Δύο ισχυρές δονήσεις μεγέθους 4,8 Ρίχτερ και 5,2 της κλίμακας Ρίχτερ σημειώθηκαν το μεσημέρι της Κυριακής στην Εύβοια. Και οι δύο δονήσεις είχαν μεγάλη διάρκεια και ταρακούνησαν την Αττική.
Η Εύβοια είναι ιδιαίτερα σεισμογενής επειδή βρίσκεται πάνω σε ένα περίπλοκο δίκτυο τεκτονικών ρηγμάτων στην ευρύτερη ζώνη του Αιγαίου. Η περιοχή χαρακτηρίζεται από έντονες τεκτονικές κινήσεις και εφελκυστικές δυνάμεις (δυνάμεις δηλαδή που «τραβούν» το φλοιό της Γης σε αντίθετες κατευθύνσεις), προκαλώντας τη θραύση των πετρωμάτων και τη γένεση σεισμών.
Οι βασικότεροι γεωλογικοί λόγοι περιλαμβάνουν:
Σύνθετο Σύστημα Ρηγμάτων: Διαθέτει εκατοντάδες καταγεγραμμένα ρήγματα, τόσο στην ξηρά όσο και στους υποθαλάσσιους χώρους (π.χ. στον Ευβοϊκό Κόλπο). Αυτά τα ρήγματα χωρίζονται σε μικρότερα τεκτονικά τμήματα, κάποια από τα οποία παραμένουν αθέατα ή άγνωστα μέχρι να δώσουν σεισμική δραστηριότητα.
Η Αλληλεπίδραση της Μικροπλάκας του Αιγαίου: Ολόκληρος ο ελληνικός χώρος υπάγεται στην κίνηση των λιθοσφαιρικών πλακών της Ευρασίας, της Αφρικής και της Ανατολίας. Η Εύβοια βρίσκεται στο μεταίχμιο και επηρεάζεται άμεσα από αυτές τις ασιατικές και αφρικανικές πιέσεις, που καταπονούν την περιοχή και δημιουργούν μόνιμες τάσεις στη γήινη κρούστα.
Διαφορετική δραστηριότητα ανά περιοχή:
Η Κεντρική και Νότια Εύβοια (κοντά στον κόλπο της Νότιας Εύβοιας) συνδέονται με εφελκυστικά ρήγματα που συχνά «ξυπνούν» με διαδοχικές σεισμικές εξάρσεις. Η Βόρεια Εύβοια χαρακτηρίζεται επίσης από υψηλή σεισμικότητα, η οποία συνδέεται με τη γεωλογική τάφρο που ορίζει το Βόρειο Αιγαίο
Το Προκόπι
Η περιοχή του Προκοπίου στην Κεντρική/Βόρεια Εύβοια παρουσιάζει ιδιαίτερο γεωλογικό ενδιαφέρον και έχει βρεθεί στο επίκεντρο της επιστημονικής προσοχής. Αν και παραδοσιακά θεωρούνταν περιοχή με χαμηλό έως μέτριο σεισμικό δυναμικό, η έντονη δραστηριότητα των τελευταίων ετών έχει αναδείξει τα ιδιαίτερα τεκτονικά της χαρακτηριστικά.
Οι βασικοί λόγοι που το Προκόπι εμφανίζει σεισμικότητα είναι:
* Τοπικά «Ανώνυμα» Ρήγματα: Η περιοχή διασχίζεται από μικρότερα, τμηματοποιημένα ρήγματα που συχνά δεν είναι ορατά στην επιφάνεια (τυφλά ρήγματα). Ένα τέτοιο υποκείμενο ρήγμα, που εκτείνεται ανάμεσα στις κοινότητες Προκοπίου και Πηλίου, ενεργοποιείται κατά περιόδους.
Σεισμικές Εξάρσεις (Σμήνη Σεισμών): Το Προκόπι είναι χαρακτηριστικό για τη δημιουργία των αποκαλούμενων «σεισμικών σμηνών». Αυτό σημαίνει ότι αντί για έναν μεγάλο κύριο σεισμό η γη απελευθερώνει ενέργεια μέσα από δεκάδες μικροσεισμούς και μέτριες δονήσεις (κοντά στα 4,0 με 5,2 Ρίχτερ) που διαρκούν ημέρες.
* Μικρό Εστιακό Βάθος: Οι σεισμοί που εκδηλώνονται γύρω από το Προκόπι είναι συνήθως επιφανειακοί, με εστιακό βάθος που κυμαίνεται μεταξύ 5 και 15 χιλιομέτρων. Εξαιτίας αυτού του μικρού βάθους, οι δονήσεις γίνονται πολύ αισθητές συνοδεύονται από υπόκωφη βοή και γίνονται αντιληπτές μέχρι και την Αττική.
Παπαζάχος: Δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας
Ο καθηγητής Σεισμολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Κώστας Παπαζάχος, έκανε λόγο για «απανωτούς σεισμούς» σε μια περιοχή που χαρακτηρίζεται από την παρουσία πολλών ενεργών ρηγμάτων.
Όπως ανέφερε, η σεισμική δραστηριότητα που εκδηλώθηκε δεν προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία, καθώς εντάσσεται στη γνωστή σεισμοτεκτονική συμπεριφορά της βόρειας Εύβοιας.
Κατολισθήσεις σε δρόμους – Χωρίς αναφορές για τραυματισμούς
Από τις δονήσεις προκλήθηκαν κατολισθήσεις σε ορισμένα σημεία του οδικού δικτύου, χωρίς ωστόσο να έχουν αναφερθεί τραυματισμοί ή σοβαρές ζημιές.
«Έχουμε εκτεταμένες κατολισθήσεις, δεν έχει καταγραφεί κάποιος τραυματισμός. Οι κατολισθήσεις εντοπίζονται σε δρόμους στις περιοχές Πλακιά και Δαφνούσα», δήλωσε στην ΕΡΤ ο δήμαρχος Μαντουδίου – Λίμνης – Αγίας Άννας, Γιάννης Τσαπουρνιώτης.
Γκανάς: Γνωστό ρήγμα, με περιορισμένο σεισμικό δυναμικό
Καθησυχαστικός εμφανίστηκε και ο σεισμολόγος Αθανάσιος Γκανάς, ο οποίος εξήγησε ότι η περιοχή βρίσκεται πάνω σε γνωστό ρήγμα, πίσω από το όρος Κανδήλι.
Ο ίδιος σημείωσε ότι δεν μπορεί ακόμη να προσδιοριστεί με βεβαιότητα αν ο πιο ισχυρός σεισμός ήταν ο κύριος, υπογραμμίζοντας πάντως ότι η συγκεκριμένη ζώνη ιστορικά δεν έχει δώσει σεισμούς μεγαλύτερους των 6 Ρίχτερ και συνήθως παράγει δονήσεις της τάξης των 5 έως 5,5 Ρίχτερ.
Παράλληλα, επισήμανε ότι δεν είχε προηγηθεί κάποια αξιοσημείωτη σεισμική δραστηριότητα που θα μπορούσε να λειτουργήσει ως προειδοποιητικό σημάδι.
Έλεγχοι σε παλαιά κτίρια
Ο κ. Γκανάς συνέστησε να πραγματοποιηθούν προληπτικοί έλεγχοι, κυρίως σε παλαιότερες κατοικίες στο Προκόπι και στις γύρω περιοχές, όπου εντοπίζεται το επίκεντρο των δύο ισχυρότερων δονήσεων.
Οι αρμόδιες υπηρεσίες παραμένουν σε επιφυλακή, παρακολουθώντας στενά την εξέλιξη της σεισμικής ακολουθίας τις επόμενες ώρες.
