηθεί στις €150.767, αλλά κατά τη γενική επανεκτίμηση του Κτηματολογίου την 1η Ιανουαρίου 2018 η αξία της αυξήθηκε στις €210.400.
Παρά το γεγονός ότι τον Μάιο του 2022 καταχωρίστηκε σχετική σημείωση στο πληροφοριακό σύστημα, δεν τεκμηριώθηκε περαιτέρω χειρισμός και ο αιτητής συνέχισε να λαμβάνει ΕΕΕ.
Ταυτόχρονα, εντοπίστηκαν ενδείξεις πιθανής μη συνεχούς διαμονής του στην Κύπρο, καθώς για διάστημα 18 μηνών δεν καταγράφηκαν συναλλαγές στον δηλωμένο τραπεζικό λογαριασμό του, ενώ από το 2021 λάμβανε σύνταξη από την Ελλάδα.
Οι ενδείξεις δεν διερευνήθηκαν επαρκώς. Η αίτησή του τερματίστηκε τον Ιανουάριο του 2025 λόγω του ύψους των εισοδημάτων του, ενώ μέχρι τότε είχαν καταβληθεί συνολικά €24.433.
Σε άλλη περίπτωση, αιτητής με μερίδιο ακίνητης περιουσίας αξίας €141.167 εισέπραξε €159.660 από τον Ιούνιο του 2016 μέχρι τον Δεκέμβριο του 2025. Παρότι το 2022 είχαν ζητηθεί πρόσθετα δικαιολογητικά για την περιουσιακή του κατάσταση, δεν υποβλήθηκαν τότε όλα τα απαιτούμενα στοιχεία. Η ΥΔΕΠ τα ζήτησε εκ νέου το 2024, οπότε και προσκομίστηκαν.
Επιδόματα με αντικρουόμενες ιατρικές γνωματεύσεις
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και περίπτωση αιτήτριας με ακίνητη ιδιοκτησία αξίας €257.300, η οποία είχε εγκριθεί για λήψη ΕΕΕ ως πτωχεύσαν πρόσωπο και εισέπραξε συνολικά €62.104 μέχρι τον Δεκέμβριο του 2025.
Η Ελεγκτική διαπίστωσε ότι υπήρχαν δύο αντικρουόμενες ιατρικές γνωματεύσεις για την ικανότητά της να εργαστεί. Η πρώτη τη χαρακτήριζε ανίκανη για εργασία, ενώ η δεύτερη ικανή να εργαστεί με περιορισμούς. Ωστόσο, η ΥΔΕΠ φαίνεται να στηρίχθηκε στην πρώτη γνωμάτευση, χωρίς να παραπέμψει την αιτήτρια για περαιτέρω αξιολόγηση.
Παράλληλα, τα δηλωθέντα εισοδήματά της δεν φαίνονταν επαρκή για την κάλυψη των βασικών εξόδων διαβίωσης, γεγονός που, σύμφωνα με την Ελεγκτική, δημιουργούσε ανάγκη διερεύνησης ενδεχόμενων πρόσθετων εισοδημάτων.
Το Υφυπουργείο ανέφερε ότι η περίπτωση θα επανεξεταζόταν και ότι η αιτήτρια προσκόμιζε συστηματικά ιατρικές βεβαιώσεις. Ωστόσο, κατά τους επανελέγχους του 2026 δεν διαπιστώθηκε επικαιροποίηση των στοιχείων ούτε εντοπίστηκαν νεότερες βεβαιώσεις που να επιβεβαιώνουν τον συγκεκριμένο ισχυρισμό.
Στον έλεγχο περιλήφθηκαν επίσης τέσσερις πτωχεύσαντες με ακίνητη περιουσία σημαντικής αξίας, που σε μία περίπτωση έφθανε τις €811.400. Παρότι η ΥΔΕΠ δεν είχε εξασφαλίσει την απαιτούμενη πληροφόρηση για ενδεχόμενη αξιοποίηση των ακινήτων, το Τμήμα Αφερεγγυότητας προχώρησε σε σχετικούς ελέγχους και διαπίστωσε ότι οι συγκεκριμένες περιουσίες δεν είχαν τύχει εκμετάλλευσης.
Κενά στον έλεγχο της εργασίας και της αναπηρίας
Πέραν των οικονομικών και περιουσιακών κριτηρίων, η έκθεση καταγράφει σοβαρές αδυναμίες στην παρακολούθηση της ένταξης των δικαιούχων στην αγορά εργασίας.
Η ΥΔΕΠ δεν αξιοποιούσε πάντοτε τις διαθέσιμες πληροφορίες της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης, με αποτέλεσμα να μην εξετάζονται εγκαίρως περιπτώσεις μη εγγραφής, απόρριψης προσφερόμενης εργασίας ή αλλαγής της εργασιακής κατάστασης των αιτητών.
Παράλληλα, καταγράφονται καθυστερήσεις στην παραπομπή προσώπων σε Ιατροσυμβούλια και στο Τμήμα Κοινωνικής Ενσωμάτωσης Ατόμων με Αναπηρίες.
Χαρακτηριστική είναι περίπτωση πρώην λήπτη δημόσιου βοηθήματος που λάμβανε παροχή ως άτομο με αναπηρία από τον Αύγουστο του 2015, στη βάση παλαιότερης ιατρικής βεβαίωσης. Η παραπομπή του στο αρμόδιο Τμήμα για πιστοποίηση της αναπηρίας πραγματοποιήθηκε μόλις τον Μάιο του 2024, ενώ η αξιολόγηση εξακολουθούσε να εκκρεμεί κατά τον επανέλεγχο του Ιανουαρίου 2026.
Η Ελεγκτική τονίζει την ανάγκη έγκαιρης ολοκλήρωσης τέτοιων διαδικασιών, ώστε να επιβεβαιώνεται η επιλεξιμότητα των δικαιούχων χωρίς να δημιουργούνται αδικαιολόγητες εκκρεμότητες.
Τραπεζικοί λογαριασμοί που δεν εντοπίζονταν
Ένα ακόμη σοβαρό πρόβλημα αφορά τη διασύνδεση του πληροφοριακού συστήματος ΕΕΕ με τα αδειοδοτημένα πιστωτικά ιδρύματα.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, κυρίως πολιτών άλλων κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και υπηκόων τρίτων χωρών, οι τραπεζικοί λογαριασμοί δεν εντοπίζονταν λόγω διαφορετικών στοιχείων ταυτοποίησης.
Η Ελεγκτική καταγράφει περιπτώσεις στις οποίες το σύστημα δεν μπορούσε να εντοπίσει ούτε τον τραπεζικό λογαριασμό στον οποίο το ίδιο το κράτος κατέβαλλε το επίδομα.
Το αποτέλεσμα ήταν να μην εξασφαλίζεται πάντοτε ολοκληρωμένη εικόνα των καταθέσεων ενός αιτητή, αυξάνοντας τον κίνδυνο λανθασμένων εγκρίσεων.
Το Υφυπουργείο υποστήριξε ότι οι δυσκολίες σχετίζονται με τεχνικούς ή διαδικαστικούς περιορισμούς στην ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ οργανισμών και όχι αποκλειστικά με πρόβλημα ταυτοποίησης από πλευράς ΥΔΕΠ.
Πληρωμές τόκων για δάνειο που είχε τερματιστεί
Πέραν των βασικών επιδομάτων, η Ελεγκτική εντόπισε αδυναμίες και στη διαχείριση της επιδότησης τόκων στεγαστικών δανείων.
Σε συγκεκριμένη περίπτωση, δικαιούχος λάμβανε επίδομα τόκων για στεγαστικό δάνειο με μηνιαία δόση €812, παρά τις σοβαρές ενδείξεις αδυναμίας εξυπηρέτησής του.
Το δάνειο έληξε τον Ιανουάριο του 2019, αλλά η καταβολή της σχετικής επιδότησης συνεχίστηκε μέχρι τον Οκτώβριο του 2021. Η Ελεγκτική διαπίστωσε ότι καταβλήθηκαν λανθασμένα €6.160 στο τραπεζικό ίδρυμα, χωρίς να εντοπιστεί επιστολή διεκδίκησης της επιστροφής τους.
Επιπλέον, σε διοικητικό φάκελο της ΥΔΕΠ εντοπίστηκαν άλλα €35.125 καταχωρισμένα προς ανάκτηση από τραπεζικά ιδρύματα, για τα οποία δεν διαπιστώθηκε να είχαν πραγματοποιηθεί οι απαραίτητες ενέργειες.
Αδυναμία εντοπίστηκε και στον υπολογισμό των παροχών προς χαμηλοσυνταξιούχους. Όταν το ποσό του Επιδόματος Χαμηλοσυνταξιούχων είναι μεγαλύτερο από το ΕΕΕ, το πληροφοριακό σύστημα εμφανίζει μόνο το ποσό καταβολής, χωρίς να παρουσιάζει τον τρόπο υπολογισμού του, καθιστώντας δυσχερή την επαλήθευση της ορθότητάς του.
Ελλιπείς φάκελοι και απουσία ενιαίων διαδικασιών
Τα προβλήματα επεκτείνονται και στην ίδια τη διοικητική λειτουργία της ΥΔΕΠ.
Η Ελεγκτική διαπίστωσε ότι ηλεκτρονικοί φάκελοι δεν περιλάμβαναν όλα τα απαραίτητα δικαιολογητικά, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις έγγραφα είχαν καταχωριστεί σε φακέλους διαφορετικών αιτητών.
Παράλληλα, η αρχειοθέτηση γινόταν με βάση την ημερομηνία σάρωσης των εγγράφων και όχι την ημερομηνία παραλαβής τους, δημιουργώντας δυσκολίες στην ανασύσταση του πραγματικού ιστορικού κάθε αίτησης.
Το πληροφοριακό σύστημα δεν διέθετε επαρκείς δυνατότητες αυτόματης υπενθύμισης εκκρεμοτήτων και σύνδεσης των σημειώσεων των λειτουργών με τα αντίστοιχα δικαιολογητικά.
Επιπλέον, διαπιστώθηκε απουσία ενιαίων, ολοκληρωμένων γραπτών διαδικασιών για τη διαχείριση των αιτήσεων, των νομοθετικών εξαιρέσεων και των καταγγελιών. Παρότι είχαν εκδοθεί κατά καιρούς οδηγίες και γνωματεύσεις, αυτές δεν ήταν πάντοτε συγκεντρωμένες και επίσημα κοινοποιημένες σε όλο το προσωπικό.
Κατά την επικαιροποίηση του Ιανουαρίου 2026 διαπιστώθηκε ότι είχαν εκδοθεί ορισμένες εσωτερικές εγκύκλιοι και συνοπτικός οδηγός διαδικασιών, χωρίς ωστόσο να έχουν αντιμετωπιστεί όλες οι αδυναμίες.
Έφυγαν τα τρία από τα τέσσερα μέλη της Ομάδας Ελέγχου
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το εύρημα για τη διαχείριση καταγγελιών που αφορούν πιθανή παράνομη λήψη επιδομάτων.
Η Ελεγκτική διαπίστωσε την απουσία ολοκληρωμένου πλαισίου για την αξιολόγηση, παραπομπή και διερεύνηση επώνυμων και ανώνυμων καταγγελιών, μεταξύ άλλων για αδήλωτη εργασία και μη δηλωμένη συμβίωση.
Το Υφυπουργείο ανέφερε ότι τον Ιούλιο του 2023 δημιουργήθηκε Ομάδα Ελέγχου για τη διερεύνηση καταγγελιών, ενώ τον Ιανουάριο του 2024 τέθηκε σε λειτουργία ειδικό Μητρώο Καταγγελιών.
Ωστόσο, σύμφωνα με την απάντηση του Υφυπουργείου τον Ιούνιο του 2026, τρία από τα τέσσερα μέλη της Ομάδας Ελέγχου είχαν παραιτηθεί χωρίς να αντικατασταθούν, με αποτέλεσμα να αναμένεται η ολοκλήρωση της στελέχωσης για να καταστεί πλήρως λειτουργικός ο μηχανισμός.
Την ίδια ώρα, η ΥΔΕΠ εξακολουθούσε να μη διαθέτει αυτοτελή Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου, παρά το γεγονός ότι διαχειρίζεται μεγάλο αριθμό αιτήσεων και καταβάλλει εκατομμύρια ευρώ ετησίως.
Τι απαντά το Υφυπουργείο – Οι εκκρεμότητες του 2026
Το Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας, στις απαντήσεις του προς την Ελεγκτική Υπηρεσία, αναφέρει ότι έχουν δρομολογηθεί διορθωτικές ενέργειες για τη βελτίωση της παρακολούθησης των αιτήσεων και της εφαρμογής των νομοθετικών κριτηρίων.
Σύμφωνα με την επικαιροποίηση των στοιχείων, οι εκκρεμούσες προεγκρίσεις μειώθηκαν από 252 τον Οκτώβριο του 2022 σε 149 τον Ιανουάριο του 2026. Από τις 149 αιτήσεις, οι 28 περιλαμβάνονταν ήδη στον κατάλογο του 2022.
Το Υφυπουργείο υποστηρίζει ότι εφαρμόζεται συστηματικό πρόγραμμα στοχευμένης επανεξέτασης με προτεραιότητα στις παλαιότερες υποθέσεις. Παράλληλα, αναφέρει ότι έχουν υιοθετηθεί εβδομαδιαίες διαδικασίες παρακολούθησης ελλιπών δικαιολογητικών, ενισχύθηκε η συνεργασία με άλλες κρατικές υπηρεσίες και αξιοποιούνται μηχανογραφικές εφαρμογές για τον έλεγχο στοιχείων ακίνητης ιδιοκτησίας.
Ορισμένες βελτιώσεις προβλέπονται στο πλαίσιο του νέου Ενιαίου Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Διαχείρισης Επιδομάτων Πρόνοιας, ενώ έχει υποβληθεί και πρόταση αναδιοργάνωσης της ΥΔΕΠ, στην οποία περιλαμβάνεται η δημιουργία Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου.
Παρά τις ενέργειες αυτές, η έκθεση καταγράφει ότι σημαντικές εκκρεμότητες εξακολουθούσαν να υφίστανται κατά τους επανελέγχους του 2026, ενώ το Υφυπουργείο αναγνωρίζει καθυστερήσεις στην ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των εμπλεκόμενων υπηρεσιών.
Οι συστάσεις και το ζήτημα της προστασίας των δημόσιων πόρων
Η Ελεγκτική Υπηρεσία εισηγείται την άμεση επανεξέταση των μακροχρόνιων προεγκρίσεων, την πλήρη τεκμηρίωση των αποφάσεων, τη συστηματική αξιολόγηση των εξαιρέσεων για καταθέσεις και ακίνητα και τη δημιουργία αποτελεσματικών μηχανισμών διασταύρωσης στοιχείων.
Παράλληλα, ζητείται η ενίσχυση της παρακολούθησης της εργασιακής, οικονομικής και οικογενειακής κατάστασης των δικαιούχων, η αποτελεσματικότερη διερεύνηση καταγγελιών, η βελτίωση των πληροφοριακών συστημάτων και η θεσμοθέτηση εσωτερικού ελέγχου.
Τα ευρήματα δεν σημαίνουν ότι το σύνολο των επιδομάτων που εξετάστηκαν καταβλήθηκε παράνομα, καθώς αρκετές περιπτώσεις καλύπτονταν από νομοθετικές εξαιρέσεις, ενώ σε άλλες η επιλεξιμότητα τελικά επιβεβαιώθηκε.
Εκείνο που αναδεικνύεται, ωστόσο, είναι η αδυναμία του κράτους να τεκμηριώνει και να επαληθεύει εγκαίρως ότι οι προϋποθέσεις καταβολής του ΕΕΕ εξακολουθούν να πληρούνται.
Πρόκειται για μια αδυναμία που δημιουργεί κίνδυνο αχρεώστητων πληρωμών και περιορίζει τη δυνατότητα αποτελεσματικής αξιοποίησης των διαθέσιμων πόρων. Το ουσιαστικό ζητούμενο, όπως προκύπτει από την έκθεση, είναι ένα σύστημα κοινωνικής προστασίας που θα συνδυάζει έγκαιρη στήριξη των ευάλωτων πολιτών με αξιόπιστους ελέγχους, διαφάνεια και λογοδοσία.
