Εν μέσω της συνεχούς παγκόσμιας γεωπολιτικής αστάθειας, το ευρωπαϊκό budget για την άμυνα παραμένει υψηλό και το 2026, καθώς υπάρχουν φόβοι για τη Ρωσία και αμφιβολίες για τις δεσμεύσεις ασφαλείας των ΗΠΑ.
Ο προϋπολογισμός για το 2026
Με βάση τις ανακοινώσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ο ετήσιος προϋπολογισμός ανέρχεται σε 192,8 δισ. ευρώ σε συνολικές αναλήψεις υποχρεώσεων και σε 190,1 δισ. ευρώ σε συνολικές πληρωμές. Στο πλαίσιο του προϋπολογισμού περίπου 2,8 δισ. ευρώ κατευθύνονται συνολικά στον τομέα άμυνας και ασφάλειας.
Συγχρόνως, αξίζει να σημειωθεί ότι στον προϋπολογισμό της ΕΕ για το 2026, περίπου 2,4 δισ. ευρώ διατίθενται στον τομέα του διαστήματος κυρίως μέσω του Ευρωπαϊκού Διαστημικού Προγράμματος (European Space Programme – ESP. Το διάστημα είναι ένας τομέας που συνδέεται με την άμυνα, καθώς συχνά στο πλαίσιο διαστημικών προγραμμάτων αναπτύσσονται τεχνολογίες διττής χρήσης (dual-use), οι οποίες έχουν τόσο πολιτική, όσο και στρατιωτική χρήση.
Την ίδια ώρα, έχει ανακοινωθεί η διάθεση περίπου 1 δισ. ευρώ από το European Defence Fund (EDF) για κοινές/συνεργατικές δράσεις έρευνας και ανάπτυξης (R&D) στην αμυντική τεχνολογία. Το συνολικό budget του (EDF) για την περίοδο 2021-2027 ανέρχεται σε περίπου 7,3 δισ. ευρώ.
Αύξηση στις χορηγήσεις της για έργα άμυνας από την ΕΤΕπ
Από την πλευρά της η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) έχει ανακοινώσει ότι θα αυξήσει το 2026 τις χορηγήσεις της για έργα άμυνας στα 4,5 δισ. ευρώ (από 3,5 δισ. ευρώ το 2025). Μάλιστα, όπως δήλωσε η πρόεδρος της ΕΤΕπ, Nadia Calvino, στο περιθώριο της συνάντησης των υπουργών Οικονομικών της ΕΕ που πραγματοποιήθηκε τον Δεκέμβριο, το ποσό αυτό ενδέχεται να αναθεωρηθεί ακόμα υψηλότερα εφόσον υπάρξει ζήτηση.
«Θα εστιάσουμε ιδιαίτερα στη στρατιωτική κινητικότητα και σε κρίσιμες υποδομές, στα ανατολικά σύνορα και σε αντι-drone συστήματα», δήλωσε η ίδια στο Reuters.
«Θα διαθέσουμε τουλάχιστον 4,5 δισ. Αυτό αφορά το τρέχον χαρτοφυλάκιο, πάνω στο οποίο δουλεύουμε. Μπορεί να προκύψουν και περισσότερες αναθέσεις το 2026. Κάθε χρόνο έχουμε διαδικασία αναθεώρησης, όπου μπορούμε να προσαρμόζουμε τα ποσά αν χρειαστεί», πρόσθεσε.
Σε γενικές γραμμές οι γεωπολιτικές προκλήσεις και ιδίως η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία έχουν επιταχύνει τις επενδύσεις στον αμυντικό τομέα, με την ΕΕ να δεσμεύει πόρους έως και 800 δισ. ευρώ στο πλαίσιο του σχεδίου «Readiness 2030».
Το ενδεχόμενο ενός SAFE 2
Επίσης, στο πλαίσιο του σχεδίου «Readiness 2030» το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τον Μάιο του 2025 το SAFE, ένα μεγάλης κλίμακας επενδυτικό πρόγραμμα που έχει ως στόχο να στηρίξει τα κράτη- μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης που επιθυμούν να επενδύσουν στην αμυντική βιομηχανική παραγωγή μέσω κοινών προμηθειών.
Μέσω του SAFE, η ΕΕ θα διαθέσει έως και 150 δισ. ευρώ που θα εκταμιευθούν στα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη κατόπιν αιτήματος και βάσει εθνικών σχεδίων. Η Ελλάδα έχει ζητήσει δάνεια ύψους 1,2 δισ. ευρώ από το SAFE και η Επιτροπή έχει εγκρίνει ένα πρώτο ποσό, ύψους 787,67 εκατομμυρίων ευρώ.
Από την άλλη, το Reuters επικαλούμενο Ευρωπαίους αξιωματούχους μετέδωσε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει το ενδεχόμενο έναρξης μιας δεύτερης έκδοσης του προγράμματος SAFE, καθώς το αρχικό πρόγραμμα των 150 δισ. ευρώ έχει υπερκαλυφθεί και ως αποτέλεσμα ορισμένα μέλη της ΕΕ ζητούν τώρα ένα δεύτερο πρόγραμμα.
«Νομίζω ότι θα χρειαστεί να αναπτύξουμε αυτό το μέσο. Το ερώτημα είναι πότε», δήλωσε ένας εκ των αξιωματούχων υπονοώντας ότι το 2026 μπορεί να είναι η ιδανική στιγμή. «Υπάρχουν βάσιμα επιχειρήματα ως προς το γιατί είναι σημαντικό να το έχουμε», πρόσθεσε.
Πηγή: Euro2day.gr
