Ο ρωσικός πετρελαϊκός κολοσσός Lukoil συμφώνησε την Πέμπτη να πουλήσει τα περισσότερα από τα περιουσιακά στοιχεία που διαθέτει στο εξωτερικό σε μια αμερικανική επενδυτική εταιρεία.
Το προτεινόμενο deal, το οποίο εκτιμάται ότι αποτιμάται περίπου στα 22 δισ. δολάρια, έρχεται σε μια περίοδο που η Lukoil αντιμετωπίζει κυρώσεις από τις ΗΠΑ, και θα μπορούσε να προκαλέσει τεράστιο οικονομικό πλήγμα στο Κρεμλίνο, σχολιάζει σε ανάλυσή του το Newsweek, με τίτλο «Ο Ντόναλντ Τραμπ έπληξε τη Ρωσία πιο δυνατά από οποιονδήποτε πύραυλο της Ουκρανίας», που σημειώνει ότι η είδηση αποδεινκύνει πως οι κυρώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ κατά της Μόσχας πιάνουν τόπο
Η Lukoil
Η Lukoil, η μεγαλύτερη μη κρατική επιχείρηση της χώρας από άποψη εσόδων, ξεχώρισε μεταξύ των ρωσικών ενεργειακών εταιρειών για τη διεθνή της παρουσία. Σε αντίθεση με τις κρατικά ελεγχόμενες εταιρείες όπως η Rosneft, η Lukoil επένδυσε στο εξωτερικό, αναπτύσσοντας διυλιστήρια στην Ευρώπη, σημαντικά assets στη Μέση Ανατολή και βενζινάδικα σε διάφορες ηπείρους: κατέχει περίπου 200 πρατήρια στις ΗΠΑ, από το Νιου Τζέρσεϊ, τη Νέα Υόρκη μέχρι την Πενσυλβάνια.
Για δεκαετίες, αυτή η διεθνής παρουσία έδινε στη Μόσχα επιρροή στο εξωτερικό ενώ παράλληλα προστάτευε τη Lukoil, ως ένα βαθμό, από τους κραδασμούς στο εσωτερικό της Ρωσίας. Αυτή η κατάσταση άρχισε να αλλάζει με την εισβολή των δυνάμεων της Μόσχας στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022 και την επιβολή από την Δύση κυρώσεων στη Ρωσία για τον πόλεμο. Σε μια προσπάθεια να ασκήσει περαιτέρω πίεση στη Μόσχα, και παρά τις γενικά καλές σχέσεις μεταξύ Ντόναλντ Τραμπ και Βλαντίμιρ Πούτιν, τον Οκτώβριο του 2025, η αμερικανική κυβέρνηση επέβαλε στοχευμένες κυρώσεις στις Rosneft και Lukoil.
Οι αμερικανικές κυρώσεις
Αυτή ήταν η πρώτη σημαντική ενέργεια κατά της Ρωσίας κατά τη δεύτερη θητεία του Τραμπ, «μπλοκάροντας» όλα τα περιουσιακά στοιχεία και τα συμφέροντα της Lukoil που βρίσκονται στις ΗΠΑ ή ελέγχονται από Αμερικανούς. Ουσιαστικά τα assets των δύο εταιρειών «πάγωσαν» και δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν ή να μεταβιβαστούν.
Οι κυρώσεις εφαρμόστηκαν όχι μόνο στη μητρική εταιρεία αλλά και σε πολλές από τις θυγατρικές της και τις συνδεδεμένες εταιρείες, επεκτείνοντας τον αντίκτυπό τους.
Εξηγώντας την απόφαση τότε, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ανέφερε σε ανακοίνωσή του: «Οι ενέργειες αυξάνουν την πίεση στον ενεργειακό τομέα της Ρωσίας και υποβαθμίζουν την ικανότητα του Κρεμλίνου να συγκεντρώσει έσοδα για την πολεμική του μηχανή και να στηρίξει την αποδυναμωμένη οικονομία του».
Η πώληση των ξένων περιουσιακών στοιχείων της Lukoil αποτελεί σημαντικό πλήγμα για τα φορολογικά έσοδα της Ρωσίας σε μια εποχή που το Κρεμλίνο δεν μπορεί να το αντέξει οικονομικά.
Τι σημαίνει η πώληση των assets
Η πώληση των περιουσιακών στοιχείων που διαθέτει η Lukoil στο εξωτερικό αποτελεί σημαντικό πλήγμα για τα φορολογικά έσοδα της Ρωσίας σε μια εποχή που το Κρεμλίνο δεν μπορεί έχει το περιθώριο να υπομείνει αυτή τη χασούρα οικονομικά.
Σε αντίθεση με τους κρατικά ελεγχόμενους ενεργειακούς κολοσσούς, οι υπερπόντιες δραστηριότητες της Lukoil απέφεραν σταθερά κέρδη που επέστρεφαν στη Ρωσία μέσω μερισμάτων και εταιρικών φόρων. Η απομάκρυνση αυτών των περιουσιακών στοιχείων από τη ρωσική ιδιοκτησία μειώνει σημαντικά και απότομα το σύνολο των εσόδων στα οποία η Μόσχα μπορεί να έχει πρόσβαση εκτός των συνόρων της.
Την περασμένη εβδομάδα, το Reuters ανέφερε ότι τα έσοδα του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού της Ρωσίας από τους φόρους στο πετρέλαιο και το φυσικό αέριο προβλέπεται να μειωθούν κατά 46% αυτόν τον μήνα, σε σύγκριση με τον Ιανουάριο του περασμένου έτους. Τα έσοδα αναμένεται να μειωθούν σε περίπου 420 δισ. ρούβλια (5,41 δισ. δολάρια) αυτόν τον μήνα, που θα είναι η χαμηλότερη απόδοση από τον Αύγουστο του 2020, στο αποκορύφωμα της πανδημίας του κορωνοϊού.
Ο ομοσπονδιακός προϋπολογισμός της Ρωσίας εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα έσοδα από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο – περίπου το ένα τρίτο των συνολικών εσόδων τα τελευταία χρόνια – και αυτή η εξάρτηση έχει γίνει πιο έντονη καθώς οι δαπάνες έχουν αυξηθεί κατακόρυφα τα τελευταία χρόνια που είναι σε εξέλιξη οι συγκρούσεις στην Ουκρανία.
Ωστόσο, στον ρωσικό προϋπολογισμό προβλέπονται εισπράξεις συνολικά μόλις 8,957 τρισ. ρουβλίων από πωλήσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου φέτος, σύμφωνα με το Reuters. Τα συνολικά έσοδα του προϋπολογισμού για το έτος προβλέπεται να ανέλθουν σε 40,283 τρισ. ρούβλια.
Ούσα σε εμπόλεμη κατάσταση, η Ρωσία έχει καταφέρει να αντισταθμίσει την κατάσταση με υψηλές αμυντικές δαπάνες, φόρους και σημαντικό δανεισμό. Ωστόσο, όταν ο πόλεμος τελικά τελειώσει, η χώρα θα αντιμετωπίσει τεράστιο κόστος ανοικοδόμησης και πίεση για βελτίωση του βιοτικού επιπέδου.
«Οι κυρώσεις δεν αυξάνουν απλά την πίεση που ασκείται σε καιρό πολέμου. Στέλνουν ένα απαισιόδοξο μήνυμα για την ανθεκτικότητα της ρωσικής εταιρικής ισχύος στο εξωτερικό και περιορίζουν τις μεταπολεμικές δημοσιονομικές επιλογές της Ρωσίας», καταλήγει το Newsweek.
