Οι ηγέτες της ΕΕ συζήτησαν χθες τις πρόσφατες εξελίξεις στις διατλαντικές σχέσεις και τις επιπτώσεις τους για την ΕΕ, με τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα να τονίζει πως «στόχος παραμένει η ουσιαστική σταθεροποίηση των εμπορικών σχέσεων μεταξύ της Ένωσης και των ΗΠΑ».
Σε συνέντευξη Τύπου για την άτυπη σύνοδο των μελών του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ο κ. Κόστα υπογράμμισε ότι, οι σχέσεις μεταξύ εταίρων και συμμάχων πρέπει να τυγχάνουν διαχείρισης με πνεύμα συνεργασίας και αμοιβαίου σεβασμού.
Σημείωσε πως η Ευρώπη και οι ΗΠΑ έχουν κοινό συμφέρον για την ασφάλεια της περιοχής της Αρκτικής, «ιδίως μέσω της συνεργασίας στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ», προσθέτοντας πως η Ένωση «θα διαδραματίσει επίσης ισχυρότερο ρόλο στην περιοχή αυτή».
Αναφερόμενος στο Βασίλειο της Δανίας και τη Γροιλανδία, ο Πρόεδρος του Συμβουλίου τόνισε πως έχουν την πλήρη στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. «Μόνο το Βασίλειο της Δανίας και η Γροιλανδία μπορούν να αποφασίζουν για ζητήματα που αφορούν τη Δανία και τη Γροιλανδία», δήλωσε.
Αυτό αντικατοπτρίζει, συνέχισε ο κ. Κόστα, τη σταθερή προσήλωση της ΕΕ στις αρχές του διεθνούς δικαίου, της εδαφικής ακεραιότητας και της εθνικής κυριαρχίας, οι οποίες είναι ουσιώδεις για την Ευρώπη και για τη διεθνή κοινότητα στο σύνολό της.
Χαιρέτισε, παράλληλα, την ανακοίνωση ότι δεν θα επιβληθούν νέοι δασμοί από τις ΗΠΑ προς την Ευρώπη, χαρακτηρίζοντας την ως «θετική εξέλιξη». Επισήμανε ότι η επιβολή πρόσθετων δασμών από τις ΗΠΑ «θα ήταν ασύμβατη με τη συμφωνία εμπορίου ΕΕ–ΗΠΑ. Η προσοχή μας πρέπει τώρα να στραφεί στην προώθηση της εφαρμογής της συμφωνίας αυτής. Ο στόχος παραμένει η ουσιαστική σταθεροποίηση των εμπορικών σχέσεων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των ΗΠΑ», ανέφερε.
Διεμήνυσε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει να υπερασπίζεται τα συμφέροντά της και θα προστατεύει τον εαυτό της, τα κράτη μέλη της, τους πολίτες της και τις επιχειρήσεις της από κάθε μορφή εξαναγκασμού. «Διαθέτει τη δύναμη και τα εργαλεία για να το πράξει και θα το πράξει εφόσον και όταν χρειαστεί», εξήγησε.
Επιφυλάξεις για το Συμβούλιο Ειρήνης
Εξάλλου, ο Πρόεδρος του Συμβουλίου τόνισε πως η ΕΕ έχει σοβαρές επιφυλάξεις σχετικά με ορισμένα στοιχεία του καταστατικού του Συμβουλίου Ειρήνης, «ιδίως ως προς το πεδίο εφαρμογής του, τη διακυβέρνησή του και τη συμβατότητά του με τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών».
Παράλληλα, εξέφρασε την ετοιμότητα της ΕΕ να συνεργαστεί με τις Ηνωμένες Πολιτείες για την εφαρμογή ολοκληρωμένου σχεδίουεΕιρήνης για τη Γάζα, με ένα Συμβούλιο Ειρήνης που θα ασκεί την αποστολή του ως μεταβατική διοίκηση, σύμφωνα με το Ψήφισμα 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Ο κ. Κόστα υπενθύμισε πως η Ευρωπαϊκή Ένωση επικεντρώνεται στην υλοποίηση μιας φιλόδοξης ατζέντας για τους πολίτες της: στην άμυνα, στην ανταγωνιστικότητα, και στην οικοδόμηση μιας πιο στρατηγικά αυτόνομης Ευρώπης.
Επισήμανε τέλος πως η επόμενη συνάντηση των ηγετών, που θα διεξαχθή στις 12 Φεβρουαρίου, θα αφορά μια στρατηγική ανταλλαγή απόψεων αφιερωμένη στην ενίσχυση της Ενιαίας Αγοράς σε ένα νέο γεωοικονομικό πλαίσιο.
Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν
Σε καλύτερη θέση εμφανίζεται η Ευρωπαϊκή Ένωση σε ό,τι αφορά το ζήτημα της Γροιλανδίας, μόλις 24 ώρες μετά τις τελευταίες εξελίξεις, όπως δήλωσε από την πλευρά της η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, κατά τη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε στο περιθώριο της άτυπης συνόδου των ηγετών.
Η Πρόεδρος της Κομισιόν υπογράμμισε ότι οι συζητήσεις μεταξύ των ηγετών επέτρεψαν στην ΕΕ να αντλήσει κρίσιμα διδάγματα από τη συλλογική της στρατηγική, επισημαίνοντας ότι η ευρωπαϊκή στάση κινήθηκε σε τέσσερις βασικούς άξονες.
Όπως ανέφερε, ο πρώτος άξονας είναι η ξεκάθαρη και αδιαμφισβήτητη έκφραση αλληλεγγύης προς τη Γροιλανδία και τη Δανία. Δεύτερον, συνέχισε, η ΕΕ στάθηκε σταθερά στο πλευρό των έξι κρατών μελών που βρέθηκαν αντιμέτωπα με απειλές επιβολής δασμών, ενώ, ταυτόχρονα, προχώρησε σε ενεργή και πολυεπίπεδη διπλωματική εμπλοκή με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Τρίτον, πρόσθεσε η Πρόεδρος της Κομισιόν, η ΕΕ ενεπλάκη πολύ ενεργά με τις Ηνωμένες Πολιτείες σε διάφορα επίπεδα. «Το πράξαμε αυτό με τρόπο σταθερό αλλά χωρίς κλιμάκωση», δήλωσε. Το τέταρτο σημείο, σημείωσε, αφορά την προετοιμασία της ΕΕ, «με εμπορικά αντίμετρα και μη δασμολογικά εργαλεία, σε περίπτωση που επιβάλλονταν δασμοί».
Συνοψίζοντας, τόνισε η κ. φον ντερ Λάιεν, η ΕΕ ακολούθησε τέσσερις βασικές αρχές: σταθερότητα, προσέγγιση, ετοιμότητα και ενότητα.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη σημασία της Αρκτικής, επισημαίνοντας ότι διαχρονικά υπήρξε υποεπένδυση τόσο στην περιοχή όσο και στην ασφάλειά της. Η Πρόεδρος της Κομισιόν σημείωσε ότι πλέον είναι η κατάλληλη στιγμή για ενίσχυση των προσπαθειών, υπενθυμίζοντας ότι πριν από δύο χρόνια εγκαινιάστηκε το γραφείο της ΕΕ στο Νουούκ, ενώ πέρυσι υπογράφηκαν συμφωνίες που ανοίγουν τον δρόμο για νέες επενδύσεις στην καθαρή ενέργεια, στις κρίσιμες πρώτες ύλες και στην ψηφιακή συνδεσιμότητα.
Όπως τόνισε, στο πλαίσιο του επόμενου πολυετούς προϋπολογισμού της ΕΕ έχει ήδη προταθεί ο διπλασιασμός της χρηματοδοτικής στήριξης προς τη Γροιλανδία, ενώ η Κομισιόν ετοιμάζεται να παρουσιάσει σύντομα ένα ουσιαστικό πακέτο επενδύσεων.
Παράλληλα, επισήμανε ότι η ΕΕ σκοπεύει να ενισχύσει τη συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους εταίρους της περιοχής σε ζητήματα ασφάλειας της Αρκτικής, δίνοντας έμφαση σε εξοπλισμό κατάλληλο για τις ιδιαίτερες συνθήκες της περιοχής, καθώς και στη σύσφιγξη των αμυντικών σχέσεων με χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, ο Καναδάς, η Νορβηγία και η Ισλανδία.
Αναφερόμενη στην Ουκρανία, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανέφερε ότι η Ρωσία εντείνει τις επιθέσεις της, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να απαντά ενισχύοντας περαιτέρω τη στήριξή της προς το Κίεβο. Όπως ανακοίνωσε, εντός της εβδομάδας αναπτύσσονται 447 γεννήτριες έκτακτης ανάγκης, με χρηματοδότηση ύψους 3,7 εκατ. ευρώ, προκειμένου να αποκατασταθεί η ηλεκτροδότηση σε νοσοκομεία, καταφύγια και κρίσιμες υποδομές.
Παράλληλα, σύμφωνα με την Πρόεδρο της Κομισιόν, καταγράφεται πρόοδος τόσο στα ζητήματα ασφάλειας όσο και στα πακέτα ευημερίας που συνδέονται με τις ειρηνευτικές συνομιλίες. «Οι εγγυήσεις ασφάλειας που συζητήθηκαν, μεταξύ άλλων στη συνάντηση του Παρισιού στις 6 Ιανουαρίου, έχουν σημειώσει πρόοδο, με την ΕΕ να αναμένει πλέον την απάντηση της ρωσικής πλευράς», ανέφερε.
Κλείνοντας, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι το ζήτημα της ευρωπαϊκής ανεξαρτησίας είναι πιο κρίσιμο από ποτέ, σημειώνοντας ότι οι ηγέτες της ΕΕ θα συναντηθούν εκ νέου σε άτυπη σύνοδο στις 12 Φεβρουαρίου, με στόχο την περαιτέρω προώθηση αυτού του στρατηγικού στόχου.
