Στο 4,8% από 3,8% αναθεωρήθηκε ο πραγματικός ρυθμός ανάπτυξης της κυπριακής οικονομίας για το 2025, σύμφωνα με τα νέα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας, όπως ανέφερε την Τρίτη ο Υπουργός Οικονομικών, Μάκης Κεραυνός, τονίζοντας παράλληλα ότι οι θετικές οικονομικές επιδόσεις δεν πρέπει να δημιουργούν εφησυχασμό.
Ο Υπουργός μιλούσε σε εκδήλωση με τίτλο «Ο ρόλος των επίσημων στατιστικών στη διαμόρφωση οικονομικής πολιτικής», την οποία συνδιοργάνωσαν η Στατιστική Υπηρεσία και η Κυπριακή Στατιστική Εταιρεία, στο Υπουργείο Οικονομικών, με την ευκαιρία της Ευρωπαϊκής Ημέρας Στατιστικής. Ομιλητές στην εκδήλωση ήταν, επίσης ο Πρόεδρος του Δημοσιονομικού Συμβουλίου, Ανδρέας Χαραλάμπους, ο Πρώτος Λειτουργός Στατιστικής, Παντελής Πρωτοπαπάς και ο Πρόεδρος της Κυπριακής Στατιστικής Εταιρείας, Τάσος Χριστοφίδης.
Ο κ. Κεραυνός ανέφερε στην παρέμβασή του ότι σύμφωνα με τη σημερινή ανακοίνωση της Στατιστικής Υπηρεσίας, ο πραγματικός ρυθμός ανάπτυξης της οικονομίας για το 2025 αναθεωρήθηκε στο 4,8%, από 3,8%, ποσοστό που κατατάσσει την Κύπρο μεταξύ των χωρών με τις υψηλότερες επιδόσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Πρόσθεσε ότι η χώρα κατέγραψε επίσης μία από τις μεγαλύτερες μειώσεις του δημόσιου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ.
Σύμφωνα με τον Υπουργό, οι εξελίξεις αυτές αναδεικνύουν την ανθεκτικότητα της κυπριακής οικονομίας και τη σημασία της διατήρησης συνεπούς και υπεύθυνης δημοσιονομικής πολιτικής. Υπογράμμισε, ωστόσο, ότι οι θετικές επιδόσεις δεν πρέπει να δημιουργούν εφησυχασμό, καθώς η οικονομία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις.
Όπως σημείωσε, η δημοσιονομική σταθερότητα δεν αποτελεί αυτοσκοπό, αλλά τη βάση για τη στήριξη της ανάπτυξης, την αντιμετώπιση των κοινωνικών αναγκών και τη δημιουργία συνθηκών μακροχρόνιας ευημερίας.
Στο πλαίσιο αυτό, ανέφερε ότι οι πολιτικές επιλογές πρέπει να αξιολογούνται όχι μόνο με βάση το άμεσο δημοσιονομικό κόστος τους, αλλά και τα αποτελέσματα που παράγουν, τη διαχρονική βιωσιμότητά τους και τις επιπτώσεις τους στις επόμενες γενιές.
Ο Υπουργός Οικονομικών επεσήμανε ότι η αποτελεσματική άσκηση οικονομικής πολιτικής προϋποθέτει ολοκληρωμένη οικονομική ανάλυση και ορθή ερμηνεία των δεδομένων. Δεν αρκεί, όπως εξήγησε, να είναι γνωστό πώς μεταβάλλονται οι οικονομικοί δείκτες, αλλά πρέπει να κατανοούνται οι αιτίες των μεταβολών και οι επιπτώσεις τους στην οικονομία και την κοινωνία.
Αναφέρθηκε ιδιαίτερα στην ανάγκη διάκρισης μεταξύ προσωρινών και διαρθρωτικών μεταβολών, συγκυριακών και μόνιμων δημοσιονομικών βελτιώσεων, καθώς και βραχυπρόθεσμων κινδύνων και μακροχρόνιων προκλήσεων.
Σημείωσε ότι ο σχεδιασμός του κρατικού προϋπολογισμού, η ιεράρχηση των δημοσιονομικών προτεραιοτήτων και η διασφάλιση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών απαιτούν συνεχή παρακολούθηση και αξιόπιστη ανάλυση.
Η δημοσιονομική σταθερότητα, πρόσθεσε, διασφαλίζεται όχι μόνο μέσω του αρχικού σχεδιασμού, αλλά και με τη συνεχή αξιολόγηση των οικονομικών εξελίξεων και την έγκαιρη προσαρμογή των πολιτικών, ιδιαίτερα σε ένα διεθνές περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας.
Χαραλάμπους: Να αποτυπώνονται οι μακροχρόνιες επιπτώσεις των κυβερνητικών αποφάσεων
Στην ανάγκη ορθής και έγκαιρης στατιστικής αποτύπωσης των δημοσιονομικών επιπτώσεων των κυβερνητικών αποφάσεων και εξαγγελιών αναφέρθηκε ο Πρόεδρος του Δημοσιονομικού Συμβουλίου, Ανδρέας Χαραλάμπους στη δική του παρέμβαση στην εκδήλωση.
Όπως εξήγησε, οι κυβερνητικές αποφάσεις ενδέχεται να δημιουργούν υποχρεώσεις με μακροχρόνιες επιπτώσεις στα δημόσια οικονομικά, οι οποίες δεν πρέπει να αξιολογούνται αποκλειστικά με βάση τη βραχυπρόθεσμη επίδρασή τους.
Υποστήριξε ότι η εφαρμογή σύγχρονων στατιστικών μεθόδων επιτρέπει την πληρέστερη και εγκαιρότερη αποτύπωση των συνεπειών των αποφάσεων, αναφέροντας ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τα προβλήματα που αντιμετώπισε στο παρελθόν η Ελλάδα, όταν αποφάσεις με μακροχρόνιες δημοσιονομικές επιπτώσεις αποτυπώνονταν με βάση τη βραχυχρόνια επίδρασή τους.
Ο κ. Χαραλάμπους αναφέρθηκε επίσης στη σημασία της ορθής καταγραφής των συναλλαγών που αφορούν δημόσια περιουσιακά στοιχεία. Όπως εξήγησε, όταν το κράτος διαθέτει περιουσιακά στοιχεία σε τιμή χαμηλότερη από την αγοραία αξία τους, η συναλλαγή αυτή συνεπάγεται απώλεια δημόσιου πλούτου, η οποία πρέπει να αποτυπώνεται κατάλληλα στη στατιστική πληροφόρηση.
Παρομοίασε την περίπτωση με ένα νοικοκυριό που πωλεί ακίνητο κάτω από την πραγματική του αξία και, ως αποτέλεσμα, καθίσταται φτωχότερο.
Όπως ανέφερε, η διαδικασία διαμόρφωσης δημόσιας πολιτικής πρέπει να αρχίζει από τη συλλογή και ανάλυση δεδομένων, να συνεχίζεται με τον σχεδιασμό και την εφαρμογή των παρεμβάσεων και να ολοκληρώνεται με την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων τους. Ειδικά για την Κύπρο, σημείωσε ότι η διαθεσιμότητα έγκαιρων και αξιόπιστων στατιστικών στοιχείων είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς πρόκειται για μικρή και ανοικτή οικονομία, η οποία επηρεάζεται άμεσα από εξωτερικές εξελίξεις.
Αναφέρθηκε ακόμη στις νέες δυνατότητες που δημιουργούν οι μεγάλες βάσεις δεδομένων, τα διοικητικά αρχεία, οι δείκτες σε πραγματικό χρόνο και η Τεχνητή Νοημοσύνη.
Παράλληλα, επεσήμανε ότι η αύξηση των διαθέσιμων πληροφοριών καθιστά ακόμη σημαντικότερη την ποιότητα των δεδομένων, τη μεθοδολογία ανάλυσής τους και την εμπιστοσύνη στα συμπεράσματα που προκύπτουν.
Ο κ. Χαραλάμπους σημείωσε ότι νέες προκλήσεις, όπως η πράσινη μετάβαση, η βιώσιμη ανάπτυξη, ο ψηφιακός μετασχηματισμός, η κοινωνική συνοχή και η ανταγωνιστικότητα, δημιουργούν πρόσθετες ανάγκες στατιστικής παρακολούθησης.
Στατιστική Υπηρεσία: Αξιολόγηση των πολιτικών από το στάδιο του σχεδιασμού
Την ανάγκη οι επίσημες στατιστικές να αποτελούν αναπόσπαστο μέρος ολόκληρου του κύκλου της δημόσιας πολιτικής υπογράμμισε ο Πρώτος Λειτουργός Στατιστικής, Παντελής Πρωτοπαπάς, ο οποίος ανέγνωσε χαιρετισμό εκ μέρους του Διευθυντή της Στατιστικής Υπηρεσίας, Σταύρου Καραγεώργη.
Όπως ανέφερε, κάθε σημαντική πολιτική παρέμβαση πρέπει να ξεκινά από τη σαφή αποτύπωση του προβλήματος που επιδιώκει να αντιμετωπίσει, να περιλαμβάνει συγκεκριμένους και μετρήσιμους στόχους και να συνοδεύεται από κατάλληλους δείκτες παρακολούθησης.
Τόνισε ότι η αξιολόγηση των πολιτικών δεν πρέπει να αρχίζει εκ των υστέρων, αλλά να ενσωματώνεται στον αρχικό σχεδιασμό τους. Σύμφωνα με τον κ. Πρωτοπαπά, είναι απαραίτητο να γνωρίζουν οι αρμόδιοι φορείς όχι μόνο τι επιδιώκουν να επιτύχουν, αλλά και με ποιον τρόπο θα μετρηθεί η αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεών τους.
Η παρακολούθηση των αποτελεσμάτων, πρόσθεσε, πρέπει να επιτρέπει τον έγκαιρο εντοπισμό αποκλίσεων και την πραγματοποίηση διορθωτικών παρεμβάσεων. Επεσήμανε ότι η αξιολόγηση δεν πρέπει να περιορίζεται στην καταγραφή των αποφάσεων ή των δημόσιων δαπανών, αλλά να εξετάζει τι πραγματικά επιτεύχθηκε, ποιοι ωφελήθηκαν και κατά πόσον τα αποτελέσματα ανταποκρίνονται στους αρχικούς στόχους.
Αναφερόμενος στην ερμηνεία των οικονομικών δεικτών, σημείωσε ότι ένας υψηλός ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης δεν αποκαλύπτει από μόνος του πώς κατανέμεται το όφελος στην κοινωνία. Αντίστοιχα, εξήγησε ότι ο χαμηλός πληθωρισμός δεν συνεπάγεται επιστροφή των τιμών στα προηγούμενα επίπεδα, ενώ η εξέλιξη της ανεργίας πρέπει να εξετάζεται σε συνδυασμό με τις ευρύτερες συνθήκες της αγοράς εργασίας.
Όπως είπε, μεγάλος όγκος πληροφοριών βρίσκεται κατανεμημένος σε υπουργεία, τμήματα, υπηρεσίες και οργανισμούς, με αποτέλεσμα να μην αξιοποιούνται πλήρως οι δυνατότητες διασύνδεσής τους.
Η αποτελεσματικότερη αξιοποίηση αυτών των δεδομένων, με σεβασμό στη νομοθεσία, στο στατιστικό απόρρητο και στην προστασία των προσωπικών δεδομένων, μπορεί να βελτιώσει την ποιότητα και την ταχύτητα παραγωγής των επίσημων στατιστικών. Μπορεί επίσης να μειώσει το κόστος συλλογής στοιχείων και τη σχετική επιβάρυνση των επιχειρήσεων και των πολιτών.
Για τον σκοπό αυτό, σημείωσε ότι απαιτούνται σύγχρονες υποδομές, αποτελεσματικότερη συνεργασία μεταξύ των δημόσιων φορέων και ολοκληρωμένη προσέγγιση στη διακυβέρνηση των δεδομένων.
Χριστοφίδης: Ασπίδα κατά της παραπληροφόρησης ο στατιστικός αλφαβητισμός
Στη σημασία του στατιστικού αλφαβητισμού για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης αναφέρθηκε ο Πρόεδρος της Κυπριακής Στατιστικής Εταιρείας, Τάσος Χριστοφίδης.
Όπως εξήγησε, παρά το γεγονός ότι η πρόσβαση στην πληροφορία είναι σήμερα ευκολότερη από ποτέ, η αφθονία των δεδομένων δεν συνεπάγεται απαραίτητα και την ορθή κατανόησή τους. Αντίθετα, σημείωσε, η κοινωνία βρίσκεται συχνά αντιμέτωπη με παραπληροφόρηση, προκαταλήψεις και ανακριβείς αναλύσεις.
Στο πλαίσιο αυτό, χαρακτήρισε τη στατιστική επιστήμη εργαλείο αλήθειας και διαφάνειας, το οποίο επιτρέπει στους πολίτες να αξιολογούν κριτικά τις πληροφορίες και να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις. Τόνισε ότι η καλλιέργεια του στατιστικού αλφαβητισμού πρέπει να αρχίζει από το σχολείο, αναφερόμενος στον Παγκύπριο και τον Ευρωπαϊκό Διαγωνισμό Στατιστικής.
Ο κ. Χριστοφίδης ανέφερε ότι η Κύπρος κατέκτησε φέτος την πρώτη θέση στον Ευρωπαϊκό Διαγωνισμό Στατιστικής στην ηλικιακή ομάδα 14-16 ετών και την τρίτη θέση στην ηλικιακή ομάδα 16-18 ετών. Σημείωσε ότι οι επιτυχίες αυτές αναδεικνύουν τις δυνατότητες των Κυπρίων μαθητών, με τη στήριξη των εκπαιδευτικών και των φορέων που συμμετέχουν στη διοργάνωση.
Ανακοίνωσε επίσης την προκήρυξη του νέου διαγωνισμού, ο οποίος αρχίζει με την εθνική φάση, εκφράζοντας την προσδοκία για περαιτέρω αύξηση των συμμετοχών. Καταλήγοντας, υπογράμμισε ότι οι επίσημες στατιστικές αποτελούν δημόσιο αγαθό, το οποίο ενισχύει τη δημοκρατία, την κοινωνική συνοχή και την έγκυρη πληροφόρηση των πολιτών.
