Σε τροχιά πολιτικής σύγκρουσης βρίσκονται ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, και ο Πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Βίκτορ Όρμπαν, με φόντο το ευρωπαϊκό δάνειο ύψους 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία και την απειλή Ορμπάν να μπλοκάρει την υλοποίησή του.
Η ένταση κορυφώθηκε ενόψει της σημερινής ημέρας κατά την οποία ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου μεταβαίνει στο Κίεβο μαζί με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, για την τέταρτη επέτειο από την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία.
Σύμφωνα με το επίσημο πρόγραμμα, οι δύο Ευρωπαίοι ηγέτες θα συμμετέχουν στην κεντρική τελετή μνήμης για τα τέσσερα χρόνια πολέμου, θα επισκεφθούν εγκαταστάσεις ενεργειακών υποδομών που έχουν πληγεί από ρωσικά πυραυλικά πλήγματα και θα πραγματοποιήσουν τριμερή συνάντηση με τον Πρόεδρο της Ουκρανίας, Βολοντιμίρ Ζελένσκι. Παράλληλα, θα λάβουν μέρος στη συνάντηση της λεγόμενης «Συμμαχίας των Προθύμων», η οποία συγκαλείται από τον Πρόεδρο της Γαλλίας, Εμμανουέλ Μακρόν, και τον Πρωθυπουργό του Ηνωμένου Βασιλείου, Κιρ Στάρμερ, με τη συμμετοχή 35 χωρών που δηλώνουν τη στήριξή τους στην Ουκρανία, καθώς ο πόλεμος εισέρχεται πλέον στο πέμπτο έτος.
Στο μεταξύ, στις Βρυξέλλες εκτυλίχθηκε χθες μια σκληρή αντιπαράθεση για τη χρηματοδότηση του Κιέβου, στη σκιά του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων που δεν κατέληξε σε συμφωνία για το 20 πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας, μετά από ένα ακόμη βέτο της Ουγγαρίας, φέρνοντας ουσιαστικά την ΕΕ αλλά και την Ουκρανία σε αδιέξοδο.
Η Κυβέρνηση της Ουγγαρίας έχει καταστήσει σαφές ότι δεν προτίθεται να άρει το βέτο της στην εφαρμογή του ευρωπαϊκού δανείου, εάν η Ουκρανία δεν αποκαταστήσει τη ροή ρωσικού πετρελαίου προς την ουγγρική αγορά μέσω του δικτύου αγωγών που διέρχεται από το έδαφός της και έχει υποστεί ζημιές έπειτα από ρωσική επίθεση με μη επανδρωμένο αεροσκάφος.
Στο απαντητικό του γράμμα προς τον Βίκτορ Όρμπαν, ο Αντόνιο Κόστα εμφανίζεται ιδιαίτερα αυστηρός ως προς τις υποχρεώσεις των κρατών-μελών.
«Όπως συζητήσαμε χθες, η Ουκρανία παρουσίασε διαφορετική εκδοχή των γεγονότων σχετικά με τον εφοδιασμό της Ουγγαρίας με αργό πετρέλαιο μέσω του ουκρανικού εδάφους. Αύριο θα θέσω το ζήτημα απευθείας στον Πρόεδρο Ζελένσκι», αναφέρει.
Στη συνέχεια υπογραμμίζει ότι οι αποφάσεις των Ευρωπαίων ηγετών δεν μπορούν να τίθενται υπό αμφισβήτηση. «Σε κάθε περίπτωση, μια απόφαση που λαμβάνεται από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο πρέπει να γίνεται σεβαστή. Όταν οι ηγέτες καταλήγουν σε συναίνεση, δεσμεύονται από την απόφασή τους. Κάθε παραβίαση αυτής της δέσμευσης συνιστά παραβίαση της αρχής της ειλικρινούς συνεργασίας. Κανένα κράτος μέλος δεν μπορεί να επιτραπεί να υπονομεύει την αξιοπιστία αποφάσεων που έχουν ληφθεί συλλογικά από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο», τονίζει ο κ. Κόστα.
Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου προσθέτει ότι παραμένει «πλήρως προσηλωμένος στη διασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας όλων των κρατών-μελών», και καλεί ρητά την ουγγρική Κυβέρνηση να αποσύρει το μπλοκάρισμα της χρηματοδότησης.
«Σας παροτρύνω έντονα να ενεργήσετε σύμφωνα με την κοινή μας απόφαση της 18ης Δεκεμβρίου και να αποδεσμεύσετε την υλοποίηση του δανείου στήριξης προς την Ουκρανία ύψους 90 δισ. ευρώ», αναφέρει.
Από την πλευρά του, ο Πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, επιμένει ότι δεν θα αλλάξει στάση, υποστηρίζοντας πως δεν υπάρχουν τεχνικά εμπόδια για την επανεκκίνηση της μεταφοράς πετρελαίου προς την Ουγγαρία και ότι το ζήτημα αποτελεί πολιτική επιλογή της ουκρανικής κυβέρνησης.
Στην επιστολή του προς τον Αντόνιο Κόστ κατηγορεί το Κίεβο ότι καθυστερεί τις αναγκαίες εργασίες αποκατάστασης και χαρακτηρίζει την κατάσταση «παράλογη».
«Λαμβάνουμε μια απόφαση οικονομικά ευνοϊκή για την Ουκρανία, με την οποία προσωπικά διαφωνώ, και στη συνέχεια η Ουκρανία δημιουργεί μια κατάσταση ενεργειακής έκτακτης ανάγκης στην Ουγγαρία και μου ζητάτε να προσποιηθώ ότι δεν συνέβη τίποτα. Αυτό δεν είναι δυνατό», αναφέρει, ενώ προσθέτει: «Δεν βρίσκομαι σε θέση να στηρίξω καμία απόφαση ευνοϊκή για την Ουκρανία έως ότου επανέλθει η κανονικότητα».
Η διαμάχη για το δάνειο των 90 δισ. ευρώ αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση θεωρείται κρίσιμη για τη σταθερότητα των δημόσιων οικονομικών της Ουκρανίας τους επόμενους μήνες, με ευρωπαϊκές πηγές να προειδοποιούν ότι χωρίς την εκταμίευση η ουκρανική πλευρά ενδέχεται να αντιμετωπίσει σοβαρό πρόβλημα ρευστότητας ήδη από την άνοιξη.
