Μετά από διήμερο θρίλερ, οι κυβερνήσεις του Ιράν και των ΗΠΑ επιβεβαίωσαν επίσημα την Τετάρτη πως θα διεξαγάγουν απευθείας συνομιλίες το πρωί της Παρασκευής στο σουλτανάτο του Ομάν, βάζοντας τέλος στην αβεβαιότητα που είχε δημιουργηθεί σχετικά με το εάν θα γινόταν όντως συνάντηση.
Νωρίτερα, ευθεία προειδοποίηση κατά του ανώτατου θρησκευτικού ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, απήυθυνε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δηλώνοντας ότι ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν «θα έπρεπε να ανησυχεί πολύ».
Και οι δύο πλευρές προσέρχονται στις συνομιλίες με «βαριά» καρδιά. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ συνεχίζει να απειλεί ότι θα διατάξει στρατιωτική επιχείρηση αν το Ιράν δεν αποδεχθεί σειρά αμερικανικών διεκδικήσεων, που δεν περιορίζονται στο ζήτημα του προγράμματος πυρηνικής ενέργειας της χώρας. Η αμερικανική πλευρά θέλει οι συζητήσεις να επεκταθούν και σε άλλα θέματα, όπως στους πυραύλους και τον Άξονα της Αντίστασης, κάτι που απορρίπτει η Τεχεράνη αν και προσπαθεί να αποφύγει το ενδεχόμενο αμερικανικής επίθεσης.
Την ίδια ώρα, ωστόσο, φαίνεται πως προετοιμάζεται για κάθε ενδεχόμενο. Σε λεπτομερές σχέδιο μάχης που δημοσίευσε το πρακτορείο ειδήσεων Tasnim, το οποίο συνδέεται με το σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, η ηγεσία του Ιράν έχει καταλήξει σε πέντε βήματα για να καταφέρει να ανταπεξέλθει στο ενδεχόμενο που οι ΗΠΑ πλήξουν τελικά τη χώρα.
Το σχέδιο αυτό προβλέπει επιθέσεις σε αμερικανικές βάσεις, τη δημιουργία νέων μέτωπων από ομάδες που υποστηρίζονται από την Τεχεράνη, κυβερνοπόλεμο και παράλυση του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου. Το σκεπτικό του σχεδίου βασίζεται στην εκτίμηση ότι η γεωγραφία της Μέσης Ανατολής μπορεί να νικήσει την αμερικανική υπεροχή σε δύναμη και τεχνολογία.
Στάδιο 1: Οι ΗΠΑ πλήττουν το Ιράν
Το σενάριο του Ιράν ξεκινά με αεροπορικές και πυραυλικές επιθέσεις των ΗΠΑ με στόχο πυρηνικές εγκαταστάσεις, στρατιωτικές εγκαταστάσεις και βάσεις των Φρουρών της Επανάστασης, οι περισσότερες από τις οποίες βρίσκονται σε πυκνοκατοικημένες περιοχές.
Το Ιράν πιστεύει ότι έχει προετοιμαστεί για αυτό το σενάριο μέσω της ενίσχυσης και της διασποράς κρίσιμων πόρων, της κατασκευής περιττών δομών διοίκησης και της ανάπτυξης εκτεταμένων υπόγειων εγκαταστάσεων που θα επιβιώσουν από τις αρχικές επιθέσεις.
Η στρατηγική της Τεχεράνης δεν βασίζεται στην πρόληψη των ζημιών αλλά στη διατήρηση επαρκούς ικανότητας για την έναρξη αντεπιθέσεων.
Στάδιο 2: Το Ιράν αντεπιτίθεται, έχοντας βοήθεια
Η απάντηση του Ιράν θα «ανοίξει» αμέδως το πεδίο της μάχης, πέρα από τα σύνορά του. Μέσα σε λίγες ώρες, η Τεχεράνη προβλέπεται να εξαπολύσει μπαράζ βαλλιστικών πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων σε όλη την περιοχή με πρώτο στόχοτην αεροπορική βάση Αλ-Ουντέιντ στο Κατάρ, η οποία φιλοξενεί το αρχηγείο της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ και χρησιμεύει ως ο κύριος κόμβος αεροπορικών επιχειρήσεων.
Επόμενοι στόχοι θα είναι η αεροπορική βάση Ali Al Salem και το στρατόπεδο Arifjan, ένα σημαντικό κέντρο logistics για τις αμερικανικές χερσαίες δυνάμεις, στο Κουβέιτ, εγκαταστάσεις στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η αμερικανική βάση στη Συρία, όπου παραμένουν 2.000 Αμερικανοί στρατιώτες.
Όπως το θέτει το σχέδιο που δημοσίευσε το Tasnim, «το Ιράν δεν θεωρεί ότι είναι ένα ”απομονωμένο νησί” σε πόλεμο, αλλά το κέντρο ενός πιθανού δικτύου αντιπαραθέσεων».
Σε αυτό το στάδιο, η Τεχεράνη στοχεύει να υπερφοτώσει τα αμερικανικά αμυντικά συστήματα εκτοξεύοντας εκατοντάδες ή χιλιάδες βλήματα ταυτόχρονα.Στο μεταξύ, η Τεχεράνη σκοπεύει να βάλει στο στόχαστρο οποιαδήποτε χώρα παρέχει εναέριο χώρο, βάση ή υλικοτεχνική υποστήριξη σε επιχειρήσεις των ΗΠΑ θα κηρυχθεί «νόμιμος στόχος», ενώ παράλληλα, στο «παιχνίδι» μπαίνει και ο «άξονας αντίστασης» του Ιράν ανοίγοντας πολλαπλά μέτωπα.
Η Χεζμπολάχ στον Λίβανο έχει δηλώσει ότι εκλαμβάνει τον πόλεμο κατά του Ιράν ως δικό της και θα μπορούσε να εκτοξεύσει ρουκέτες και πυραύλους κατά του Ισραήλ, αναγκάζοντας τον σύμμαχο των ΗΠΑ να εκτρέψει πόρους για την άμυνα. Οι αντάρτες Χούθι της Υεμένης θα εντείνουν επίσης τις επιθέσεις τους σε πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα, στο Ισραήλ και στις αμερικανικές βάσεις στην περιοχή. Αντίστοιχα, ιρακινές ένοπλες ομάδες θα πραγματοποιήσουν επιθέσεις εναντίον αμερικανικών στόχων.
Βέβαια αυτή η στρατηγική, αν και έχει βάσιμο επιχείρημα, να περιορίσει μέσω των διαφορετικών συγκρούσεων προς διάφορες κατευθύνσεις την ικανότητα της Ουάσιγκτον να συγκεντρώσει δυνάμεις εναντίον του ίδιου του Ιράν, αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις καθώς οι πρόσφατες στρατιωτικές επιχειρήσεις του Ισραήλ έχουν υποβαθμίσει σοβαρά τις δυνατότητες της Χεζμπολάχ και της Χαμάς.
Στάδιο 3: Κυβερνοπόλεμος
Το Ιράν σχεδιάζει να εξαπολύσει κυβερνοεπιθέσεις σε ό,τι θεωρεί πως είναι τρωτό σημείο για τις ΗΠΑ: δίκτυα μεταφορών, ενεργειακές υποδομές, χρηματοπιστωτικά συστήματα και στρατιωτικές επικοινωνίες.
Η Τεχεράνη πιστεύει ότι οι κυβερνοεπιθέσεις θα μπορούσαν να διαταράξουν τα logistics του αμερικανικού στρατού, περιπλέκοντας έτσι τη διοίκηση και τον έλεγχο των στρατευμάτων και δημιουργώντας χάος σε συμμαχικές χώρες που φιλοξενούν αμερικανικές δυνάμεις.
Επιτιθέμενο σε πολιτικές υποδομές, όπως δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας ή συστήματα ύδρευσης, το Ιράν ελπίζει να πιέσει τις κυβερνήσεις των χωρών υποδοχής να ασκήσουν πίεση στις αμερικανικές δυνάμεις.
Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι η Διοίκηση Κυβερνοχώρου των ΗΠΑ προετοιμάζεται για χρόνια για τέτοιου είδους επιθέσεις, με τις δυνατότητες των ΗΠΑ σε αυτό τον τομέα να επισκιάζουν τις αντίστοιχες του Ιράν, καθώς έχουν την ικανότητα να διεξάγουν αντεπιθέσεις σε ιρανικές υποδομές, οι οποίες είναι πιο ευάλωτες από τα αμερικανικά συστήματα. Το Πεντάγωνο θα μπορούσε να απενεργοποιήσει την παραγωγή ενέργειας, να διαταράξει τα συστήματα καθοδήγησης πυραύλων και να θέσει σε κίνδυνο τα δίκτυα επικοινωνιών στο Ιράν.
Στάδιο 4: «Στραγγαλισμός» της αγοράς πετρελαίου
Το πιο ισχυρό όπλο του Ιράν δεν είναι όπλα αλλά η γεωργαφία, και πιο συγκεκριμένα ο έλεγχος των Στενών του Ορμούζ, μέσω των οποίων διέρχονται καθημερινά περίπου 21 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου – περίπου το 21% του παγκόσμιου πετρελαίου.
Αυτή η πλωτή οδός είναι ένα από τα πιο κρίσιμα ενεργειακά σημεία «στραγγαλισμού» στον κόσμο. Το Ιράν έχει επανειλημμένως απειλήσει να κλείσει τα Στενά σε περιόδους αυξημένης έντασης, αν και δεν έχει υλοποιήσει ποτέ την απειλή καθώς θεωρείται ότι πυροβολεί έτσι και τα πόδια του (καθώς οι εξαγωγές πετρελαίου αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο μέρος των κρατικών εσόδων).
Εάν τα παίξει όλα για όλα, τότε προβλέπονται ναρκοθέτηση της περιοχής και επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια.
Τέτοιες ενέργειες θα εκτοξεύσουν τις τιμές του πετρελαίου, προκαλώντας σοβαρή οικονομική ζημία παγκοσμίως και ασκώντας πιέσεις στις ΗΠΑ να υποχωρήσουν. Το Ιράν θεωρεί ότι αυτό το οικονομικό όπλο θα μπορούσε να διασπάσει τον διεθνή συνασπισμό που υποστηρίζει τη στρατιωτική δράση των ΗΠΑ.
Οι ΗΠΑ βέβαια έχουν καταρτίσει σχέδια έκτακτης ανάγκης για να διατηρήσουν ανοιχτά τα Στενά, όπως η πρόβλεψη συνοδείας αντιτορπιλικών για τις νηοπομπές δεξαμενόπλοιων και επιθέσεων σε ιρανικές παράκτιες εγκαταστάσεις. Ωστόσο, ακόμη και οι περιορισμένες μεταφορές μέσω των Στενών θα είχε αντίκτυπο στις παγκόσμιες αγορές. Το Ιράν πιστεύει ότι το οικονομικό κόστος θα αναγκάσει τελικά την Ουάσινγκτον να διαπραγματευτεί αντί να διατηρήσει έναν παρατεταμένο πόλεμο.
Στάδιο 5: Το τέλος του παιχνιδιού
Η στρατηγική της Τεχεράνης βασίζεται στην εκτίμηση ότι οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους θα καταλήξουν στο συμπέρασμα ότι το κόστος μιας παρατεταμένης σύγκρουσης υπερβαίνει τα όποια οφέλη καθώς δημιουργεί μια μη βιώσιμη πολυμέτωπη κατάσταση.
Ουσιαστικά, θεωρεί τη στρατηγική της ως μια στρατηγική ασύμμετρης αντοχής: αφού δεν μπορεί να κερδίσει στρατιωτικά πιστεύει ότι μπορεί να κάνει τη νίκη πολύ ακριβή για την Ουάσιγκτον.
Η στρατηγική της προϋποθέτει επίσης ορθολογική λήψη αποφάσεων και από τις δύο πλευρές, αλλά η δυναμική κλιμάκωσης στον πόλεμο είναι εντελώς απρόβλεπτη. Αυτό που το Ιράν προτίθεται να κάνει ως υπολογισμένη πίεση θα μπορούσε να προκαλέσει συντριπτικά αμερικανικά αντίποινα, ειδικά εάν οι αμερικανικές απώλειες είναι μεγάλες.
Με πληροφορίες από Telegraph



