Το επόμενο ψηφιακό σύνορο θα καθοριστεί από τους ανθρώπους και όχι μόνο από τις υποδομές, δήλωσε την Τετάρτη ο Δρ Νικόδημος Δαμιανού, Υφυπουργός Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής, κατά την έναρξη του Ψηφιακού Συνεδρίου της Κυπριακής Προεδρίας «Διαμορφώνοντας το Επόμενο Ψηφιακό Σύνορο» στη Λευκωσία.
Ο Δρ Δαμιανού ξεκίνησε με την ιστορία του Παναγιώτη και της Δήμητρας, δύο μαθητών από το χωριό Κάμπος της Λευκωσίας, των οποίων η περιέργεια τους οδήγησε από μια τοπική έκθεση επιστήμης σε διεθνείς διαγωνισμούς τεχνολογίας και σε επισκέψεις από τον Δρ Gernot Gromer του Αυστριακού Διαστημικού Φόρουμ. «Από την πρώτη σπίθα περιέργειας σε μια τάξη δύο μαθητών —καθοδηγούμενη από μια δασκάλα που αρνήθηκε να δεχτεί τη γεωγραφία ως περιορισμό— μέχρι τον Δρ Gromer και τα επιστημονικά δίκτυα που επιτρέπουν στις ιδέες να υπερβαίνουν το σημείο προέλευσής τους… αυτό το συνεχές είναι το νήμα που συνδέει τις συζητήσεις μας», είπε, περιγράφοντας πώς η τοπική πρωτοβουλία επεκτάθηκε προς όφελος εκατό μαθητών.
Τοποθετώντας την Κύπρο ως μια χώρα που «βρίσκεται στο νοτιοανατολικό σύνορο της Ένωσής», υποστήριξε ότι το νησί κατανοεί την αξία των γεφυρών — μεταξύ της Ευρώπης και της γειτονιάς της, της ακαδημαϊκής κοινότητας και της βιομηχανίας, της δημόσιας πολιτικής και της καινοτομίας, και «μεταξύ της φιλοδοξίας και της υλοποίησης». Η τεχνολογία, προειδοποίησε, είναι πλέον «ένα καθοριστικό στοιχείο γεωπολιτικής επιρροής, οικονομικής ανθεκτικότητας και στρατηγικής σημασίας». Η τεχνητή νοημοσύνη κινείται «από τον πειραματισμό στη μαζική εφαρμογή», οι υποδομές νέφους (cloud) και δεδομένων αποτελούν «στρατηγικούς πόρους ζωτικής σημασίας», η συνδεσιμότητα αποτελεί «βασική προϋπόθεση για την ανάπτυξη», το διάστημα είναι «κρίσιμη υποδομή» και η κυβερνοασφάλεια αποτελεί το «επίπεδο εμπιστοσύνης» για όλα αυτά.
Η Ευρώπη, δήλωσε, «δεν έχει την πολυτέλεια να είναι απλώς ένας ρυθμιστής τεχνολογιών που αναπτύσσονται αλλού. Πρέπει να είμαστε δημιουργοί, φορείς εφαρμογής και κλιμάκωσης κρίσιμων τεχνολογιών. Πρέπει να παραμείνουμε ανοιχτοί, αλλά όχι εξαρτημένοι. Να ηγούμαστε με βάση την εμπιστοσύνη, ενώ ταυτόχρονα να ανταγωνιζόμαστε στην καινοτομία, τις επενδύσεις, την ταχύτητα και την κλίμακα».
Ο Δρ Δαμιανού αναφέρθηκε στη θέση της Ευρώπης λέγοντας ότι ξεκινά από την έρευνα και την καινοτομία και συνεχίζεται μέσω των νεοφυών (startups) και των αναπτυσσόμενων (scale-ups) επιχειρήσεων. Παραθέτοντας στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σημείωσε ότι έχουμε «30% υψηλότερη κατά κεφαλήν συγκέντρωση ερευνητών τεχνητής νοημοσύνης από ό,τι οι ΗΠΑ», αλλά προειδοποίησε ότι η Ευρώπη παράγει πολύ λιγότερες scale-ups — μόνο το «8% των παγκόσμιων scale-ups εδρεύει στην ΕΕ». Η γεφύρωση αυτού του κενού, είπε, απαιτεί άμεση, συντονισμένη δράση σε κεφάλαια, δεδομένα, υπολογιστική ισχύ, ταλέντο και ρυθμιστικό πλαίσιο.
Παρουσίασε την Κύπρο ως ένα πρακτικό παράδειγμα: ισχυρά αποτελέσματα στο πρόγραμμα “Ορίζοντας Ευρώπη” (Horizon Europe), ένα ταχέως αναπτυσσόμενο οικοσύστημα νεοφυών επιχειρήσεων, «πέντε φορές περισσότερες startups σήμερα από ό,τι το 2020», έναν τεχνολογικό τομέα που συνεισφέρει «περισσότερο από το 15% του εθνικού μας ΑΕΠ» και σημαντικές Ξένες Άμεσες Επενδύσεις (FDI) ανά κάτοικο. Όσον αφορά την Προεδρία, υπογράμμισε την πρόοδο στο επόμενο Πρόγραμμα-Πλαίσιο, το Ευρωπαϊκό Ψηφιακό Πορτοφόλι Επιχειρήσεων (European Business Wallet), τη συμφωνία για την Πράξη για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act) με διατάξεις για την προστασία των παιδιών, τις εργασίες για την Πράξη για τα Ψηφιακά Δίκτυα και το Πακέτο Κυβερνοασφάλειας, καθώς και την απλοποιημένη συμφωνία για την Πράξη της ΕΕ για το Διάστημα.
Καταλήγοντας με τους μαθητές από τον Κάμπο, ο Δρ Δαμιανού δήλωσε ότι το επόμενο ψηφιακό σύνορο «θα καθοριστεί από τους ανθρώπους. Από το ταλέντο τους, τη φιλοδοξία τους και την προθυμία τους να μετατρέψουν τολμηρές ιδέες σε διαρκή αντίκτυπο».
