Δύο χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τον θάνατο του Αλεξέι Ναβάλνι, ο οποίος άφησε την τελευταία του πνοή, υπό απροσδιόριστες συνθήκες, σε ηλικία 47 ετών στις 16 Φεβρουαρίου του 2024 σε φυλακή στον Αρκτικό Κύκλο, όπου εξέτιε 19ετή ποινή κάθειρξης.
Σύμφωνα με ρωσικές αναφορές, ο 47χρονος έκανε μια σύντομη βόλτα, είπε ότι ένιωθε αδιαθεσία και στη συνέχεια κατέρρευσε χωρίς να ανακτήσει ποτέ τις αισθήσεις του.
Ο θάνατος του πολέμιου της διαφθοράς και υπ’ αριθμόν 1 αντίπαλου του Βλαντίμιρ Πούτιν αποδόθηκε από τη Μόσχα σε φυσικά αίτια. Ωστόσο, η εκδοχή αυτή αμφισβητήθηκε ευρέως, με τη Διεθνή Αμνηστία να έχει ζητήσει να αποσαφηνισθούν οι συνθήκες του θανάτου του. Μάλιστα το περασμένο Σάββατο, η Γερμανία, η Σουηδία, η Ολλανδία, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο υποστήριξαν ότι αναλύσεις στα λείψανα του Ναβάλνι έδειξαν ίχνη της πολύ τοξικής ουσίας επιβατιδίνη.
«Η Ρωσία ισχυρίσθηκε ότι ο Ναβάλνι πέθανε από φυσικά αίτια. Όμως δεδομένης της τοξικότητας της επιβατιδίνης και των αναφερόμενων συμπτωμάτων, η δηλητηρίαση ήταν πολύ πιθανόν η αιτία του θανάτου του. Ο Ναβάλνι πέθανε ενώ βρισκόταν στη φυλακή, πράγμα που σημαίνει πως η Ρωσία είχε τα μέσα, το κίνητρο και την ευκαιρία να του χορηγήσει αυτό το δηλητήριο», αναφέρεται σε κοινή δήλωση που δημοσιοποιήθηκε στο περιθώριο της Διάσκεψης του Μονάχου για την Ασφάλεια.
Το Κρεμλίνο πάντως αρνείται οποιαδήποτε ανάμειξη, με την εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, Μαρία Ζαχάροβα, να κάνει λόγο για εκστρατεία «που στοχεύει στην αποστροφή της προσοχής από τα πιεστικά προβλήματα της Δύσης».
Τι είναι η επιβατιδίνη
Η επιβατιδίνη είναι θανατηφόρα τοξίνη που εντοπίζεται στο δέρμα βατράχων του Ισημερινού, σύμφωνα με την ειδικό στην τοξικολογία Τζιλ Τζόνσον. Είναι «200 φορές πιο ισχυρή» από τη μορφίνη, όπως εξήγησε μιλώντας στο BBC Russian.
Μπορεί να βρεθεί στους βατράχους που ζουν στην άγρια φύση της Νότιας Αμερικής, αλλά παρασκευάζεται και στο εργαστήριο.
Οι βάτραχοι σε αιχμαλωσία δεν παράγουν αυτή την τοξίνη και η ουσία δεν απαντάται στη Ρωσία. Δεν υπάρχει καμία αθώα εξήγηση για την παρουσία της στο σώμα του Ναβάλνι, αναφέρεται στην ανακοίνωση των πέντε ευρωπαϊκών χωρών.
Τα είδη που εκκρίνουν την τοξίνη στο δέρμα τους είναι ο βάτραχος με δηλητηριώδη βέλος του Anthony και ο φαντασματικός βάτραχος με δηλητηριώδες βέλος.
Παρόλο που η επιβατιδίνη έχει βρει χρήση ως παυσίπονο και για την ανακούφιση από επώδυνες φλεγμονώδεις πνευμονικές παθήσεις, δεν χρησιμοποιείται κλινικά λόγω της τοξικότητάς της.
Πώς δρα η τοξίνη
Η επιβατιδίνη δρα στους νικοτινικούς υποδοχείς στο νευρικό σύστημα, σύμφωνα με την Τζόνσον. Επειδή υπερδιεγείρει τους νευρικούς υποδοχείς, εάν χορηγηθεί σωστά, μπορεί να προκαλέσει μυϊκές συσπάσεις, παράλυση, επιληπτικές κρίσεις, αργό καρδιακό ρυθμό, αναπνευστική ανεπάρκεια και τελικά θάνατο, εξήγησε.
Από την πλευρά του, ο Άλαστερ Χέι, καθηγητής περιβαλλοντικής τοξικολογίας στο Πανεπιστήμιο του Λιντς, δήλωσε ότι η τοξίνη μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στην αναπνοή και «οποιοδήποτε άτομο δηλητηριαστεί πεθαίνει από ασφυξία». Εάν εντοπιστεί στο αίμα κάποιου αυτό «υποδηλώνει σκόπιμη χορήγηση», πρόσθεσε σημειώνοντας ότι η τοξικότητά της μπορεί ακόμη και να «ενισχυθεί με την παράλληλη χορήγηση ορισμένων άλλων φαρμάκων.
