Η προγραμματισμένη για τη Δευτέρα συνάντηση μεταξύ του Ιράν και κρατών του Κόλπου, με αντικείμενο τη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ, αναβλήθηκε, σύμφωνα με τον υπουργό Εξωτερικών του Ομάν.
Το Ορμούζ βρίσκεται στην καρδιά της σύγκρουσης ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη. Η στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδός έχει κλείσει για μήνες.
«Αποφασίστηκε να αναβληθεί» η συνάντηση που επρόκειτο να διεξαχθεί στη Σαλάλα σήμερα «προκειμένου να δημιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες για έναν εποικοδομητικό διάλογο», ανέφερε το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων του Ομάν, το ONA.
Το ιρανικό πρακτορείο IRNA μετέδωσε ότι την αναβολή της συνάντησης αποφάσισαν από κοινού η Τεχεράνη και η Μούσκατ. Η Τεχεράνη είχε προγραμματίσει να ανακοινώσει επίσημα συμφωνία για τη θαλάσσια οδό, έπειτα από έντονη διπλωματική κινητικότητα που περιλάμβανε συνάντηση μεταξύ υψηλόβαθμων αξιωματούχων της Τεχεράνης και του Άμπου Ντάμπι.
«Παραμένουμε δεσμευμένοι στη διευκόλυνση διαλόγου που θα συνεισφέρει στη σταθερότητα και στη διαρκή συνεργασία στην περιφέρειά μας», σημείωσε ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, ο Μπαντρ Αλμπουσάιντι, εξηγώντας πως η αναβολή αποφασίστηκε προς «το συμφέρον» της διαμόρφωσης «συναίνεσης».
Τις ημέρες που προηγήθηκαν της προγραμματισμένης συνάντησης, δεν ήταν σαφές ποιες χώρες θα συμμετείχαν.
Η Τεχεράνη είχε αναγγείλει τη σύνοδο σημειώνοντας πως θα συμμετείχαν κράτη του Κόλπου, χωρίς να ξεκαθαρίσει ποια, και το Ιράκ. Καμιά χώρα της περιοχής δεν επιβεβαίωσε πάντως τη συμμετοχή της και το Μπαχρέιν κατέστησε σαφές πως δεν θα έστελνε κανέναν.
Το Μπαχρέιν είχε αποκλείσει τη συμμετοχή του, επικαλούμενο πρόσφατες επιθέσεις –που υποκινήθηκαν από το Ιράν– εναντίον εγκαταστάσεων στον Κόλπο, ενώ η κλιμάκωση των συγκρούσεων μεταξύ των δυνάμεων που υποστηρίζονται από τη Σαουδική Αραβία και των Χούθι –οργάνωσης με έδρα τη γειτονική Υεμένη που τυγχάνει της υποστήριξης του Ιράν– περιέπλεξε επίσης τα σχέδια.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ από την πλευρά του είπε πως δεν «δίνει δεκάρα» για τη συνάντηση. «Δικό τους θέμα», έκρινε ο πρόεδρος των ΗΠΑ.
Η συμφωνία
Το Ομάν και το Ιράν είναι οι δυο χώρες —νότια και βόρεια— ανάμεσα στις οποίες βρίσκεται το στενό αυτό, από το οποίο διερχόταν περί το 20% των υδρογονανθράκων που καταναλώνονται σε παγκόσμια κλίμακα προτού ξεσπάσει την 28η Φεβρουαρίου ο πόλεμος, με έναυσμα την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Σε αντίποινα, το Ιράν άρχισε να πλήττει πλούσιες πετρελαιοπαραγωγικές μοναρχίες του Κόλπου, συμμάχους των ΗΠΑ, και διεκδίκησε τον πλήρη έλεγχο του στενού.
Καταρχήν συμφωνία που υπέγραψαν τον Ιούνιο η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη έγινε χίλια κομμάτια κι οι δυο πλευρές εκφράζουν διαμετρικά αντίθετες απόψεις για την υπόθεση του Ορμούζ. Και, καθώς οι ανταλλαγές πληγμάτων ξανάρχισαν τελευταία, έπειτα από μήνες συγκριτικής ηρεμίας, το πετρέλαιο ξεπέρασε ξανά την περασμένη εβδομάδα το συμβολικό όριο των 100 δολαρίων το βαρέλι στις διεθνείς αγορές.
Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και το σουλτανάτο του Ομάν, που διατηρούν παρά τον πόλεμο καλές σχέσεις, συζητούν επί μήνες σχετικά με τη διαχείριση του στενού — από όπου η διέλευση γινόταν ελεύθερα και δωρεάν προτού ξεσπάσει η ένοπλη σύρραξη.
Το Ιράν απαιτεί πλέον τα πλοία να εξασφαλίζουν την άδεια του για να περάσουν, επικαλούμενο λόγους ασφάλειας και εθνικής κυριαρχίας, κι έχει σκοπό να δημιουργήσει μηχανισμό μέσω του οποίου θα επιβάλλονται κόστη για παρεχόμενες υπηρεσίες σε κάθε σκάφος.
Όσα πλοία αποπειρώνται να το διασχίσουν χωρίς την άδεια του μπαίνουν συχνά στο στόχαστρο του Ιράν, ενώ οι ΗΠΑ εξαπολύουν περιοδικά βομβαρδισμούς στις ιρανικές ακτές για να θέσουν υπό αμφισβήτηση τον έλεγχό του στη θαλάσσια οδό κι έχουν επιβάλει αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια στον Κόλπο.
Axios: Η Σαουδική Αραβία ζήτησε αλλαγές στην πρόταση Ομάν-Ιράν
Η Σαουδική Αραβία υπέβαλε τροπολογίες στην πρόταση των Ομάν και Ιράν σχετικά με τα Στενά του Ορμούζ, λόγω ανησυχιών ότι θα μπορούσε να καθιερώσει ένα νέο καθεστώς στη θαλάσσια οδό, μετέδωσε την Κυριακή το Axios, επικαλούμενο υψηλόβαθμο περιφερειακό αξιωματούχο.
Ο ίδιος αξιωματούχος δήλωσε ότι το Ριάντ ανησυχεί πως η προτεινόμενη διατύπωση θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια ρύθμιση η οποία θα ήταν απαράδεκτη για τη Σαουδική Αραβία και τα άλλα κράτη του Κόλπου.
