Tα συνολικά αποθέματα των στοιχείων ενεργητικού των Επενδύσεων Χαρτοφυλακίου (ΕΧ) το 2024 ανήλθαν σε €68.958,7 εκατ., καταγράφοντας έτσι αύξηση 10,6% από τα €62.333,7 εκατ. το 2023, σύμφωνα με την Έκθεση Επενδύσεων Χαρτοφυλακίου για το 2024, όπως δημοσιεύτηκαν την Τρίτη από το Τμήμα Στατιστικής της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου (ΚΤΚ).
Το κύριο συστατικό των στοιχείων ενεργητικού των ΕΧ είναι οι μετοχικοί τίτλοι και οι μετοχές/μερίδια επενδυτικών ταμείων, παρόλο που οι χρεωστικοί τίτλοι κατέχουν επίσης σημαντικό μερίδιο στα στοιχεία ενεργητικού των ΕΧ. «Αυτό δείχνει ότι οι προτιμήσεις των κατοίκων επενδυτών κλίνουν προς τους μετοχικούς τίτλους και μετοχές/μερίδια επενδυτικών ταμείων το 2024», σύμφωνα με την ΚΤΚ.
Συγκεκριμένα, οι χρεωστικοί τίτλοι στοιχείων ενεργητικού ανήλθαν στα €21.482,5 εκατ. το 2024, αντιπροσωπεύοντας το 31% των συνολικών περιουσιακών στοιχείων του χαρτοφυλακίου σε σύγκριση με 29% το 2023. Οι μετοχικοί τίτλοι και οι μετοχές/μερίδια επενδυτικών ταμείων ανήλθαν στα €47.476,2 εκατ. σε στοιχεία ενεργητικού το 2024, αντιπροσωπεύοντας έτσι το 69% του συνολικού χαρτοφυλακίου περιουσιακών στοιχείων, σε σύγκριση με ένα ποσοστό της τάξης του 71% το 2023.
Όσον αφορά τις διακρατήσεις χρεωστικών τίτλων, η συντριπτική τους πλειοψηφία έχει μακροπρόθεσμη λήξη (89% το 2024) με τους κύριους κατόχους να είναι τα Νομισματικά Χρηματοοικονομικά Ιδρύματα (ΝΧΙ) και οι “Λοιποί Τομείς”.
Συγκεκριμένα, το 2024, οι μακροπρόθεσμοι τίτλοι που κατείχαν τα ΝΧΙ σημείωσαν αύξηση κατά €1.973,2 εκατ., και ομοίως οι επενδύσεις από την κατηγορία “Λοιποί τομείς” αυξήθηκαν κατά €1.046,4 εκατ. Η σχετικά υψηλή αύξηση των μετοχικών τίτλων και των μετοχών/μεριδίων επενδυτικών ταμείων το 2024, σύμφωνα με την ΚΤΚ, οφειλόταν στη μείωση που κατέγραψε η κατοχή αυτών των τίτλων από την κατηγορία “Λοιποί τομείς” (€2.634,4 εκατ.).
Αυτό αποδίδεται στην κατοχή εισηγμένων μετοχών από τις κατηγορίες “Μη Χρηματοοικονομικοί Οργανισμοί” και “Θυγατρικοί Χρηματοοικονομικοί οργανισμοί”.
Οι κυριότεροι επενδυτικοί προορισμοί σε σχέση με τα στοιχεία ενεργητικού των ΕΧ για το έτος 2024, είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ιρλανδία, η Ρωσία, το Λουξεμβούργο και το Καζακστάν, που αποτελούν το 55% περίπου των συνολικών θέσεων. Ο αριθμός των χωρών για το υπόλοιπο 45% είναι μεγάλος και αποτελείται από 141 χώρες.
Όπως αναφέρει η ΚΤΚ, σύμφωνα με τα στοιχεία των κυριότερων επενδυτικών προορισμών φαίνεται ότι για τη Ρωσία και τις ΗΠΑ οι χρεωστικοί τίτλοι αποτελούν την πλειοψηφία στο χαρτοφυλάκιο, ενώ για το Λουξεμβούργο, Ιρλανδία και το Καζακστάν η πλειοψηφία των στοιχείων ενεργητικού των ΕΧ αφορά μετοχές/μερίδια επενδυτικών ταμείων.
Ο κύριος αντισυμβαλλόμενος τομέας στον οποίο οι κάτοικοι επενδυτές επένδυσαν το 2024 ήταν η κατηγορία “Λοιποί τομείς”. Πιο συγκεκριμένα, οι κάτοικοι επενδυτές προτίμησαν τις υποκατηγορίες “Λοιπές χρηματοοικονομικές εταιρείες, με εξαίρεση τις εταιρείες χρηματοοικονομικών οχημάτων ειδικού σκοπού” που αναλογούν στο 34% των συνολικών στοιχείων ενεργητικού των ΕΧ το 2024 ακολουθούμενο από την κατηγορία “μη χρηματοπιστωτικά ιδρύματα” με 22% των συνολικών στοιχείων ενεργητικού των ΕΧ. Η Γενική Κυβέρνηση επίσης αποτελεί μια σημαντική κατηγορία που της αναλογεί έως και το 13% του συνολικού ενεργητικού των ΕΧ.
Όσον αφορά τα στοιχεία παθητικού, στην έκθεση της ΚΤΚ αναφέρεται ότι τα συνολικά αποθέματα των στοιχείων παθητικού των ΕΧ το 2024 ανήλθαν σε €18.303,5 εκατ., καταγράφοντας μείωση από τα €19.836,4 εκατ. το 2023. «Η μείωση αντανακλά ένα μειωμένο ενδιαφέρον από μη κατοίκους για επένδυση κυρίως σε μακροπρόθεσμους χρεωστικούς τίτλους που εκδόθηκαν από Κύπριους κατοίκους στις κατηγορίες «Λοιποί Τομείς» και «Γενική Κυβέρνηση». Η πλειονότητα των στοιχείων παθητικού των ΕΧ εκδόθηκε από κατοίκους επενδυτές των “Λοιπών τομέων” για το 2024 και το 2023, αν και τα στοιχεία παθητικού των ΕΧ του τομέα “Γενική Κυβέρνηση” αποτελούν επίσης ένα μεγάλο μέρος των συνολικών θέσεων.
Επίδραση των SPEs στα στατιστικά στοιχεία των ΕΧ
Οι «οντότητες ειδικού σκοπού» (SPEs) θεωρούνται κάτοικοι της χώρας στην οποία εγγράφονται/εγκαθιδρύονται, για στατιστικούς σκοπούς, μολονότι οι συναλλαγές και τα αποθέματα επενδύσεων μπορούν, στην ολότητα τους, να είναι “διασυνοριακά”. Όμως, η ΚΤΚ αναφέρει ότι ο αριθμός τους και η πολυπλοκότητα της δομής τους αυξήθηκαν σημαντικά τα τελευταία χρόνια, συμβάλλοντας στην αλλοίωση των κυριότερων μακροοικονομικών στατιστικών, καθώς η Κύπρος φιλοξενεί ένα μεγάλο αριθμό SPEs των οποίων το ενεργητικό και το παθητικό επηρεάζει, μεταξύ άλλων, σημαντικά τις στατιστικές ΕΧ της χώρας, αν και η αλληλεπίδραση με την εγχώρια οικονομία είναι περιορισμένη.
Η πλειονότητα των SPEs που κατέχουν χρηματοοικονομικά μέσα ΕΧ χρησιμοποιούνται ως οχήματα χρηματοδότησης για να διοχετεύουν κεφάλαια εντός ενός παγκόσμιου ομίλου εκ μέρους μιας μη κατοίκου μητρικής επιχείρησης.
Ως εκ τούτου, η ΚΤΚ, σε ξεχωριστή ανάλυση, ταξινομεί τις SPEs ως μη κατοίκους έτσι ώστε να απομακρυνθεί η επίδραση που έχουν στις στατιστικές των ΕΧ. Όταν, λοιπόν, οι SPEs ταξινομούνται ως μη κάτοικοι, τα συνολικά στοιχεία ενεργητικού των ΕΧ, μειώνονται περίπου κατά 51% το 2024 και 56% το 2023 συγκρινόμενα με τα στοιχεία που ταξινομούν τις SPEs ως κατοίκους. Η υψηλότερη επίδραση εντοπίζεται στους μετοχικούς τίτλους που μειώνονται στα €13.575,3 εκατ. το 2024 σε σύγκριση με €47.476,2 εκατ. όταν οι SPEs ταξινομούνται ως κάτοικοι.
Τα συνολικά στοιχεία παθητικού των ΕΧ επηρεάζονται στο μεγαλύτερο βαθμό από τις SPEs. Συγκεκριμένα, όταν οι SPEs ταξινομούνται ως μη κάτοικοι, αυτά πέφτουν στα €10.327,9 εκατ. το 2024 εν αντιθέσει με τα συνολικά στοιχεία παθητικού της τάξης των €18.303,5 εκατ. όταν οι SPEs ταξινομούνται ως κάτοικοι.
Για τα έτη 2024 και 2023 η επίδραση των SPEs διαφαίνεται κυρίως στην κατηγορία των μετοχικών τίτλων και μετοχών/μεριδίων επενδυτικών ταμείων με μια μείωση κατά 276% και 265%, αντίστοιχα.
