Ανθεκτικότητα εξακολουθεί να επιδεικνύει η κυπριακή οικονομία, με την ανάπτυξη να προβλέπεται να διατηρηθεί κοντά στο 3% ετησίως, ωστόσο οι επίμονες πληθωριστικές πιέσεις και οι αυξημένοι διεθνείς κίνδυνοι δημιουργούν προκλήσεις. Την ίδια ώρα, η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου μελετά την ενεργοποίηση αποθέματος ασφαλείας για τον συστημικό κίνδυνο, με τις σχετικές αποφάσεις να αναμένονται στις αρχές Νοεμβρίου.
Τα πιο πάνω ανέφερε ο Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, Χριστόδουλος Πατσαλίδης, κατά την τοποθέτησή του ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών και Προϋπολογισμού, στο πλαίσιο της συζήτησης για τον κρατικό προϋπολογισμό του 2027.
Στο 5,2% ο πληθωρισμός τον Σεπτέμβριο
Σύμφωνα με τον κ. Πατσαλίδη, η κυπριακή οικονομία εξακολουθεί να καταγράφει ισχυρότερες επιδόσεις σε σύγκριση με την Ευρωζώνη, με υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, χαμηλή ανεργία και θετικές προοπτικές για τα επόμενα χρόνια.
Παράλληλα, η μείωση του δημόσιου χρέους και η διατήρηση δημοσιονομικών πλεονασμάτων ενισχύουν την ανθεκτικότητα της οικονομίας. Κατά το πρώτο οκτάμηνο του 2026, το πλεόνασμα της γενικής κυβέρνησης ανήλθε στο 4,1% του ΑΕΠ, ενώ ο δείκτης δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ διαμορφώθηκε κοντά στο 50% στο τέλος Αυγούστου.
Ωστόσο, προβληματισμό προκαλεί η πορεία του πληθωρισμού. Τον Σεπτέμβριο του 2026 ανήλθε στο 5,2% στην Κύπρο, έναντι 3,8% στην Ευρωζώνη, κυρίως εξαιτίας των αυξήσεων στις τιμές της ενέργειας και του υψηλού πληθωρισμού στις υπηρεσίες.
Οι πιέσεις στις υπηρεσίες συνδέονται, μεταξύ άλλων, με την ισχυρή ζήτηση σε τομείς που σχετίζονται με τον τουρισμό, τη στενότητα στην αγορά εργασίας, τις αυξημένες λειτουργικές δαπάνες και τη συνεχιζόμενη άνοδο των ενοικίων.
Ο μέσος πληθωρισμός στην Κύπρο κατά την περίοδο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου 2026 διαμορφώθηκε στο 3,2%, έναντι 1,1% την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Για το σύνολο του έτους, η Κεντρική Τράπεζα προβλέπει πληθωρισμό 3,3%, ο οποίος αναμένεται να υποχωρήσει σταδιακά.
Ο Διοικητής υπογράμμισε την ανάγκη διατήρησης υγιών δημόσιων οικονομικών και επαρκούς δημοσιονομικού χώρου, επισημαίνοντας ότι απαιτείται συγκράτηση των ανελαστικών δαπανών και στοχευμένη αξιοποίηση των δημόσιων πόρων σε επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητα.
Ισχυρά κεφαλαιακά μεγέθη στον τραπεζικό τομέα
Αναφερόμενος στον τραπεζικό τομέα, ο κ. Πατσαλίδης σημείωσε ότι παρουσιάζει ισχυρή κεφαλαιακή επάρκεια και υψηλή ρευστότητα, ενώ τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια έχουν υποχωρήσει σε επίπεδα χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Όπως ανέφερε, η κεφαλαιακή επάρκεια κατατάσσει τις κυπριακές τράπεζες στην κορυφή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ η ρευστότητά τους υπερβαίνει σημαντικά τόσο τα κανονιστικά όρια όσο και τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Παρά τη θετική εικόνα, προειδοποίησε ότι δεν υπάρχουν περιθώρια εφησυχασμού, καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις, ο κλιματικός κίνδυνος, το υψηλό δημόσιο χρέος σε μεγάλες οικονομίες και οι κίνδυνοι που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη εξακολουθούν να απειλούν τη χρηματοοικονομική σταθερότητα.
Στο πλαίσιο της μακροπροληπτικής εποπτείας, η Κεντρική Τράπεζα έχει επιβάλει αντικυκλικό απόθεμα ασφαλείας ύψους 1,5% στα εγχώρια ανοίγματα, το οποίο αντιστοιχεί σε κεφαλαιακές απαιτήσεις €230 εκατ. Επιπλέον, έχει δεσμεύσει απόθεμα ασφαλείας €440 εκατ. με βάση τη συστημικότητα των πιστωτικών ιδρυμάτων.
Παράλληλα, μελετάται η ενεργοποίηση αποθέματος ασφαλείας για τον συστημικό κίνδυνο, με τις σχετικές αποφάσεις να ανακοινώνονται στις αρχές Νοεμβρίου.
Το ψηφιακό ευρώ και οι νέες τεχνολογίες
Ο Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας αναφέρθηκε επίσης στον ψηφιακό μετασχηματισμό του χρηματοοικονομικού τομέα, επισημαίνοντας ότι η τεχνολογική εξέλιξη και η αυξανόμενη δραστηριοποίηση ξένων ψηφιακών τραπεζών αναδιαμορφώνουν το χρηματοπιστωτικό περιβάλλον.
Σύμφωνα με τον ίδιο, ο τομέας των ιδρυμάτων ηλεκτρονικού χρήματος και των ιδρυμάτων πληρωμών αριθμεί σήμερα 41 αδειοδοτημένα ιδρύματα, ενώ το ενδιαφέρον για νέες αδειοδοτήσεις παραμένει έντονο.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο ψηφιακό ευρώ, σημειώνοντας ότι το σχετικό νομοθετικό πλαίσιο αναμένεται να ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του 2026, ενώ οι πιλοτικές δοκιμές προγραμματίζονται για το 2027, με τη συμμετοχή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου και εγχώριων χρηματοοικονομικών ιδρυμάτων.
Παράλληλα, τόνισε ότι η αξιοποίηση τεχνολογιών όπως το tokenization, δηλαδή η ψηφιακή αναπαράσταση χρηματοοικονομικών απαιτήσεων και περιουσιακών στοιχείων, αναμένεται να επηρεάσει σημαντικά τον τρόπο διεξαγωγής και διακανονισμού των συναλλαγών.
Προωθείται ο εκσυγχρονισμός της Κεντρικής Τράπεζας
Ο κ. Πατσαλίδης αναφέρθηκε, τέλος, στην πρόταση για εκσυγχρονισμό της δομής διακυβέρνησης της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, με τη δημιουργία συλλογικού εκτελεστικού ανώτατου διοικητικού οργάνου, κατά τα πρότυπα ευρωπαϊκών κεντρικών τραπεζών.
Όπως ανέφερε, έχουν ετοιμαστεί τα απαραίτητα προσχέδια νομοσχεδίων, ενώ στις 9 Οκτωβρίου εκδόθηκε η γνώμη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για τις προτεινόμενες ρυθμίσεις.
Τα νομοσχέδια αναμένεται να υποβληθούν τις επόμενες ημέρες από τον Υπουργό Οικονομικών στη Νομική Υπηρεσία της Δημοκρατίας για νομοτεχνικό έλεγχο.
Ο Διοικητής υπογράμμισε ότι ο εκσυγχρονισμός της διακυβέρνησης αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα, ώστε η Κεντρική Τράπεζα να ανταποκρίνεται αποτελεσματικότερα στις αυξημένες υποχρεώσεις και προκλήσεις που απορρέουν από τη συμμετοχή της στο Ευρωσύστημα και στους ευρωπαϊκούς θεσμούς.
