Σε νέα φάση έντασης εισέρχεται η πολιτική και κοινωνική κρίση στην Αλβανία, με τις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις να συνεχίζονται για όγδοη ημέρα με τα Τίρανα να μετατρέπονται και πάλι σε πεδίο συγκρούσεων μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομικών δυνάμεων.
Η κυβέρνηση του Έντι Ράμα βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα ολοένα μεγαλύτερο κύμα διαμαρτυρίας, καθώς στο πλευρό των μαθητών και των φοιτητών τάσσονται πλέον οργανωμένα και οι πανεπιστημιακοί, ενώ η αστυνομία ανακοίνωσε ότι οι συλλήψεις των προηγούμενων επτά ημερών έχουν φτάσει τις 271.
Η Τρίτη 20 Οκτωβρίου σημαδεύτηκε από νέες συγκρούσεις έξω από το υπουργείο Παιδείας, την ώρα που ο Αλβανός πρωθυπουργός επιχειρούσε να ανοίξει δίαυλο επικοινωνίας με τους διαδηλωτές, τοποθετώντας συμβολικά καρέκλες μπροστά από το πρωθυπουργικό μέγαρο και επαναλαμβάνοντας την πρόσκλησή του για διάλογο χωρίς προϋποθέσεις.
Ωστόσο, η απάντηση των συγκεντρωμένων ήταν αρνητική. Οι διαδηλωτές συνέχισαν να ζητούν την παραίτησή του, εκφράζοντας δυσπιστία απέναντι στις κυβερνητικές πρωτοβουλίες, ενώ οι κινητοποιήσεις απέκτησαν νέα δυναμική μετά την απόφαση του συνδικάτου των πανεπιστημιακών να στηρίξει την αποχή των φοιτητών από τα μαθήματα.
Από τις πρωινές ώρες της Τρίτης, φοιτητές, μαθητές και πανεπιστημιακοί συγκεντρώθηκαν στο κέντρο των Τιράνων, συνεχίζοντας τις κινητοποιήσεις που έχουν προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στην αλβανική πρωτεύουσα.
Οι πανεπιστημιακοί συγκεντρώθηκαν αρχικά μπροστά από το Πολυτεχνείο Τιράνων και στη συνέχεια ενώθηκαν με τους φοιτητές, πραγματοποιώντας πορεία κατά μήκος της λεωφόρου «Μαρτύρων του Έθνους». Οι διαδηλωτές παρέμειναν για αρκετή ώρα έξω από το πρωθυπουργικό μέγαρο και κατόπιν κατευθύνθηκαν προς το υπουργείο Παιδείας, κρατώντας μεγάλο πανό με το σύνθημα «Σταματήστε τη βία κατά των φοιτητών».
Η ένταση κλιμακώθηκε όταν ομάδα νεαρών άρχισε να πετάει πέτρες προς το κτίριο του υπουργείου και τις αστυνομικές δυνάμεις με τους τελευταίους να απαντούν με χρήση δακρυγόνων και εκτοξευτήρων νερού, επιχειρώντας να απομακρύνουν τους συγκεντρωμένους από την περιοχή.
Ακολούθησαν σκηνές έντασης στους γύρω δρόμους, με τους αστυνομικούς να επιχειρούν τη διάλυση της συγκέντρωσης προς την οδό Δυρραχίου.
Τα επεισόδια σημειώθηκαν παρά το γεγονός ότι η σημερινή κινητοποίηση είχε ξεκινήσει με ειρηνικό χαρακτήρα και με σημαντική συμμετοχή πανεπιστημιακών, οι οποίοι επιδιώκουν να αναδείξουν τόσο τα αιτήματα της εκπαιδευτικής κοινότητας όσο και την αντίθεσή τους στον τρόπο αντιμετώπισης των διαδηλώσεων από την κυβέρνηση.
Στις 271 οι συλλήψεις – Ανάμεσα τους και ανήλικοι
Την ίδια ώρα, οι αλβανικές αρχές ανακοίνωσαν τον μέχρι τώρα απολογισμό των αστυνομικών επιχειρήσεων που πραγματοποιήθηκαν κατά τις ημέρες των κινητοποιήσεων.
Σύμφωνα με την Αστυνομική Διεύθυνση Τιράνων, συνολικά 271 άτομα έχουν συλληφθεί, ενώ 51 από αυτά έχουν ποινικό ιστορικό για διάφορα αδικήματα.
Στον κατάλογο των αδικημάτων που αναφέρουν οι αστυνομικές αρχές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, ανθρωποκτονίες, σωματικές βλάβες, παράνομη οπλοκατοχή, διακίνηση ναρκωτικών, κλοπές, απάτες και πλαστογραφίες.
Μόνο για τα επεισόδια της Δευτέρας 19 Οκτωβρίου, η αστυνομία ανακοίνωσε σήμερα τη σύλληψη 33 ατόμων και την έναρξη ποινικών διαδικασιών σε βάρος άλλων 41.
Ανάμεσα στους 33 συλληφθέντες βρίσκονται έξι ανήλικοι ηλικίας 15 και 17 ετών, ενώ οι υπόλοιποι είναι ηλικίας 18 έως 42 ετών.
Σύμφωνα με τις αρχές, οι συλληφθέντες φέρονται να συμμετείχαν σε επιθέσεις με πέτρες και άλλα αντικείμενα εναντίον αστυνομικών και υπηρεσιακών οχημάτων, καθώς και σε καταστροφές δημόσιας και ιδιωτικής περιουσίας.
Κατά τη διάρκεια των χθεσινών επεισοδίων τραυματίστηκαν επτά αστυνομικοί.
Ο Ράμα έβγαλε καρέκλες για διάλογο, οι διαδηλωτές τις απομάκρυναν
Ιδιαίτερο συμβολισμό είχε η σημερινή κίνηση του Έντι Ράμα να τοποθετήσει καρέκλες μπροστά από το πρωθυπουργικό μέγαρο, με επιγραφές που καλούσαν τους φοιτητές σε διάλογο.
Ο Αλβανός πρωθυπουργός δήλωσε ότι είναι διατεθειμένος να συναντηθεί με εκπροσώπους των διαδηλωτών χωρίς προϋποθέσεις, σε οποιονδήποτε χώρο και χρόνο επιλέξουν οι ίδιοι.
«Όποιος θέλει διάλογο χωρίς όρους, όπου θέλει και όποτε θέλει, ακόμη και εδώ, είμαι στη διάθεσή του μαζί με την κυβέρνηση», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Έντι Ράμα. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι από την πρόσκληση εξαιρούνται όσοι συμμετέχουν σε βίαιες ενέργειες και δεν αποστασιοποιούνται από αυτές.
Η πρωτοβουλία του αλβανού πρωθυπουργού δεν είχε την ανταπόκριση που επιδίωκε η κυβέρνηση. Οι συγκεντρωμένοι απομάκρυναν τις καρέκλες από τον χώρο της διαδήλωσης, συνεχίζοντας να φωνάζουν συνθήματα κατά του πρωθυπουργού και να ζητούν την αποχώρησή του από την εξουσία.
Η εικόνα αυτή αποτυπώνει το χάσμα ανάμεσα στην κυβέρνηση και τους διαδηλωτές, οι οποίοι δεν θεωρούν επαρκή μια πρόσκληση σε συζήτηση χωρίς προηγούμενες πολιτικές δεσμεύσεις.
Στο πλευρό των φοιτητών οι καθηγητές – Κήρυξαν αποχή από τα μαθήματα
Μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις της σημερινής ημέρας είναι η απόφαση του Συνδικάτου Εργαζομένων των Πανεπιστημίων της Αλβανίας να στηρίξει τις φοιτητικές κινητοποιήσεις και να προχωρήσει σε αποχή από την εκπαιδευτική διαδικασία.
Ο επικεφαλής του συνδικάτου, Αλεξάντερ Κόβατσι, κάλεσε τους πανεπιστημιακούς να συγκεντρώνονται καθημερινά μπροστά από το Πολυτεχνείο Τιράνων, εκφράζοντας έμπρακτα τη στήριξή τους στους φοιτητές.
Σύμφωνα με τον προγραμματισμό που ανακοίνωσε το συνδικάτο, οι συγκεντρώσεις θα πραγματοποιούνται κάθε πρωί στις 10:00, ενώ θα ακολουθούν πορείες προς το πρωθυπουργικό μέγαρο.
Ο Κόβατσι άσκησε έντονη κριτική στην κυβέρνηση, υποστηρίζοντας ότι τα προβλήματα της χώρας έχουν επιδεινωθεί κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης Ράμα και ότι η πολιτική ηγεσία δεν ανταποκρίνεται στα αιτήματα της κοινωνίας.
Παράλληλα, κατήγγειλε έλλειψη λογοδοσίας και αμφισβήτησε την ελεύθερη έκφραση της λαϊκής βούλησης, κάνοντας λόγο για πιέσεις που ασκούνται στη δημόσια διοίκηση.
Η συμμετοχή των πανεπιστημιακών διευρύνει το μέτωπο των κινητοποιήσεων και αυξάνει την πίεση προς την κυβέρνηση, καθώς η αναστολή των μαθημάτων μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία των πανεπιστημίων εφόσον συνεχιστεί τις επόμενες ημέρες.
Σκληραίνει τη στάση του ο Ράμα – Εξετάζει μείωση του ορίου ηλικίας ποινικής ευθύνης
Παράλληλα με τις εκκλήσεις για διάλογο, η αλβανική κυβέρνηση εξετάζει την υιοθέτηση αυστηρότερου πλαισίου αντιμετώπισης των βίαιων επεισοδίων.
Ο Έντι Ράμα ανακοίνωσε ότι βρίσκεται υπό εξέταση η μείωση του ηλικιακού ορίου ποινικής ευθύνης, ενώ παράλληλα εξετάζονται περιορισμοί ή ακόμη και απαγόρευση της πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 16 ετών.
Ο πρωθυπουργός συνέδεσε την ανάγκη νέων μέτρων με τη συμμετοχή ανηλίκων σε βίαιες ενέργειες, επισημαίνοντας ότι το κράτος οφείλει να προστατεύει τη δημόσια περιουσία και την κοινωνική ασφάλεια.
Όπως εξήγησε, η κυβέρνηση επεξεργάζεται πακέτο ποινικών και διοικητικών μέτρων, το οποίο θα προβλέπει, μεταξύ άλλων, την οικονομική επιβάρυνση όσων προκαλούν καταστροφές.
Σύμφωνα με τον Ράμα, όσοι καταστρέφουν δημόσιες υποδομές πρέπει να υποχρεώνονται να καταβάλλουν αποζημιώσεις για την αποκατάστασή τους.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι η καταστροφή δημόσιας περιουσίας στερεί χρήματα από άλλες κρατικές ανάγκες, όπως η εκπαίδευση, καθώς κονδύλια που προορίζονται για σχολεία χρησιμοποιούνται για την αποκατάσταση ζημιών.
Πάντως, οι αλλαγές αυτές βρίσκονται ακόμη στο στάδιο της εξέτασης και δεν αποτελούν θεσμοθετημένα μέτρα.
Εντολή στους διευθυντές σχολείων να καταγράψουν τα γεγονότα
Σε μια ακόμη παρέμβαση που συνδέεται με τις κινητοποιήσεις, ο Έντι Ράμα ζήτησε από τους διευθυντές των λυκείων στα Τίρανα να καταγράψουν αναλυτικά όσα έχουν συμβεί τις τελευταίες ημέρες.
Κατά τη διάρκεια συνάντησης με στελέχη της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, παρουσία της υπουργού Παιδείας Μιρέλα Κουμπάρο, ο Αλβανός πρωθυπουργός ζήτησε να τηρηθούν λεπτομερή ημερολόγια των γεγονότων.
Όπως υποστήριξε, στόχος είναι να δημιουργηθεί μια ολοκληρωμένη εικόνα της κατάστασης, ώστε μετά την αποκλιμάκωση της έντασης να εξεταστούν οι αναγκαίες παρεμβάσεις τόσο στην ασφάλεια όσο και στα σχολικά προγράμματα.
Ο Ράμα έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην επίδραση της τεχνολογίας και των ψηφιακών πλατφορμών στη συμπεριφορά των νέων, εκφράζοντας ανησυχία για την αποδυνάμωση της κοινωνικής επαφής και της ενσυναίσθησης.
Η κυβερνητική πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία χιλιάδες νέοι συμμετέχουν στις κινητοποιήσεις, με το εκπαιδευτικό σύστημα να βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης.
Πολιτική πίεση στην κυβέρνηση και νέα δεδομένα
Η κρίση έχει αποκτήσει και έντονη πολιτική διάσταση, με την αντιπολίτευση να ζητά έκτακτη κοινοβουλευτική συζήτηση για τις διαδηλώσεις και την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στη χώρα.
Από την πλευρά του κυβερνώντος Σοσιαλιστικού Κόμματος, ο επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας, Τάουλαντ Μπάλα, επανέλαβε την ετοιμότητα της κυβέρνησης για διάλογο, καλώντας τους φοιτητές να επιλέξουν εκπροσώπους τους.
Ωστόσο, η επιμονή των διαδηλωτών στην παραίτηση του Έντι Ράμα δυσκολεύει την εξεύρεση κοινά αποδεκτής βάσης συζήτησης.
Ένα ακόμη χαρακτηριστικό της κρίσης είναι ότι η συμμετοχή στις κινητοποιήσεις δεν ταυτίζεται απαραίτητα με την πολιτική στήριξη προς την αντιπολίτευση. Η δυσαρέσκεια περιλαμβάνει ευρύτερα κοινωνικά αιτήματα και στρέφεται συνολικά κατά του τρόπου λειτουργίας του πολιτικού συστήματος.
Την ίδια στιγμή, η αναταραχή αρχίζει να έχει επιπτώσεις και στην οικονομική δραστηριότητα. Εκπρόσωποι του τουριστικού τομέα εκφράζουν ανησυχία για την πορεία των κρατήσεων, καθώς οι εικόνες συγκρούσεων και καταστροφών επηρεάζουν το κλίμα ασφάλειας στην πρωτεύουσα.
Οι εξελίξεις της Τρίτης δείχνουν ότι η αλβανική κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με μια κρίση που δεν αντιμετωπίζεται μόνο με αστυνομικά μέτρα. Παρά τις εκατοντάδες συλλήψεις, οι διαδηλώσεις συνεχίζονται, οι πανεπιστημιακοί ενισχύουν οργανωμένα το κίνημα και η πρόσκληση του πρωθυπουργού για διάλογο παραμένει αναπάντητη.
Η κατάσταση στα Τίρανα εξακολουθεί να είναι ιδιαίτερα ρευστή, με το ενδεχόμενο νέων συγκρούσεων να παραμένει ανοιχτό όσο δεν υπάρχει πολιτική συμφωνία για την αποκλιμάκωση.
Το βασικό πρόβλημα για τον Έντι Ράμα είναι πλέον ότι η δυσαρέσκεια δεν εκφράζεται μόνο στους δρόμους, αλλά διευρύνεται μέσα σε εκπαιδευτικούς και κοινωνικούς θεσμούς. Και όσο οι φοιτητές επιμένουν στο αίτημα της παραίτησής του, η απόσταση ανάμεσα στην κυβέρνηση και τους διαδηλωτές παραμένει μεγάλη.
