Πόλεμος ή ειρήνη με το Ιράν; Η απάντηση θα δοθεί πιθανότατα, στην  Κωνσταντινούπολη, όπου την Παρασκευή θα συναντηθούν οι απεσταλμένοι του Προέδρου Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί.

Αρκετές περιφερειακές δυνάμεις που μεσολαβούν, θα παρίστανται επίσης στις διαπραγματεύσεις: Τουρκία, Κατάρ, Αίγυπτος, Σαουδική Αραβία, Ομάν και Πακιστάν. Εξι χώρες, που καταβάλουν στο παρασκήνιο εντατικές προσπάθειες για την αποτροπή στρατιωτικής κλιμάκωσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επισκέπτεται σήμερα τη Σαουδική Αραβία και αύριο το Κάιρο,  μετά από πρόσκληση  του Αιγύπτιου προέδρου Άμπντελ Φατάχ αλ-Σίσι .

Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν

Δημοσιογραφικές πηγές στην Κωνσταντινούπολη δήλωσαν πάντως στη Ναυτεμπορική ότι στις συνομιλίες της Παρασκευής θα δοθεί έμφαση στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, ώστε να καταστεί δυνατή μια ρεαλιστική συμφωνία. Άλλα αμφιλεγόμενα ζητήματα – όπως το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν ή η υποστήριξή της Τεχεράνης σε περιφερειακές σιϊτικές οργανώσεις – θα συζητηθούν αργότερα μέσω συμπληρωματικών μορφών επικοινωνίας.

Η Ουάσιγκτον απαιτεί, άλλωστε, απαιτεί κυρίως τον περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν και την μεταφορά του εμπλουτισμένου ουρανίου σε εγκαταστάσεις της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας. Ενώ οι ειδικοί συζητούν μοντέλα συμβιβασμού – όπως μια επίσημη αναστολή του περαιτέρω εμπλουτισμού ουρανίου – παραμένει ασαφές εάν και οι δύο πλευρές είναι πολιτικά προετοιμασμένες για μια τέτοια προσέγγιση.

Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αραγτσί εξέφρασε συγκρατημένη αισιοδοξία, υπό την προϋπόθεση ότι η αμερικανική πλευρά επιδιώκει πραγματικά μια «δίκαιη και ισορροπημένη συμφωνία» που θα διασφαλίζει ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα. «Εάν αυτό είναι το σημείο αναφοράς, είμαι βέβαιος ότι μπορούμε να καταλήξουμε σε συμφωνία», δήλωσε ο Αμπάς Αραγτσί. Ταυτόχρονα, ξεκαθάρισε ότι η Τεχεράνη δεν έχει κανένα συμφέρον να διαπραγματευτεί «αδύνατα πράγματα».

Σκληρή γλώσσα από τους μουλάδες

Οι προσπάθειες επαναπροσέγγισης παρεμποδίζονται πάντως από τους μουλάδες, με τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, να απειλεί με αντίποινα, επισημαίνοντας την ευπάθεια των αμερικανικών βάσεων στην περιοχή.

Αυτή ακριβώς η απειλή εξηγεί το ασυνήθιστα ενιαίο μέτωπο που έχουν υιοθετήσει οι περιφερειακές δυνάμεις. Σε αρκετές πρωτεύουσες στη Μέση Ανατολή, υπάρχει αυξανόμενη ανησυχία ότι μια κλιμάκωση μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης θα μπορούσε να τις καταστήσει στόχους ιρανικών αντεπιθέσεων. «Είναι σπάνιο χώρες όπως το Πακιστάν, η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, το Ομάν και η Τουρκία να στέλνουν στον πρόεδρο των ΗΠΑ σχεδόν το ίδιο μήνυμα. Ο λόγος είναι απλός: Όλες γνωρίζουν το τεράστιο κόστος της περαιτέρω κλιμάκωσης», δήλωσε Άραβας διπλωμάτης.

Καρότο και μαστίγιο

Τα αμερικανικά αεροπλανοφόρα και ο στόλος παραμένουν στα ανοιχτά του Κόλπου, η επίθεση έχει ανασταλεί προς το παρόν, εν αναμονή των διαπραγματεύσεων της  Παρασκευής.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν πάντως ολοκληρώσει την ανάπτυξη των δυνάμεών τους στην περιοχή και μια  « στρατιωτική απάντηση » στο Ιράν ,δεν πρέπει να αποκλειστεί, «ακόμη και για συμβολικούς λόγους», αν οι διαπραγματεύσεις δεν πάνε καλά», όπως λένε Αμερικανικές πηγές. «Μια αποτυχία των διαπραγματεύσεων θα μπορούσε να δώσει το έναυσμα για ανάληψη δράσης», προσθέτουν .

Σε μια τέτοια περίπτωση, το πολύ-πολύ, θα μπορούσε να υπάρξει μια νέα αεροπορική επιδρομή, ίσως μια επιχείρηση τύπου Βενεζουέλας για την προσπάθεια σύλληψης κάποιου αξιωματούχου του θεοκρατικού καθεστώτος.

«Αυτό που θέλουν οι Αμερικανοί είναι να διατηρήσουν την στρατιωτική πίεση, ενώ ταυτόχρονα, έχουν ενισχύσει σημαντικά τις αντιαεροπορικές πυραυλικές βάσεις τους σε όλες τις αραβικές χώρες για να προσπαθήσουν να εμποδίσουν την απάντηση του Ιράν  με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη», σημειώνουν στρατιωτικοί εμπειρογνώμονες.

Ο στόχος των Αμερικανών είναι η περαιτέρω αποδυνάμωση του θεοκρατικού καθεστώτος. «Αν και οι διαδηλώσεις έχουν σταματήσει, ένα τμήμα του καθεστώτος στέλνει  πολύ σαφή μηνύματα ότι επιθυμεί μια συμφωνία για την άρση των κυρώσεων και την τόνωση της οικονομίας», εκτιμούν οι ίδιες πηγές • Μια μεταβατική περίοδος δηλαδή, όπως στην περίπτωση της Βενεζουέλας, μόνο που στο Ιράν, οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης, δεν θα κάνουν εύκολα, πίσω…