Αύξηση 67,1% στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου καταγράφηκε στην Κύπρο μεταξύ 1990 και 2024, σε αντίθεση με τη μείωση κατά 34,9% που σημειώθηκε στην ΕΕ συνολικά, σύμφωνα με την Περιφερειακή Επετηρίδα 2026 της Eurostat, η οποία δημοσιεύθηκε την Τετάρτη.
Η Κύπρος συγκαταλέγεται στις ευρωπαϊκές περιφέρειες με τις μεγαλύτερες αυξήσεις εκπομπών κατά τη συγκεκριμένη περίοδο. Σύμφωνα με την Eurostat, οι εκπομπές στη χώρα είχαν φθάσει το 2008 σε επίπεδο 77% υψηλότερο από εκείνο του 1990, προτού μειωθούν για πέντε συνεχόμενα χρόνια. Στη συνέχεια ακολούθησαν γενικά ανοδική πορεία, με αποτέλεσμα το 2024 να βρίσκονται μόλις 5,5% κάτω από το υψηλότερο επίπεδο του 2008.
Η επετηρίδα αναφέρει ότι οι σχετικά υψηλές εκπομπές στην Κύπρο ενδέχεται να συνδέονται με τη συνεχιζόμενη εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, την κατανάλωση ενέργειας, τις μεταφορές, τα απόβλητα και την κατανάλωση των νοικοκυριών, καθώς και με οικονομική ανάπτυξη που υπερβαίνει τη μείωση της έντασης άνθρακα.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι εκπομπές μειώθηκαν μεταξύ 1990 και 2024 σε 204 από τις 241 περιφέρειες για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία, ενώ σε 37 καταγράφηκε αύξηση. Η μεγαλύτερη μείωση σημειώθηκε στη Δυτική Μακεδονία της Ελλάδας κατά 79,8%, με την Eurostat να συνδέει εν μέρει την εξέλιξη με τη σταδιακή κατάργηση της ηλεκτροπαραγωγής από λιγνίτη. Τα στοιχεία για τις εκπομπές δεν περιλαμβάνουν τη διεθνή αεροπλοΐα και ναυτιλία.
Στο 13% οι επιπτώσεις της ξηρασίας στην Κύπρο
Σε ό,τι αφορά την ξηρασία, η Eurostat καταγράφει ότι το 13% της έκτασης της Κύπρου επηρεάστηκε το 2024 από συνθήκες κατά τις οποίες η παραγωγικότητα της βλάστησης δεν επανήλθε στα επίπεδα αναφοράς της περιόδου 2000-2020.
Το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ καταγράφηκε στη Μάλτα με 57,5% της έκτασής της, ενώ ακολούθησαν η Βουλγαρία με 20,1%, η Ρουμανία με 17,5%, η Κύπρος με 13%, η Ελλάδα με 11,4% και η Ιταλία με 10,7%. Συνολικά, 290 από τις 1.160 ευρωπαϊκές περιφέρειες για τις οποίες υπήρχαν διαθέσιμα στοιχεία παρουσίασαν παρατεταμένες επιπτώσεις της ξηρασίας το 2024.
Εκπαίδευση και ψηφιακή χρήση
Στον τομέα της εκπαίδευσης, η Κύπρος κατέγραψε το 2024 τη μεγαλύτερη διαφορά μεταξύ γυναικών και ανδρών ως προς το μερίδιο των φοιτητών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που παρακολουθούσαν μεταπτυχιακά προγράμματα. Συγκεκριμένα, το 57,7% των φοιτητριών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Κύπρο παρακολουθούσε μεταπτυχιακό πρόγραμμα, έναντι 35,6% των ανδρών. Στην ΕΕ, τα αντίστοιχα ποσοστά ήταν 31,3% για τις γυναίκες και 27,1% για τους άνδρες.
Επιπλέον, η Κύπρος ήταν μία από τις τέσσερις ευρωπαϊκές περιφέρειες στις οποίες περισσότεροι από τους μισούς φοιτητές τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, εξαιρουμένων των προγραμμάτων σύντομου κύκλου, παρακολουθούσαν μεταπτυχιακό πρόγραμμα. Το σχετικό ποσοστό στη χώρα ανήλθε στο 51%.
Στην ψηφιακή χρήση, η Κύπρος περιλαμβάνεται μεταξύ των 24 περιφερειών της ΕΕ όπου τουλάχιστον το 80% του πληθυσμού ηλικίας 16 έως 74 ετών χρησιμοποιούσε μέσα κοινωνικής δικτύωσης το 2025. Το αντίστοιχο ποσοστό στην ΕΕ συνολικά ήταν 67,3%.
Παράλληλα, η Κύπρος συγκαταλέγεται στις 115 περιφέρειες της ΕΕ που είχαν ήδη φθάσει ή ξεπεράσει το 2025 τον ευρωπαϊκό στόχο για ποσοστό απασχόλησης 78% στις ηλικίες 20 έως 64 ετών, ο οποίος έχει τεθεί για το 2030. Το συνολικό ποσοστό απασχόλησης στην ΕΕ διαμορφώθηκε το 2025 στο 76,1%.
Στοιχεία για τη γεωργία
Σε ό,τι αφορά τη γεωργία, σύμφωνα με στοιχεία του 2022 που περιλαμβάνονται στην επετηρίδα, χαρακτηριστικά στοιχεία του αγροτικού τοπίου, όπως δενδροστοιχίες, αναβαθμίδες και πέτρινοι τοίχοι, κάλυπταν το 21,1% της γεωργικής γης στην Κύπρο. Πρόκειται για ένα από τα υψηλότερα ποσοστά μεταξύ των ευρωπαϊκών περιφερειών, έναντι μέσου όρου 5,6% στην ΕΕ.
Αντίθετα, το 2023 το ποσοστό των γεωργικών εκμεταλλεύσεων στην Κύπρο που χρησιμοποιούσαν τεχνολογίες παρακολούθησης καλλιεργειών ακριβείας καταγράφηκε στο 0%, όπως και στα Ιόνια Νησιά της Ελλάδας. Ο αντίστοιχος μέσος όρος στην ΕΕ ήταν 3,2%. Τα στοιχεία αφορούν τις εκμεταλλεύσεις που υπερβαίνουν τα ελάχιστα φυσικά όρια μεγέθους που προβλέπει ο σχετικός κανονισμός.
