Σε εφαρμογή τίθεται από σήμερα, Δευτέρα 4 Μαΐου, η αμερικανική επιχείρηση «Ελευθερία» για τον απεγκλωβισμό πλοίων στα Στενά του Ορμούζ.
Ο Ντόναλντ Τραμπ υπογράμμισε πως ύστερα από αίτημα αρκετών χωρών «για το καλό του Ιράν, της Μέσης Ανατολής και των Ηνωμένων Πολιτειών, έχουμε πει σε αυτές τις χώρες ότι θα καθοδηγήσουμε τα πλοία τους με ασφάλεια έξω από αυτές τις περιορισμένες πλωτές οδούς». Σύμφωνα με τη WSJ το project δεν προβλέπει συνοδεία εμπορικών πλοίων από πλοία του Πολεμικού Ναυτικού, αλλά έναν μηχανισμό συντονισμού κρατών, ασφαλιστικών εταιρειών και ναυτιλιακών οργανισμών.
Νωρίτερα ο Τραμπ είχε δηλώσει σε ισραηλινά μέσα πως εξέτασε το ιρανικό σχέδιο των 14 σημείων και δεν μπορεί να το κάνει αποδεκτό, με τον Στιβ Γουίτκοφ ωστόσο να ξεκαθαρίζει ότι οι ΗΠΑ παραμένουν, ωστόσο, σε επαφή με το Ιράν.
WSJ: Χωρίς πολεμικά πλοία η «Επιχείρηση Ελευθερία» στα Στενά του Ορμούζ – Το σχέδιο Τραμπ
Σε μια προσπάθεια να αποκατασταθεί η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ προωθεί τη λεγόμενη «Επιχείρηση Ελευθερία».
Ωστόσο, το σχέδιο ξεκινά χωρίς την παρουσία πολεμικών πλοίων που θα συνοδεύουν εμπορικά σκάφη, σε μια περίοδο που η ασφάλεια στην πιο κρίσιμη ενεργειακή αρτηρία του κόσμου παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη.
Κυψέλη συνεργασίας
Το “Project Freedom”, όπως αποκαλύπτει η Wall Street Journal, δεν είναι μια στρατιωτική επιχείρηση με τη στενή έννοια. Πρόκειται περισσότερο για έναν μηχανισμό συντονισμού, μια «κυψέλη» συνεργασίας που φέρνει κοντά κράτη, ασφαλιστικές εταιρείες και ναυτιλιακούς οργανισμούς, με στόχο να διευκολύνει τη διέλευση πλοίων μέσα από τα Στενά.
Στην πράξη, το σχέδιο βασίζεται στην ανταλλαγή πληροφοριών και στον εντοπισμό κινδύνων. Οι αμερικανικές αρχές σκοπεύουν να χαρτογραφούν απειλές – όπως ναυτικές νάρκες – και να μεταδίδουν τα δεδομένα αυτά σε πλοία που διασχίζουν την περιοχή, ώστε να αποφεύγουν επικίνδυνες ζώνες και να ακολουθούν ασφαλέστερες διαδρομές.
Παράλληλα, ζητείται η συνδρομή και άλλων χωρών για την ενίσχυση της εικόνας στο πεδίο.
Προβληματισμός στην Ευρώπη
Ωστόσο, η απουσία άμεσης στρατιωτικής συνοδείας προκαλεί έντονο προβληματισμό. Ευρωπαίοι διπλωμάτες και εκπρόσωποι της ναυτιλίας υπενθυμίζουν ότι παλαιότερες προσπάθειες για την προστασία της ναυσιπλοΐας απέτυχαν, ιδίως όταν δεν υπήρχε ενεργή παρουσία πολεμικών πλοίων. Κατά την εκτίμησή τους, ένας μηχανισμός συντονισμού, όσο χρήσιμος κι αν είναι, δύσκολα θα αλλάξει δραστικά την κατάσταση σε μια περιοχή όπου οι απειλές είναι άμεσες και απρόβλεπτες.
Και οι απειλές αυτές είναι πλέον πιο ορατές από ποτέ. Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης έχουν αναπτύξει ναυτικές νάρκες στα Στενά, δημιουργώντας νέους κινδύνους για την εμπορική ναυσιπλοΐα.
Μαίνονται οι επιθέσεις
Την ίδια στιγμή, επιθέσεις από μικρά, ταχύπλοα σκάφη – τον λεγόμενο «mosquito fleet» – συνεχίζονται, με περίπου 25 εμπορικά πλοία να έχουν στοχοποιηθεί από την έναρξη της σύγκρουσης. Μόλις τις τελευταίες ώρες, πλοίο μεταφοράς χύδην φορτίου ανέφερε επίθεση από πολλαπλά μικρά σκάφη στην περιοχή.
Η σημασία των Στενών του Ορμούζ δεν αφήνει περιθώρια εφησυχασμού. Πριν από την κρίση, περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου περνούσε από αυτό το στενό πέρασμα, μαζί με μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου και άλλων κρίσιμων πρώτων υλών, όπως λιπάσματα και ήλιο. Σήμερα, σύμφωνα με στοιχεία της Lloyd’s List, η κίνηση πλοίων έχει υποχωρήσει στο χαμηλότερο επίπεδο από την έναρξη του πολέμου, επιτείνοντας τις πιέσεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Ενισχύεται η στρατιωτική παρουσία
Παρά το γεγονός ότι το σχέδιο δεν περιλαμβάνει συνοδεία πλοίων, οι Ηνωμένες Πολιτείες ενισχύουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή μέσω της US Central Command, με χιλιάδες στρατιώτες, πολεμικά πλοία, αεροσκάφη και μη επανδρωμένα μέσα. Η παρουσία αυτή λειτουργεί ως αποτρεπτικός παράγοντας, χωρίς όμως να εξαλείφει τον κίνδυνο για τα εμπορικά πλοία που καλούνται να διασχίσουν τα Στενά.
Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ παρουσιάζει την Επιχείρηση Ελευθερία ως μια «ανθρωπιστική κίνηση», υποστηρίζοντας ότι στόχος είναι η αποκατάσταση της εμπορικής ροής και η σταθερότητα στην περιοχή. Προειδοποιεί, ωστόσο, ότι οποιαδήποτε παρεμπόδιση της διαδικασίας «θα αντιμετωπιστεί δυναμικά», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο κλιμάκωσης.
Η Τεχεράνη, από την άλλη, αντιδρά έντονα. Ιρανοί αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι οποιαδήποτε αμερικανική παρέμβαση στη διαχείριση των Στενών θα θεωρηθεί παραβίαση της εκεχειρίας, απορρίπτοντας παράλληλα την προσέγγιση της Ουάσιγκτον ως μη ρεαλιστική.
Τραμπ: Σε ισχύ η επιχείρηση «Ελευθερία» από το πρωί της Δευτέρας για την απελευθέρωση πλοίων στο Ορμούζ
Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Κυριακή ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα ξεκινήσουν μια προσπάθεια απελευθέρωση πλοίων που έχουν εγκλωβιστεί στα Στενά του Ορμούζ το πρωί της Δευτέρας.
Ειδικότερα, ο Τραμπ, με ανάρτησή του στο Truth Social, αναφέρει:
«Χώρες από όλο τον κόσμο, σχεδόν όλες από τις οποίες δεν εμπλέκονται στη διαμάχη στη Μέση Ανατολή που διεξάγεται τόσο ορατά και βίαια, σε κοινή θέα, ζήτησαν από τις Ηνωμένες Πολιτείες αν μπορούμε να βοηθήσουμε στην απελευθέρωση των πλοίων τους, τα οποία είναι κλειδωμένα στο Στενό του Ορμούζ, για κάτι με το οποίο δεν έχουν καμία απολύτως σχέση – είναι απλώς ουδέτεροι και αθώοι θεατές!
Για το καλό του Ιράν, της Μέσης Ανατολής και των Ηνωμένων Πολιτειών, έχουμε πει σε αυτές τις χώρες ότι θα καθοδηγήσουμε τα πλοία τους με ασφάλεια έξω από αυτές τις περιορισμένες πλωτές οδούς, ώστε να μπορούν ελεύθερα και να συνεχίσουν τις δραστηριότητές τους. Και πάλι, πρόκειται για πλοία από περιοχές του κόσμου που δεν εμπλέκονται με κανέναν τρόπο σε ό,τι συμβαίνει αυτή τη στιγμή στη Μέση Ανατολή.
Έχω πει στους εκπροσώπους μου να τους ενημερώσουν ότι θα καταβάλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια για να βγάλουμε τα πλοία και τα πληρώματά τους με ασφάλεια από το Στενό. Σε κάθε περίπτωση, είπαν ότι δεν θα επιστρέψουν μέχρι η περιοχή να γίνει ασφαλής για ναυσιπλοΐα και οτιδήποτε άλλο. Αυτή η διαδικασία, η επιχείρηση «Ελευθερία», θα ξεκινήσει τη Δευτέρα το πρωί, ώρα Μέσης Ανατολής.
Έχω πλήρη επίγνωση ότι οι Εκπρόσωποί μου έχουν πολύ θετικές συζητήσεις με τη Χώρα του Ιράν και ότι αυτές οι συζητήσεις θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε κάτι πολύ θετικό για όλους. Το κίνημα των Πλοίων έχει απλώς ως στόχο να απελευθερώσει ανθρώπους, εταιρείες και χώρες που δεν έχουν κάνει απολύτως τίποτα κακό – είναι θύματα των περιστάσεων. Αυτή είναι μια ανθρωπιστική χειρονομία εκ μέρους των Ηνωμένων Πολιτειών, των χωρών της Μέσης Ανατολής, αλλά, ιδιαίτερα, της Χώρας του Ιράν.
Πολλά από αυτά τα Πλοία έχουν ελλείψεις σε τρόφιμα και σε οτιδήποτε άλλο είναι απαραίτητο για να παραμείνουν τα μεγάλα πληρώματα επί του πλοίου με υγιή και υγιεινό τρόπο.
Νομίζω ότι θα συνέβαλε σημαντικά στην επίδειξη Καλής Θέλησης εκ μέρους όλων όσων αγωνίζονται τόσο σκληρά τους τελευταίους μήνες. Εάν, με οποιονδήποτε τρόπο, παρεμποδιστεί αυτή η ανθρωπιστική διαδικασία, αυτή η παρέμβαση, δυστυχώς, θα πρέπει να αντιμετωπιστεί με δύναμη. Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας σε αυτό το θέμα!».
