Το τελικό Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα θέτει ενδεικτικό στόχο για μείωση της ενεργειακής φτώχειας κατά 10% έως το 2030, τόνισε ο Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας Μιχάλης Δαμιανός, σε χαιρετισμό στην ημερίδα με θέμα «Καταπολέμηση της Ενεργειακής Φτώχειας», που έγινε το πρωί της Τρίτης στον Δήμο Λευκωσίας.
«Οι πολιτικές μας για την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας ενισχύονται και εξελίσσονται με συγκεκριμένους στόχους και μέτρα που επιδιώκουν να περιορίσουν το ενεργειακό κόστος, να αναβαθμίσουν ενεργειακά τις κατοικίες και να ενισχύσουν την πρόσβαση των ενεργειακά φτωχών νοικοκυριών σε καθαρή και οικονομικά προσιτή ενέργεια», υπογράμμισε.
Ο κ. Δαμιανός είπε ότι στο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα έχει εκτιμηθεί ότι η ενεργειακή φτώχεια στην Κύπρο επηρεάζει σχεδόν το 15% των νοικοκυριών της χώρας και εξέφρασε την ανάγκη «να ενισχύσουμε περαιτέρω τις πολιτικές μας, να βελτιώσουμε τη στόχευση των μέτρων στήριξης και να διασφαλίσουμε ότι κανένα επηρεαζόμενο νοικοκυριό δεν μένει πίσω».
«Η Κυβέρνηση παραμένει προσηλωμένη στην ενίσχυση των πολιτικών που διασφαλίζουν ότι η πρόσβαση σε οικονομικά προσιτή ενέργεια θα αποτελεί πραγματικότητα για όλους τους πολίτες», ανέφερε και πρόσθεσε πως «στόχος μας είναι μια ενεργειακή μετάβαση που συνδυάζει την περιβαλλοντική βιωσιμότητα με την κοινωνική δικαιοσύνη και την προστασία των συμπολιτών μας που έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη».
Ο Υπουργός Ενέργειας είπε ότι η καταπολέμηση της ενεργειακής φτώχειας απαιτεί μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, στοχευμένες παρεμβάσεις και συνεχή συνεργασία και πρόσθεσε πως η συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων κρατικών υπηρεσιών, της τοπικής αυτοδιοίκησης, των κοινωνικών φορέων και των οργανισμών που δραστηριοποιούνται στον τομέα της ενέργειας θα είναι καθοριστική για την αποτελεσματική εφαρμογή αυτής της προσέγγισης.
Επιπρόσθετα, ανέφερε ότι η νέα Ευρωπαϊκή Οδηγία για την Ενεργειακή Απόδοση θέτει υποχρέωση, μέχρι το 2030, το 15,1% του συνολικού εθνικού υποχρεωτικού σωρευτικού στόχου για εξοικονόμηση ενέργειας κατά την τελική χρήση να επιτευχθεί με μέτρα ενεργειακής απόδοσης που θα εφαρμόζονται για νοικοκυριά που πλήττονται από ενεργειακή φτώχεια, νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος, ευάλωτους πελάτες και άτομα που ζουν σε κοινωνικές κατοικίες.
«Η επίτευξη των στόχων αυτών προϋποθέτει συντονισμένη δράση, αποτελεσματική αξιοποίηση των διαθέσιμων χρηματοδοτικών εργαλείων και συστηματική αξιολόγηση των αποτελεσμάτων των πολιτικών μας», υπογράμμισε.
Σημείωσε ότι προς αυτή την κατεύθυνση, το 2026 αποτελεί ένα σημαντικό ορόσημο για την Κύπρο, καθώς ενισχύεται ουσιαστικά το θεσμικό πλαίσιο για την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας.
Ανέφερε ότι με τη θέσπιση του περί Ενεργειακής Απόδοσης Νόμου του 2026, η ενεργειακή φτώχεια αποκτά ουσιαστικό ορισμό στην εθνική νομοθεσία και πρόσθεσε πως ο ορισμός αυτός αναγνωρίζει τον πολυδιάστατο χαρακτήρα του φαινομένου και παρέχει σαφέστερη βάση για τον σχεδιασμό και την εφαρμογή στοχευμένων πολιτικών, λαμβάνοντας υπόψη την οικονομική αδυναμία, το ανεπαρκές διαθέσιμο εισόδημα, τις υψηλές ενεργειακές δαπάνες και τη χαμηλή ενεργειακή απόδοση των κατοικιών.
Επιπλέον, ο Υπουργός Ενέργειας είπε ότι στις 8 Ιουλίου 2026, το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε τη δημιουργία και τη δομή του Εθνικού Συστήματος Διακυβέρνησης για την Ενεργειακή Φτώχεια και πρόσθεσε ότι μέσα από αυτό, προβλέπεται, μεταξύ άλλων, η ανάπτυξη Εθνικού Παρατηρητηρίου αποτελούμενου από κρατικούς φορείς, το οποίο θα αναλάβει την ετήσια παρακολούθηση και αξιολόγηση του φαινομένου και η αξιοποίηση του δικτύου εμπειρογνωμόνων για την υποστήριξη της ανάπτυξης πολιτικών, καθώς και η δημιουργία Τοπικών Ενεργειακών Κόμβων.
Αναφέροντας ότι το Υπουργείο συνεχίζει να εφαρμόζει μέτρα τόσο για την άμεση στήριξη των ευάλωτων καταναλωτών όσο και για τη μακροπρόθεσμη μείωση των ενεργειακών αναγκών των νοικοκυριών, ο κ. Δαμιανός είπε μεταξύ άλλων ότι με το Ειδικό Οικιακό Τιμολόγιο Ηλεκτρικής Ενέργειας, περισσότερα από 30.000 ευάλωτα νοικοκυριά επωφελούνται από μειωμένες χρεώσεις ηλεκτρικής ενέργειας, περίπου κατά 20%.
Αναφέρθηκε επίσης στα σχέδια χορηγιών για ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών, μέσω των οποίων παρέχεται στήριξη έως και το 80% του επιλέξιμου κόστους για ευάλωτα νοικοκυριά, αλλά και σε ενισχύσεις για επιμέρους παρεμβάσεις, όπως η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων, με χορηγίες έως και το 100% του επιλέξιμου κόστους, καθώς και η αντικατάσταση ηλιακών θερμοσιφώνων και ενεργοβόρων οικιακών συσκευών.
«Με τη νέα προσέγγιση, προωθούμε τον σχεδιασμό νέων, στοχευμένων Σχεδίων Χορηγιών για ενεργειακά φτωχά νοικοκυριά, με δυνατότητα κάλυψης μέχρι και του 100% του επιλέξιμου κόστους», ανέφερε και σημείωσε ότι τα νέα Σχέδια θα παρέχουν τόσο τη δυνατότητα ολοκληρωμένης ενεργειακής αναβάθμισης μιας κατοικίας όσο και σταδιακών, μεμονωμένων παρεμβάσεων, στη βάση της αρχής «Energy Efficiency First», ώστε να προηγούνται οι επενδύσεις εξοικονόμησης ενέργειας και να ακολουθεί η αξιοποίηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Αναφέρθηκε επίσης στην αξιοποίηση των ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών μηχανισμών και πρόσθεσε πως η αξιοποίηση πόρων συνολικού ύψους περίπου 100 εκατομμυρίων ευρώ στο πλαίσιο του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα, περιλαμβανομένης της εθνικής συνεισφοράς, θα συμβάλει στην επιτάχυνση των ενεργειακών αναβαθμίσεων, στην προώθηση καθαρότερων τεχνολογιών και στη βελτίωση της πρόσβασης των ενεργειακά φτωχών νοικοκυριών σε οικονομικά προσιτές ενεργειακές λύσεις.
Ο κ. Δαμιανός είπε ακόμη ότι οι ενεργειακές κοινότητες και οι κοινότητες ανανεώσιμης ενέργειας δημιουργούν νέες δυνατότητες συλλογικής συμμετοχής των πολιτών στην ενεργειακή μετάβαση.
Ο GSI θα αντιμετωπίσει την ενεργειακή φτώχεια στην Κύπρο, λέει ο Δήμαρχος Αθηναίων
Εξάλλου, σε χαιρετισμό ο Δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας τόνισε ότι η κατασκευή ηλεκτρικού καλωδίου διασύνδεσης (GSI) μεταξύ Κύπρου και Ελλάδας συνδέεται άμεσα με την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας στην Κύπρο και πρόσθεσε πως με την ηλεκτρική διασύνδεση θα επέλθει μείωση των τιμών ρεύματος στην Κύπρο κατά 19%.
Ανέφερε επίσης ότι η συνολική ετήσια εξοικονόμηση από την ηλεκτρική διασύνδεση θα αποφέρει έως και 138 εκατομμύρια ευρώ για τους καταναλωτές σε Ελλάδα και Κύπρο.
Ο κ. Δούκας είπε ακόμη ότι θα επέλθει σταθερότητα στο ηλεκτρικό σύστημα, μεγαλύτερη διείσδυση των ΑΠΕ στο σύστημα και εισαγωγή φθηνότερου ρεύματος.
Σημείωσε ότι η Κύπρος παραμένει το τελευταίο μη διασυνδεδεμένο κράτος μέλος της ΕΕ.
Παρουσιάζοντας την εμπειρία του Δήμου Αθηναίων στην αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας, ο κ. Δούκας αναφέρθηκε σε κοινωνικές πολιτικές του Δήμου για την στήριξη των ενεργειακά ευάλωτων πολιτών συμπεριλαμβανομένης της απαλλαγής από δημοτικά τέλη.
Συγκεκριμένα, αναφέρθηκε μεταξύ άλλων στη δημιουργία από τον Δήμο πλατφόρμας παρακολούθησης και διαχείρισης της κατανάλωσης ενέργειας και των εκπομπών σε δημόσια κτίρια (Athens Energy Portal) με προοπτική την επανεπένδυση των εξοικονομήσεων προς όφελος ευάλωτων πολιτών.
Αναφέρθηκε επίσης στη δημιουργία από τον Δήμο Αθηναίων Γραφείου Αντιμετώπισης Ενεργειακής Φτώχειας για εντοπισμό και χαρτογράφηση ενεργειακά φτωχών νοικοκυριών, παροχή συμβουλευτικής και στοχευμένης υποστήριξης.
Τέλος, ο Δήμαρχος Αθηναίων αναφέρθηκε στην Κάρτα Ενεργειακής Ωφέλειας μέσω της οποίας παρέχεται πρόσβαση σε υποστηρικτικά εργαλεία και οφέλη για επιλέξιμα νοικοκυριά.
Εξάλλου, ο Δήμαρχος Λευκωσίας Χαράλαμπος Προύντζος είπε ότι οι Τοπικές Αρχές έχουν καθοριστικό ρόλο στην προσπάθεια αντιμετώπισης της ενεργειακής φτώχειας, προσθέτοντας ότι ο Δήμος Λευκωσίας έχει διαμορφώσει συγκεκριμένες προτάσεις πολιτικής.
«Βρισκόμαστε πιο κοντά στους πολίτες, γνωρίζουμε τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών και μπορούμε να συμβάλουμε ουσιαστικά στον εντοπισμό και τη στήριξη των ενεργειακά ευάλωτων νοικοκυριών», υπογράμμισε.
Συγκεκριμένα, ο κ. Προύντζος εξέφρασε την ανάγκη δημιουργίας ενός Μητρώου Ενεργειακής Φτώχειας και ουσιαστικής χαρτογράφησης αναγκών σε επίπεδο Δήμων, όπως είπε, «ώστε οι παρεμβάσεις να βασίζονται σε πραγματικά δεδομένα και να φτάνουν στους πολίτες που τις έχουν περισσότερο ανάγκη».
Παράλληλα, ανέφερε ότι ο Δήμος έχει ήδη εισηγηθεί τη δημιουργία ενός Γραφείου «One Stop Shop» για την Ενεργειακή Φτώχεια, το οποίο θα λειτουργεί σε σύνδεση με τις κοινωνικές υπηρεσίες του Δήμου και θα παρέχει ενημέρωση, καθοδήγηση, ενεργειακή συμβουλευτική και υποστήριξη για αξιοποίηση σχεδίων χορηγιών και χρηματοδοτικών εργαλείων.
«Ιδιαίτερη σημασία αποδίδουμε επίσης στην ενίσχυση των ενεργειακών κοινοτήτων πολιτών, οι οποίες μπορούν να προσφέρουν πραγματικές ευκαιρίες συμμετοχής στην ενεργειακή μετάβαση ακόμη και σε νοικοκυριά που δεν έχουν τη δυνατότητα να εγκαταστήσουν δικά τους φωτοβολταϊκά συστήματα», υπογράμμισε.
Πρόσθεσε πως χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Ενεργειακή Κοινότητα Πολιτών «Λευκοθέα», η οποία δημιουργήθηκε με πρωτοβουλία των Δήμων Λευκωσίας, Λακατάμειας και Λατσιών-Γερίου.
Είπε ακόμη ότι ο Δήμος Λευκωσίας συμμετέχει ενεργά στο ευρωπαϊκό έργο LIFE EP-MED, μέσα από το οποίο «αποκτούμε πρόσβαση σε τεχνογνωσία, εργαλεία και καλές πρακτικές για την παρακολούθηση και αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας».
Ο Δήμαρχος Λευκωσίας είπε ότι θεωρεί επίσης αναγκαία τη δημιουργία ενός Ειδικού Ταμείου Ενεργειακής Φτώχειας, καθώς και «τη στενότερη συνεργασία κράτους και τοπικής αυτοδιοίκησης για τη χρηματοδότηση παρεμβάσεων όπως η ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών, η αντικατάσταση ενεργοβόρων συσκευών και η εφαρμογή μέτρων εξοικονόμησης ενέργειας για τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά».
Ο κ. Προύντζος είπε ότι «το στοίχημα που έχουμε μπροστά μας» είναι πως «η ενεργειακή μετάβαση θα είναι πραγματικά επιτυχημένη μόνο όταν είναι δίκαιη και συμπεριληπτική, όταν κάθε πολίτης μπορεί να συμμετέχει στα οφέλη της» και «κανένα νοικοκυριό δεν μένει πίσω».
Πηγή: ΚΥΠΕ
