Εντοπίστηκε ένας εξωπλανήτης που αψηφά όλες τις προσδοκίες. Είναι ένας κόσμος λάβας αλλά ταυτόχρονα είναι και κρύος. Μάλιστα είναι ο ψυχρότερος κόσμος λάβας που έχουμε εντοπίσει ποτέ και διαθέτει ατμόσφαιρα με τους αστρονόμους να αναφέρουν ότι ο εξωπλανήτης έχει χαρακτηριστικά παρόμοια με αυτά της Γης στη βρεφική της ηλικία.
Ο εξωπλανήτης έλαβε την κωδική ονομασία HD 3167 b και είναι ένας βραχώδης πλανήτης που ανήκει στη κατηγορία της υπερ-Γης, πλανητών με μέγεθος μεγαλύτερο από αυτό της Γης αλλά μικρότερο από αυτό πλανητών με μέγεθος όπως αυτό του Ουρανού και του Ποσειδώνα.
Ο HD 3167 b είναι καλυμμένος με λάβα και περιφέρεται γύρω από ένα άστρο που απέχει 154 έτη φωτός. Ο πλανήτης βρίσκεται τόσο κοντά στο άστρο του, ώστε ένα «έτος» στον πλανήτη —δηλαδή μία πλήρης περιφορά γύρω από το άστρο του— διαρκεί μόλις μία γήινη ημέρα. Όμως δεν πρόκειται απλώς για έναν βράχο καλυμμένο με λάβα είναι ο μικρότερος κόσμος λάβας που έχουν ανακαλύψει ποτέ οι αστρονόμοι έχοντας μάλιστα καταφέρει να διατηρήσει την ατμόσφαιρα του.
«Αυτό που προκαλεί έκπληξη είναι ότι όσο πιο κοντά στο άστρο του περιφέρεται ένας βραχώδης πλανήτης τόσο πιο δύσκολο θα έπρεπε να είναι να διατηρεί ατμόσφαιρα επειδή βομβαρδίζεται από τον αστρικό άνεμο και δέχεται περισσότερα φωτόνια υψηλής ενέργειας από το άστρο. Ωστόσο φαίνεται ότι πολλοί από αυτούς τους κόσμους λάβας διαθέτουν ατμόσφαιρα» δήλωσε ο συν-συγγραφέας Έντουιν Κάιτ αναπληρωτής καθηγητής γεωφυσικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο.
Από τότε που επιβεβαιώθηκε ο πρώτος εξωπλανήτης —δηλαδή ένας πλανήτης εκτός του ηλιακού μας συστήματος— πριν από περισσότερα από 30 χρόνια οι επιστήμονες έχουν ανακαλύψει μέχρι σήμερα περισσότερους από 6,300 εξωπλανήτες. Από αέριους γίγαντες παρόμοιους με τον θερμό Δία έως μικρούς κόσμους που μοιάζουν με τον Ποσειδώνα έχει βρεθεί μια εκπληκτική ποικιλία πλανητών. Ανάμεσά τους βρίσκονται και μερικοί «κόσμοι λάβας» δηλαδή βραχώδεις κόσμοι τόσο θερμοί ώστε οι επιφάνειές τους έχουν λιώσει και αποτελούνται από καυτή λάβα.
Στη νέα αυτή μελέτη η ερευνητική ομάδα μπόρεσε να πραγματοποιήσει παρατηρήσεις με το MIRI (όργανο υπέρυθρης ακτινοβολίας) του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb το οποίο μπορεί να παρατηρεί τον πλανήτη στο μέσο υπέρυθρο τμήμα του φάσματος. Αυτό επέτρεψε στους ερευνητές να εκτιμήσουν τη θερμοκρασία του πλανήτη και να αναζητήσουν ενδείξεις ατμόσφαιρας. Με το συγκεκριμένο όργανο παρατήρησαν τον πλανήτη κατά τη διάρκεια αυτού που ονομάζεται «δευτερεύουσα έκλειψη», δηλαδή αναζήτησαν διαφορές στη μέση υπέρυθρη ακτινοβολία που εμφανίζονταν όταν ο πλανήτης περνούσε πίσω από το άστρο του.
Τα χαρακτηριστικά
Ο πλανήτης είναι παλιρροϊκά κλειδωμένος κάτι που είναι συνηθισμένο στους κόσμους λάβας. Αυτό σημαίνει ότι η μία πλευρά του είναι πάντοτε στραμμένη προς το άστρο του ενώ η άλλη πλευρά βρίσκεται μόνιμα βυθισμένη στο σκοτάδι. Όμως αυτός ο κόσμος διαφέρει λίγο από τους υπόλοιπους. Αν ο πλανήτης δεν διέθετε ατμόσφαιραη πλευρά που βλέπει το άστρο θα ήταν «τόσο θερμή όσο θεωρητικά είναι δυνατόν», δεδομένου ότι βρίσκεται τόσο κοντά στο άστρο του σύμφωνα με τους ερευνητές.
Αλλά αυτό δεν ήταν που βρήκαν. Η ομάδα εντόπισε έναν ασυνήθιστα ψυχρό πλανήτη με ατμόσφαιρα, έναν πλανήτη που «είναι αισθητά ψυχρότερος από το αναμενόμενο μέγιστο της θερμοκρασίας του».
Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ο πλανήτης φαίνεται να διαθέτει ατμόσφαιρα η οποία ψύχει την πλευρά που βλέπει το άστρο αντανακλώντας το φως του και ουσιαστικά ανακατευθύνοντας αυτή τη θερμότητα προς τη νυχτερινή πλευρά του πλανήτη. Έτσι παρόλο που είναι αρκετά θερμός ώστε να θεωρείται κόσμος λάβας είναι ο ψυχρότερος τέτοιος κόσμος που έχει εντοπιστεί ποτέ με ατμόσφαιρα.
Παράξενα ενώ η θερμοκρασία αυτού του πλανήτη βοήθησε την ομάδα να συμπεράνει ότι πιθανότατα διαθέτει ατμόσφαιρα οι επιστήμονες έχουν ήδη εντοπίσει στο παρελθόν ατμόσφαιρες σε εξαιρετικά θερμούς κόσμους λάβας. Αυτό εγείρει μια σειρά ερωτημάτων σχετικά με το πώς σχηματίζουν οι πλανήτες αυτοί τις ατμόσφαιρές τους και σε ποιες θερμοκρασίες αυτό συμβαίνει.
Η ανακάλυψη αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου ερευνητικού προγράμματος που έχει ως στόχο να απαντήσει σε αυτό το ερώτημα. Το πρόγραμμα το οποίο διευθύνεται από την αστρονόμο Μέγκαν Μάνσφιλντ του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ εξετάζει μια ομάδα 10 διαφορετικών κόσμων λάβας προκειμένου να διαπιστώσει σε ποιες θερμοκρασίες αυτοί οι πλανήτες τείνουν να σχηματίζουν ατμόσφαιρες.
Τα ευρήματα αυτά ενισχύουν επίσης μια ολοένα και πιο διαδεδομένη επιστημονική άποψη σύμφωνα με την οποία η πλειονότητα των κόσμων λάβας πιθανότατα διαθέτει ατμόσφαιρες. Οι επιστήμονες διευρύνουν τα όρια του δυνατού στην επιστήμη των εξωπλανητών εξερευνώντας παράξενους, μακρινούς κόσμους που μπορούν να μας βοηθήσουν να κατανοήσουμε καλύτερα τον δικό μας πλανήτη καθώς και το πώς μπορεί να σχηματίστηκε και να επιβίωσε η ζωή στο Σύμπαν.
«Αυτοί οι πλανήτες είναι υπερβολικά θερμοί για να φιλοξενήσουν ζωή, αλλά μελετώντας τους μπορούμε να κατανοήσουμε καλύτερα διαδικασίες που είναι σημαντικές και για άλλους βραχώδεις κόσμους. Παρά το πόσο αφιλόξενοι είναι για τη ζωή, ενδιαφερόμαστε επίσης να μελετήσουμε αυτού του είδους τους πλανήτες, επειδή πιστεύουμε ότι η πρώιμη Γη μπορεί να έμοιαζε αρκετά με έναν κόσμο λάβας. Πιστεύουμε ότι πολύ νωρίς στην ιστορία του ηλιακού μας συστήματος, όταν σχηματίστηκαν οι βραχώδεις πλανήτες, ήταν εξαιρετικά θερμοί εξαιτίας της ενέργειας που απελευθερωνόταν από τις συγκρούσεις όλων των πλανητοειδών. Η Γη πέρασε από αυτό που είναι γνωστό ως στάδιο ωκεανού μάγματος με μια επιφάνεια που ήταν εξ ολοκλήρου σε υγρή κατάσταση. Αυτό το αποτέλεσμα μας προσφέρει ένα παράθυρο για να μελετήσουμε πώς μπορεί να ήταν οι συνθήκες στα πρώτα δύο εκατομμύρια χρόνια της ιστορίας της Γης» αναφέρουν οι ερευνητές.
Πηγή: Naftemporiki.gr
