ΒΙΝΤΕΟ: Κύμα οργής στο Ιράν – «Ποτάμια» κόσμου στους δρόμους

Το Ιράν βυθίστηκε τη νύχτα της Πέμπτης σε σχεδόν καθολικό μπλακ άουτ στο διαδίκτυο, καθώς μαζικές αντικυβερνητικές διαδηλώσεις εξαπλώνονται σε όλη τη χώρα.

Η απόφαση των αρχών να κόψουν το ίντερνετ και τις τηλεφωνικές γραμμές ήρθε αμέσως μετά την έναρξη κινητοποιήσεων στην Τεχεράνη και σε άλλα μεγάλα αστικά κέντρα, με τις διαδηλώσεις να διανύουν ήδη τη δεύτερη εβδομάδα τους.

Παρά το ψηφιακό «σκοτάδι», βίντεο από διαδηλωτές συνέχισαν να διαρρέουν, δείχνοντας πλήθη να μπλοκάρουν δρόμους, να βάζουν φωτιές και να φωνάζουν συνθήματα ευθέως εχθρικά προς το θεοκρατικό καθεστώς.

Παρατηρητές εκτιμούν ότι το μπλακ άουτ αποτελεί προάγγελο πιο βίαιης καταστολής – μια δοκιμασμένη συνταγή των ιρανικών αρχών σε περιόδους κοινωνικής αναταραχής.

Διαδηλώσεις σε πάνω από 100 πόλεις

Από την επαρχία Ιλάμ στα δυτικά, με έντονο κουρδικό στοιχείο, μέχρι τη Μασχάντ στα βορειοανατολικά, κοντά στα σύνορα με το Αφγανιστάν, διαδηλώσεις έχουν καταγραφεί σε περισσότερες από 100 πόλεις.

Σύμφωνα με τη νορβηγική ΜΚΟ Iran Human Rights, τουλάχιστον 45 διαδηλωτές –ανάμεσά τους οκτώ παιδιά– έχουν σκοτωθεί από τις 28 Δεκεμβρίου, εκατοντάδες έχουν τραυματιστεί και πάνω από 2.000 έχουν συλληφθεί. Οι αριθμοί δεν μπορούν να επιβεβαιωθούν ανεξάρτητα, ωστόσο συγκλίνουν σε μια εικόνα εκτεταμένης βίας.

Στη Μασχάντ, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της χώρας και γενέτειρα του ανώτατου ηγέτη, καταγράφηκαν σκηνές όπου διαδηλωτές κατέβασαν και έσκισαν την ιρανική σημαία. Σε άλλες πόλεις ακούστηκαν συνθήματα όπως «Θάνατος στον Χαμενεΐ», αμφισβητώντας ευθέως τον Αλί Χαμενεΐ.

Οικονομική ασφυξία και πολιτική ρήξη

Η σπίθα των κινητοποιήσεων άναψε στα παζάρια και τα πανεπιστήμια της Τεχεράνης, όταν η κατάρρευση του ριάλ και η εκρηκτική άνοδος των τιμών βασικών αγαθών –από το κοτόπουλο μέχρι το μαγειρικό λάδι– έκαναν την καθημερινότητα αφόρητη. Η απόφαση της κεντρικής τράπεζας να καταργήσει προνομιακή ισοτιμία για ορισμένους εισαγωγείς οδήγησε σε άμεσες αυξήσεις τιμών και ελλείψεις.

Η κυβέρνηση του προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν επιχείρησε να αποσυμπιέσει την κατάσταση με μικρά επιδόματα, παραδεχόμενη ωστόσο ότι δεν επαρκούν για να αναστρέψουν την κρίση. Για πολλούς διαδηλωτές, όμως, το πρόβλημα έχει πάψει να είναι μόνο οικονομικό. «Το καθεστώς δεν μεταρρυθμίζεται, πρέπει να τελειώσει», είναι το μήνυμα που επαναλαμβάνεται στους δρόμους.

Η επιστροφή του ονόματος Παχλαβί

Σημαντικό στοιχείο της τρέχουσας εξέγερσης είναι η επανεμφάνιση συνθημάτων υπέρ του εξόριστου διαδόχου της δυναστείας των Παχλαβί.

Βίντεο δείχνουν πλήθη να φωνάζουν «Αυτή είναι η τελευταία μάχη – ο Παχλαβί θα επιστρέψει», μετά από δημόσιες εκκλήσεις του Ρεζά Παχλαβί για μαζική συμμετοχή στις διαδηλώσεις. Ο ίδιος κάλεσε τους Ιρανούς να βγουν «ενωμένοι» στους δρόμους και ευχαρίστησε τις ΗΠΑ για την πίεση προς το καθεστώς.

Διεθνής πίεση και απειλές

Οι εξελίξεις στο Ιράν πυροδότησαν έντονες αντιδράσεις στην Ουάσιγκτον. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επανέλαβε δημόσια την απειλή στρατιωτικής επέμβασης εάν οι ιρανικές δυνάμεις ασφαλείας σκοτώσουν διαδηλωτές, δηλώνοντας ότι «θα χτυπήσουμε πολύ σκληρά».

Παράλληλα, Αμερικανοί αξιωματούχοι περιγράφουν την ιρανική οικονομία ως «στα σχοινιά», εντείνοντας το κλίμα ασφυξίας.

To Διαδίκτυο ως όπλο καταστολής

Σύμφωνα με τον οργανισμό ψηφιακών δικαιωμάτων NetBlocks, το εθνικό μπλακ άουτ ακολουθεί μια κλιμακούμενη στρατηγική ψηφιακής λογοκρισίας. Παρά ταύτα, ορισμένοι Ιρανοί καταφέρνουν να συνδεθούν μέσω δορυφορικών λύσεων όπως το Starlink, κρατώντας ανοιχτό ένα παράθυρο ενημέρωσης προς τον έξω κόσμο.

⚠️ Confirmed: Live metrics show #Iran is now in the midst of a nationwide internet blackout; the incident follows a series of escalating digital censorship measures targeting protests across the country and hinders the public’s right to communicate at a critical moment 📉 pic.twitter.com/vKpVUUmNJs

— NetBlocks (@netblocks) January 8, 2026

Μια κρίση χωρίς ορατή διέξοδο

Οι τρέχουσες διαδηλώσεις είναι οι μεγαλύτερες μετά το κύμα οργής του 2022, που ακολούθησε τον θάνατο της Μαχσά Αμινί υπό κράτηση. Τότε, εκατοντάδες σκοτώθηκαν και χιλιάδες συνελήφθησαν. Σήμερα, η κοινωνική βάση της εξέγερσης μοιάζει ευρύτερη: από φτωχά στρώματα έως τη μεσαία τάξη και παραδοσιακούς συμμάχους του καθεστώτος, όπως οι έμποροι των παζαριών.

Αναλυτές προειδοποιούν ότι, χωρίς ένα αξιόπιστο πολιτικό εναλλακτικό σχέδιο, η αναταραχή δύσκολα θα οδηγήσει άμεσα σε αλλαγή καθεστώτος. Ωστόσο, το μήνυμα είναι σαφές: η Ισλαμική Δημοκρατία αντιμετωπίζει μια πολυεπίπεδη κρίση εμπιστοσύνης, οικονομίας και νομιμοποίησης, με μοναδικό εργαλείο αντίδρασης –προς το παρόν– την καταστολή.