Ο πόλεμος στην Ουκρανία και η εγκατάλειψη της Ευρώπης από τις ΗΠΑ στο θύμα της άμυνας έχει προκαλέσει ανησυχία στη Γηραιά Ήπειρο που μέχρι στιγμής αντιδράει στρεφόμενη σε μια εξοπλιστική κούρσα που είχαμε να δούμε χρόνια.
Η ανησυχία εντείνεται από το γεγονός ότι η Ρωσία έχει μεταβεί σε οικονομία πολέμου, αυξάνοντας παραγωγή οπλικών συστημάτων και ρυθμούς στρατολόγησης. Όπως σημειώνουν Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, ακόμη και χωρίς συμφωνία στην Ουκρανία, η Μόσχα θα μπορούσε να «απελευθερώσει» έως και 200.000 έμπειρους στρατιώτες, αριθμό μεγαλύτερο από εκείνον της εισβολής του 2022.
Έχει όμως βάση η ανησυχία της Ευρώπης για ρωσική επίθεση στο έδαφός της μέσα στα επόμενα χρόνια; Έχει, απαντάει άσκηση που πραγματοποιήθηκε προσφάτως. Όχι γιατί είναι πιθανή επίθεση από την πλευρά της Μόσχας αλλά για το πόσο εκτεθειμένη είναι η Ευρώπη σε μια ρωσική επίθεση.
Η άσκηση προσομοίωσης
Η άσκηση που προσομοιώνει ρωσική εισβολή στη Λιθουανία, η οποία διοργανώθηκε τον Δεκέμβριο από τη γερμανική εφημερίδα Die Welt σε συνεργασία με το Γερμανικό Wargaming Center του Πανεπιστημίου Helmut-Schmidt των Γερμανικών Ενόπλων Δυνάμεων, έγινε αντικείμενο έντονης συζήτησης.
Στην άσκηση συμμετείχαν 16 πρώην ανώτεροι Γερμανοί και ΝΑΤΟϊκοί αξιωματούχοι, πολιτικοί και ειδικοί ασφαλείας, οι οποίοι ανέλαβαν ρόλους σε ένα σενάριο που τοποθετήθηκε στον Οκτώβριο του 2026.
Στην άσκηση, η Ρωσία χρησιμοποίησε το πρόσχημα της ανθρωπιστικής κρίσης στον ρωσικό θύλακα του Καλίνινγκραντ για να καταλάβει την λιθουανική πόλη Μαριγιαμπόλε, ένα σημαντικό σταυροδρόμι στο στενό μεταξύ Ρωσίας και Λευκορωσίας.
Αναποφάσιστη η Γερμανία, χωρίς βούληση η Πολωνία
Το συμπέρασμα; Η επίκληση της ανθρωπιστικής αποστολής από τη Ρωσία ήταν αρκετή για να αρνηθούν οι ΗΠΑ επικαλούμενες το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ που απαιτεί συμμαχική βοήθεια. Η Γερμανία αποδείχθηκε αναποφάσιστη και η Πολωνία, ενώ κινητοποιήθηκε, δεν έστειλε στρατεύματα, πέρα από τα σύνορα, στη Λιθουανία. Η γερμανική ταξιαρχία που βρισκόταν ήδη στη Λιθουανία απέτυχε να παρέμβει, εν μέρει επειδή η Ρωσία χρησιμοποίησε μη επανδρωμένα αεροσκάφη για να τοποθετήσει νάρκες σε δρόμους που οδηγούσαν έξω από τη βάση της.
«Η αποτροπή δεν εξαρτάται μόνο από τις δυνατότητες, αλλά και από το τι πιστεύει ο εχθρός για τη θέλησή μας, και στο πολεμικό παιχνίδι οι ‘’Ρώσοι συνάδελφοί’’ μου κι εγώ ξέραμε: Η Γερμανία θα διστάσει. Και αυτό ήταν αρκετό για να κερδίσει», δήλωσε ο Φραντς-Στέφαν Γκάντι, στρατιωτικός αναλυτής, ο οποίος υποδύθηκε τον αρχηγό του ρωσικού γενικού επιτελείου.
Στην άσκηση προσομοίωσης, απουσία της αμερικανικής ηγεσίας, η Ρωσία κατάφερε μέσα σε λίγες μέρες να πλήξει την αξιοπιστία του ΝΑΤΟ και να εδραιώσει την κυριαρχία της στις χώρες της Βαλτικής, αναπτύσσοντας μια αρχική δύναμη περίπου 15.000 στρατιωτών.
Είμαστε «καλύτερα προετοιμασμένοι»
Αξιωματούχοι των Βαλτικών χωρών επιμένουν ότι οι εθνικές τους δυνάμεις είναι καλύτερα προετοιμασμένες απ’ όσο δείχνουν τέτοιες ασκήσεις και ότι υπάρχουν επαρκείς μηχανισμοί έγκαιρης προειδοποίησης.
Στην πραγματική ζωή η Λιθουανία και άλλοι σύμμαχοι θα είχαν λάβει αρκετές προειδοποιήσεις από τις μυστικές υπηρεσίες για να αποφευχθεί αυτό το σενάριο, δήλωσε ο Υποναύαρχος Γκιέντριους Πρεμενέκας, αρχηγός του επιτελείου άμυνας της Λιθουανίας. Ακόμα και χωρίς συμμάχους, οι ένοπλες δυνάμεις της Λιθουανίας – 17.000 σε καιρό ειρήνης και 58.000 μετά από άμεση κινητοποίηση – θα ήταν σε θέση να αντιμετωπίσουν μια περιορισμένη απειλή για το Μαριγιαμπόλε, υποστήριξε.
Και η ίδια η Ρωσία θα πρέπει να λάβει υπόψη τα υψηλά διακυβεύματα, πρόσθεσε: «Θα ήταν δίλημμα για τη Ρωσία να διατηρήσει το Καλίνινγκραντ, και αν η Ρωσία ξεκινήσει κάτι, πρέπει να ειπωθεί πολύ ξεκάθαρα από το ΝΑΤΟ ότι αν το κάνει, θα χάσει το Καλίνινγκραντ».
Από την πλευρά του, ο διοικητής των γερμανικών χερσαίων δυνάμεων, αντιστράτηγος Κρίστιαν Φρόιντινγκ, δήλωσε σε επίσκεψή του στη Λιθουανία την Τετάρτη ότι, ενώ οι υπηρεσίες πληροφοριών του ΝΑΤΟ εξακολουθούν να εκτιμούν ότι η Ρωσία δεν θα είναι σε θέση να δράσει εναντίον μελών της συμμαχίας μέχρι το 2029, η Γερμανία και οι σύμμαχοί της «είναι έτοιμοι για τη μάχη απόψε, ό,τι κι αν χρειαστεί».
Η συζήτηση σχετικά με τo πόσο επικείμενη είναι η ρωσική απειλή καθορίζει τη φύση του ευρωπαϊκού στρατιωτικού σχεδιασμού. Οι σκεπτικιστές επισημαίνουν τον αργό ρυθμό της ρωσικής προέλασης στην Ουκρανία, όπου ο Βλαντίμιρ Πούτιν έχει μπλέξει σε έναν δαπανηρό πόλεμο φθοράς, χάνοντας περισσότερους από ένα εκατομμύριο άνδρες.
Ενώ η Ρωσία στρατολογεί περίπου 35.000 νέους στρατιώτες κάθε μήνα, χάνει περίπου 30.000 στα ουκρανικά πεδία μαχών κάθε μήνα, επιβραδύνοντας την ικανότητά της για συσσώρευση στρατιωτών, δήλωσε ο Πρεμενέκας της Λιθουανίας.
Η Ουκρανία «μας εξοικονομεί χρόνο με το αίμα»
«Είμαστε πολύ ευγνώμονες στους Ουκρανούς που, κάθε μέρα, με το αίμα τους και τις απώλειές τους, μας εξοικονομούν χρόνο για να προετοιμαστούμε καλύτερα», είπε. «Χρησιμοποιούμε αυτόν τον χρόνο με σύνεση επειδή γνωρίζουμε ότι, εάν υπάρξει συμφωνία στην Ουκρανία, η Ρωσία θα επιταχύνει την πολεμική της μηχανή. Δεν έχουμε την πολυτέλεια να αφήσουμε τη Ρωσία να νιώσει ότι είμαστε αδύναμοι».
Ακόμη και χωρίς συμφωνία για την Ουκρανία κάποιο Ευρωπαίοι αξιωματούχοι και αναλυτές ασφαλείας πιστεύουν ότι ο ρωσικός στρατός θα μπορούσε να διαθέσει άμεσα έως και 200.000 στρατιώτες που έχουν σκληραγωγηθεί στις μάχες. Πρόκειται για μεγαλύτερο αριθμό από τους στρατιώτες που έστειλε ο Πούτιν για την πρώτη φάση της εισβολής στην Ουκρανία το 2022.
«Ο Πούτιν είναι καιροσκόπος και αν δει μια ευκαιρία, θα την εκμεταλλευθεί, θα δοκιμάσει τις αντιδράσεις και όταν έχει περισσότερες δυνατότητες, θα προσπαθήσει να επεκτείνει τα αποτελέσματα», δήλωσε ο Νίκο Λάνγκε, πρώην ανώτερος Γερμανός αξιωματούχος άμυνας και ανώτερος συνεργάτης στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, ο οποίος συμμετείχε στην άσκηση της Die Welt.
«Μπορεί να συμβεί αυτή τη στιγμή. Αν ο στόχος είναι να δείξουμε ότι το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ δεν λειτουργεί, να διχάσουμε τους Ευρωπαίους, αυτό που χρειάζεται είναι η θέληση και όχι οι εξαιρετικά μεγάλες στρατιωτικές δυνατότητες», είπε.
«Γιατί να περιμένει ο Πούτιν όταν θα είναι έτοιμοι οι Ευρωπαίοι;», διερωτήθηκε.
Με πληροφορίες από Wall Street Journal
