Μετατρέποντας τον «Μαύρο Κύκνο» των Ευρωεκλογών σε «Γκρίζο Κύκνο»

Στις διάφορες εκλογικές αναμετρήσεις τα τελευταία πέντε χρόνια στην Κύπρο έχει καταγραφεί πολύ μεγάλη εκλογική κινητικότητα με πολλαπλά είδη μετατοπίσεων. Στις ευρωεκλογές 2019 η πρωτοφανής αστάθεια του πολίτικου υπεδάφους, τα πολλαπλά κριτήρια ψήφου, ο κατακερματισμός του εκλογικού σώματος και η κινητικότητα και υπέρβαση των κομματικών συνόρων, πολλαπλασιάζουν τις πιθανότητες εκπλήξεων και ανατροπών.

Απ’ τη μια η συμμετοχή στις Ευρωεκλογές θα είναι αυξημένη. Απ’ την άλλη, η μεταβλητότητα, η αβεβαιότητα, η περιπλοκότητα και οι ασυμμετρίες που χαρακτηρίζουν το εκλογικό κλίμα, δημιουργούν ασυνήθιστα υψηλά πολιτικά ρίσκα που είναι δύσκολο να προσμετρηθούν. Ένα αρκετά μεγάλο ποσοστό των αναποφάσιστων κάνει τις τελικές του επιλογές τα τελευταία εικοσιτετράωρα, ενώ ένα επίσης σημαντικό κομμάτι του εκλογικού σώματος φανερώνει την ψήφο του στην κάλπη. Άγνωστος «Χ» ο αριθμός των Τ/Κυπρίων και των Κοινοτικών που θα ψηφίσουν.

Το ποσοστό της αδιευκρίνιστης ψήφου βρίσκεται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Πέραν των ψηφοφόρων που δηλώνουν αποχή ή αναποφάσιστοι, τα φαινόμενα της απόκρυψης ψήφου και της κρυφής ψήφου είναι πιο ενισχυμένα από ποτέ. Η απόκρυψη ψήφου έχει να κάνει με το γεγονός ότι μέρος του εκλογικού σώματος δεν εκφράζει την ψήφο του, ενώ κρυφή ψήφος είναι το γεγονός ότι ο εκλογέας δηλώνει πως θα ψηφίσει ένα υποψήφιο, ενώ στο μυαλό του έχει κάτι άλλο. Υπάρχει και μετακινούμενη ψήφος, δηλαδή ψηφοφόροι ενός κόμματος θα ψηφίσουν υποψήφιο άλλου κόμματος αντί τον δικό τους, ασχέτως τι δηλώνουν στις δημοσκοπήσεις.

Όλα δείχνουν ότι θα έχουμε εκλογές «μαύρου κύκνου». Για ορισμένες πολιτικές δυνάμεις και υποψηφίους θα είναι ένας αρνητικός «μαύρος κύκνος» με εξαιρετικά δυσμενείς συνέπειες. Για άλλα όμως κόμματα και υποψήφιους θα είναι ένας θετικός «μαύρος κύκνος» με πολλαπλά οφέλη.

Ας θυμηθούμε πώς ο συγγραφέας του «Μαύρου Κύκνου» Νασσίμ Ταλέμπ τον περιέγραψε στο βιβλίο του το 2007: «Υπάρχουν δύο είδη σπάνιων γεγονότων: α) οι περιγεγραμμένοι Μαύροι Κύκνοι, που υφίστανται στον παρόντα διάλογο και για τους οποίους μπορείτε να ακούσετε στην τηλεόραση, και β) αυτοί για τους οποίους δε μιλά κανείς, καθώς ξεφεύγουν από τα μοντέλα – αυτοί για τους οποίους θα ντρεπόσασταν να συζητήσετε δημόσια επειδή δε μοιάζουν εφικτοί. Μπορώ να πω με ασφάλεια πως είναι απολύτως συμβατό με την ανθρώπινη φύση οι συνέπειες των Μαύρων Κύκνων να υπερεκτιμηθούν στην πρώτη περίπτωση, αλλά να υποτιμηθούν σημαντικά στη δεύτερη.»

Ζούμε στην εποχή των «μαύρων κύκνων», δηλαδή των απροσδόκητων εξελίξεων και των σπάνιων φαινομένων. Στη δίνη της πρωτόγνωρης εκλογικής ρευστότητας, μεταβλητότητας και αβεβαιότητας, μπορούμε να έχουμε μια διαίσθηση για το πού πηγαίνουν τα πράγματα (πρώτη θέση, έκτη έδρα); Μπορούμε να ξεφύγουμε από την «πλάνη του τυχαίου»; Μπορούμε να μετατρέψουμε τον «μαύρο κύκνο» των ευρωεκλογών σε «γκρίζο κύκνο»; Τα εκλογικά αποτελέσματα δεν θα εξαρτηθούν από την τυχαιότητα – η κάλπη δεν παίζει ζάρια.
Η νέα γενιά καλείται να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο σε αυτήν την εκλογική αναμέτρηση, αν αναλογιστούμε πόσο συχνά γίνονται αναφορές στην ανεργία των νέων, στην πρόθεση αποχής των νέων, στην τάση τους να αναζητούν ένα καλύτερο μέλλον στο εξωτερικό. Η αποχή και η αδιαφορία δεν είναι λύση. Συμμετοχή σημαίνει συνδιαμόρφωση της πολιτικής, σημαίνει αγώνας και προσπάθεια σχεδιασμού ενός καλύτερου «τώρα», αλλά και ενός καλύτερου «μετά». Οι νέοι δεν πρέπει να αφήσουν το μέλλον τους στην τύχη.

ΝΙΚΟΣ Γ. ΣΥΚΑΣ Σύμβουλος Στρατηγικής & Καινοτομίας

TAGS:
Print Friendly and PDF

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ