Ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ καλωσόρισε την Πέμπτη την πρόταση της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, να γίνει ο Καναδάς «συνδεδεμένο μέλος» της ΕΕ, δηλώνοντας ότι «ο Καναδάς και η Ευρώπη είναι ισχυροί, ο καθένας ξεχωριστά. Αλλά είναι ισχυρότεροι μαζί».
Πάντως, όπως σχολιάζει το Politico, απέφυγε να εκφράσει την πλήρη στήριξή του στην πρόταση της φον ντερ Λάιεν. Όπως αναφέρει, μιλώντας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο Στρασβούργο μία ημέρα αφότου η πρόεδρος της Επιτροπής έθεσε στο τραπέζι την προοπτική μιας σχέσης ειδικού χαρακτήρα, ο Καναδός πρωθυπουργός αναγνώρισε την πρόταση αλλά, αντί να την αποδεχθεί άμεσα, απαρίθμησε επιμέρους τομείς πιθανής συνεργασίας, όπως τα κρίσιμα ορυκτά, η άμυνα, η τεχνητή νοημοσύνη, η ενεργειακή ασφάλεια και το διάστημα.
«Χαιρετίζουμε αυτή τη φιλοδοξία», δήλωσε. Ο Καναδός πρωθυπουργός τόνισε ότι οι Καναδοί τάσσονται υπέρ «πολύ στενότερων δεσμών με την Ευρώπη», ενώ χαρακτήρισε τη «συμμαχία για το μέλλον» μια «μοναδική, θετική προσέγγιση», την οποία, όπως είπε, Καναδάς και ΕΕ θα πρέπει να «καθορίσουν από κοινού», στη βάση των κοινών αξιών και των κοινών τους δυνατοτήτων.
Ο Κάρνεϊ υποστήριξε ότι η νέα σχέση πρέπει να βασιστεί σε μια «βαθύτερη εταιρική σχέση» μεταξύ Καναδά και Ευρώπης, με στόχο τη στρατηγική αυτονομία και τη συλλογική ανθεκτικότητα. «Ο στόχος δεν είναι η αυτάρκεια, αλλά η συλλογική ανθεκτικότητα», τόνισε.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η συμμαχία Καναδά-ΕΕ δεν θα έχει ως στόχο την αντιπαράθεση ή την κυριαρχία έναντι άλλων χωρών. «Δεν επιδιώκουμε να κυριαρχήσουμε επί των άλλων», δήλωσε, προσθέτοντας ότι μια συμμαχία μεταξύ Καναδά και ΕΕ «θα αποτελούσε φάρο για τις άλλες δημοκρατίες», μια συμμαχία που δεν θα ορίζεται από «αυτό στο οποίο αντιτιθέμεθα, αλλά από αυτό που υπερασπιζόμαστε: την ελευθερία, την αλληλεγγύη, την ευημερία και τη βιωσιμότητα».
Με το βλέμμα στον Τραμπ
Ο πρωθυπουργός του Καναδά δεν κατονόμασε τον Ντόναλντ Τραμπ στην ομιλία του, ωστόσο αναφέρθηκε εμμέσως στην επιβολή δασμών από τον Αμερικανό πρόεδρο, δηλώνοντας ότι «οι δασμοί χρησιμοποιούνται για την άσκηση πίεσης».
«Χρηματοοικονομικοί μηχανισμοί έχουν χρησιμοποιηθεί για εξαναγκασμό. Οι εφοδιαστικές αλυσίδες αποτελούν αδύναμα σημεία που μπορούν να γίνουν αντικείμενο εκμετάλλευσης», πρόσθεσε.
Η απειλή του Αμερικανού προέδρου
Τα σχόλιά του αυτά ήρθαν λίγες ώρες λίγο αφότου ο Τραμπ χαρακτήρισε «καταγέλαστη» την προοπτική να γίνει ο Καναδάς το πρώτο συνδεδεμένο μέλος της ΕΕ, προειδοποιώντας ότι θα μπορούσε να θεωρήσει την κίνηση ακόμη και «εχθρική πράξη» απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Παράλληλα, ο Τραμπ χαρακτήρισε τον Καναδά «απαράδεκτο εμπορικό εταίρο» και άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επιβολής πολύ υψηλότερων δασμών στην Ευρώπη ή ακόμη και διακοπής των εμπορικών συναλλαγών, εάν η ΕΕ προχωρήσει με το σχέδιό της. «Αν έχουν καλές προθέσεις, αυτό είναι εντάξει. Αν έχουν κακές προθέσεις, θα επιβάλω δασμούς στην Ευρώπη», είπε χαρακτηριστικά.
Η κυβέρνηση Τραμπ αύξησε πρόσφατα τους δασμούς στα καναδικά προϊόντα, με τον Καναδά να προχωράει αντίστοιχα σε αντίμετρα. Ο Κάρνεϊ δεσμεύτηκε να επιβάλει αντισταθμιστικούς δασμούς σε αμερικανικά προϊόντα, σε ισόποση βάση.
Η πρόταση φον ντερ Λάιεν
Στην ετήσια ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης (State of the Union – SOTEU), η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν πρότεινε κάτι που αιφνιδίασε αρκετούς: να ανοίξει την πόρτα, για να γίνει ο Καναδάς το πρώτο «συνδεδεμένο μέλος» της Ε.Ε.
Απευθυνόμενη στον Καναδό πρωθυπουργό Μαρκ Κάρνεϊ, ο οποίος καθόταν στο ημικύκλιο του Κοινοβουλίου, η πρότεινε μια φιλόδοξη, εκτεταμένη νέα συμμαχία, που θα καλύπτει την τεχνολογία, την άμυνα, την ενέργεια, τα κρίσιμα ορυκτά, την Τεχνητή Νοημοσύνη, την Αρκτική κ.ά. Κάτι πολύ μεγαλύτερο από μια απλή σχέση «ελεύθερου εμπορίου».
«Δεν πρόκειται για μια συνεργασία εναντίον κάποιου άλλου, αλλά για την κοινή μας δύναμη», όπως είπε.
Οι καναδικές προτάσεις
Παρουσιάζοντας τις προτάσεις της καναδικής πλευράς, ο Μαρκ Κάρνεϊ υπογράμμισε ότι «ο Καναδάς και η Ευρώπη θα πρέπει να διασφαλίσουν τη στρατηγική τους αυτονομία μέσω βαθιάς συνεργασίας» σε ένα ευρύ φάσμα στρατηγικών δυνατοτήτων, μεταξύ άλλων στις κρίσιμες πρώτες ύλες, την αμυντική βιομηχανία, την τεχνητή νοημοσύνη και την υπολογιστική ισχύ, την ενεργειακή ασφάλεια, το διάστημα και τα συστήματα πληρωμών. «Ο στόχος δεν είναι η αυτάρκεια, αλλά η συλλογική ανθεκτικότητα», σημείωσε, υποστηρίζοντας ότι «ο Καναδάς και η Ευρώπη είναι ισχυροί ο καθένας ξεχωριστά, αλλά ισχυρότεροι μαζί».
Ο Μ. Κάρνεϊ αναφέρθηκε στα συγκριτικά πλεονεκτήματα των δύο πλευρών, σημειώνοντας ότι η Ευρώπη διαθέτει μεγάλη αγορά, ισχυρή ερευνητική βάση, προηγμένη μεταποίηση και αναπτυσσόμενη αμυντική βιομηχανία, ενώ ο Καναδάς διαθέτει μεγάλες ενεργειακές δυνατότητες, σημαντικά αποθέματα κρίσιμων ορυκτών, τεχνογνωσία στην τεχνητή νοημοσύνη και την κβαντική τεχνολογία, καθώς και στρατηγική γεωγραφική θέση στην Αρκτική.
Παράλληλα, τόνισε ότι η συνεργασία θα πρέπει να επεκταθεί στο ψηφιακό εμπόριο και στις σχέσεις μεταξύ των πολιτών, προτείνοντας ευκολότερες δυνατότητες για νέους Ευρωπαίους και Καναδούς να «εργάζονται, να σπουδάζουν και να ζουν» στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.
Ο Μ. Κάρνεϊ υπενθύμισε, τέλος, ότι η προσέγγιση Καναδά-ΕΕ έχει ήδη περάσει από τις εξαγγελίες στην πράξη, μέσω της CETA, της στρατηγικής εταιρικής σχέσης που συμφωνήθηκε τον περασμένο Ιούνιο και της συμμετοχής του Καναδά στο SAFE, ως «πρώτου μη ευρωπαϊκού μέλους» του ευρωπαϊκού προγράμματος αμυντικών επενδύσεων.
