Η προτεραιότητα της Κυπριακής Προεδρίας της ΕΕ αυτονομία μέσω της ασφάλειας και της ανταγωνιστικότητας αποτυπώνει τη φιλοδοξία της Ευρώπης να ενισχύσει την ανεξαρτησία της μέσα από την οικοδόμηση μιας ισχυρής, καινοτόμου και ανταγωνιστικής οικονομίας «σε ένα διεθνές περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από ταχείες μεταβολές, στρατηγική αβεβαιότητα και γεωπολιτικές εντάσεις”, τόνισε ο Piero Cipollone, μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΕΚΤ, σε ομιλία του σε εκδήλωση στη Λευκωσία με τίτλο «Το ψηφιακό ευρώ στην Κύπρο».
«Δεν απευθύνουμε έκκληση για προστατευτισμό, αλλά για αξιοποίηση της συλλογικής ικανότητας της Ευρώπης να καινοτομεί και να είναι ανταγωνιστική σε παγκόσμιο επίπεδο», υπογράμμισε.
Συγκεκριμένα, μιλώντας στην εκδήλωση που συνδιοργάνωσαν ο Ευρωβουλευτής του ΔΗΣΥ και του ΕΛΚ Μιχάλης Χατζηπαντέλα και ο Σύνδεσμος Τραπεζών Κύπρου, με τη συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, στην οποία παρευρέθηκε μεταξύ άλλων ο Υπουργός Οικονομικών Μάκης Κεραυνός, ο κ. Cipollone είπε ότι το ψηφιακό ευρώ θα αποφέρει απτά οφέλη στους πολίτες, τους εμπόρους και τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών και πρόσθεσε ότι στον τομέα των πληρωμών λιανικής «η ευρωπαϊκή κυριαρχία ήδη δέχεται πίεση».
Σύμφωνα με το μέλος της ΕΚΤ, σχεδόν τα δύο τρίτα των συναλλαγών με κάρτα στη ζώνη του ευρώ διενεργούνται από μη ευρωπαϊκές εταιρείες. Πρόσθεσε ότι 13 χώρες της ζώνης του ευρώ, συμπεριλαμβανομένης της Κύπρου, στηρίζονται αποκλειστικά σε διεθνή σχήματα καρτών για πληρωμές εντός των καταστημάτων.
«Η Κύπρος, όπως και η υπόλοιπη Ευρώπη, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από διεθνείς παρόχους ουσιαστικά για όλες τις περιπτώσεις χρήσης, από το ηλεκτρονικό εμπόριο και τις πληρωμές από πρόσωπο σε πρόσωπο έως τις συναλλαγές σε καταστήματα», υπογράμμισε.
Αναφέροντας ότι οι πληρωμές με κάρτα είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα, ο κ. Cipollone είπε ότι το πρώτο εξάμηνο του 2025 οι πληρωμές με κάρτα αντιπροσώπευαν το 74,5% του συνολικού αριθμού των συναλλαγών χωρίς μετρητά στην Κύπρο. Πρόκειται για το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό στη ζώνη του ευρώ, είπε, προσθέτοντας ότι στην Κύπρο δεν υπάρχουν διαθέσιμες ευρωπαϊκές λύσεις για τις πληρωμές με κάρτα.
«Αυτό το επίπεδο εξάρτησης σημαίνει ότι κρίσιμα τμήματα των ευρωπαϊκών υποδομών πληρωμών κατέχονται και λειτουργούν από οντότητες εκτός της ζώνης του ευρώ», ανέφερε και πρόσθεσε πως σε μια περίοδο κατά την οποία «η ανθεκτικότητα και η στρατηγική αυτονομία έχουν μεγαλύτερη σημασία από ποτέ, αυτό δημιουργεί ευπάθειες τις οποίες δεν έχουμε περιθώριο να αγνοήσουμε».
Η έκδοση του κανονισμού για το ψηφιακό ευρώ αποτελεί πλέον ολοένα και πιο επιτακτική ανάγκη, προκειμένου να αξιοποιήσουμε τις συνέργειες μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών λύσεων και να μειώσουμε την εξάρτησή μας από ξένες επιχειρήσεις, ανέφερε.
Η ΕΚΤ πρέπει να διασφαλίσει ότι, στην ψηφιακή εποχή που διανύουμε, το χρήμα Κεντρικής Τράπεζας ικανοποιεί τις εξελισσόμενες ανάγκες των Ευρωπαίων. Σε αυτό το πλαίσιο, προετοιμαζόμαστε να συμπληρώσουμε τα μετρητά σε φυσική μορφή με το ψηφιακό τους ισοδύναμο: το ψηφιακό ευρώ, είπε.
Αναφέροντας ότι σήμερα, σπανίως χρησιμοποιούμε μετρητά, ο κ. Cipollone επικαλέστηκε έρευνα της ΕΚΤ για τις συνήθειες πληρωμής των καταναλωτών στη Ζώνη του ευρώ, λέγοντας ότι στην Κύπρο το ποσοστό των πληρωμών ηλεκτρονικού εμπορίου αυξήθηκε από περίπου 1% το 2019 σε περίπου 26% το 2024 – «ένα εντυπωσιακό παράδειγμα της ταχύτητας με την οποία οι ψηφιακές πληρωμές έχουν γίνει αναπόσπαστο μέρος της καθημερινής ζωής».
Σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ, συνέχισε, οι ψηφιακές πληρωμές αποτελούν ολοένα περισσότερο τον κανόνα και τα μετρητά δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν πλέον για τη διενέργεια πληρωμών σε όλες τις περιπτώσεις.
Σημείωσε ότι οι ηλεκτρονικές αγορές ήδη αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το ένα τρίτο των συναλλαγών λιανικής, αλλά τα μετρητά δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε απευθείας σύνδεση (online).
Σε αυτό το σημείο, ο κ. Cipollone ξεκαθάρισε ότι «θα συνεχίσουμε να εκδίδουμε τραπεζογραμμάτια και καταβάλλουμε κάθε προσπάθεια για να διασφαλίσουμε ότι τα μετρητά σε φυσική μορφή παραμένουν ευρέως αποδεκτά και διαθέσιμα» και σημείωσε ότι προετοιμάζεται η έκδοση τρίτης σειράς τραπεζογραμματίων ευρώ με νέα σχέδια που θα είναι περισσότερο οικεία στους Ευρωπαίους.
Αναφορικά με τα οφέλη των καταναλωτών, το μέλος της ΕΚΤ είπε ότι το ψηφιακό ευρώ θα προσφέρει την απλότητα και ευκολία της δυνατότητας πληρωμής με μια ενιαία λύση – για παράδειγμα το έξυπνο τηλέφωνό σας -, ενώ «θα διασφαλίσει ότι θα έχουμε πάντα την ελευθερία να επιλέγουμε να πληρώσουμε με ένα δημόσιο μέσο πληρωμών – όχι μόνο σε φυσική μορφή, αλλά και ψηφιακά».
Ανέφερε ότι, σύμφωνα με έρευνα που διενήργησε το Ευρωσύστημα, το 66% των Ευρωπαίων ανέφεραν ότι θα τους ενδιέφερε να δοκιμάσουν το ψηφιακό ευρώ.
Σε σχέση με τα οφέλη για τους εμπόρους, ο κ. Cipollone είπε ότι σήμερα πολλοί Ευρωπαίοι έμποροι εξαρτώνται σε πολύ μεγάλο βαθμό από τα διεθνή σχήματα καρτών, τα οποία συχνά συνοδεύονται από υψηλές και αδιαφανείς προμήθειες και πρόσθεσε ότι αυτό ισχύει ιδίως για τους εμπόρους στην Κύπρο, όπου είναι υποχρεωτικό για τις επιχειρήσεις λιανικής να αποδέχονται πληρωμές με κάρτα.
Το ψηφιακό ευρώ θα προσφέρει μια ευρωπαϊκή εναλλακτική λύση που θα είναι αποδεκτή σε όλη τη ζώνη του ευρώ, επιτρέποντας έτσι στους εμπόρους να διαπραγματεύονται προμήθειες από ισχυρότερη θέση, πρόσθεσε.
Σημείωσε ότι με το ψηφιακό ευρώ, οι μικροί έμποροι μπορούν να αναμένουν ότι θα πληρώνουν περίπου τα μισά από ό,τι πληρώνουν σήμερα για τις ψηφιακές πληρωμές.
Αναφορικά με τα οφέλη για τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών, ο κ. Cipollone είπε ότι το ψηφιακό ευρώ έχει σχεδιαστεί κατά τρόπο ώστε να διασφαλίζεται ότι οι τράπεζες δεν θα χάσουν τον διαμεσολαβητικό τους ρόλο και πρόσθεσε ότι οι διακρατήσεις σε ψηφιακό ευρώ δεν θα τοκίζονται και θα υπόκεινται σε ανώτατα όρια, ώστε να αποφεύγεται ο κίνδυνος υπερβολικών εκροών καταθέσεων, ιδίως σε περιόδους έντασης.
Είπε, ακόμη, μεταξύ άλλων, ότι ενώ θα διαφυλάσσει τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, το ψηφιακό ευρώ θα διευκολύνει επίσης τις τράπεζες να προσφέρουν λύσεις πληρωμών στους πελάτες τους και πρόσθεσε πως το Ευρωσύστημα δεν θα χρεώνει προμήθειες για το σχήμα ή τον διακανονισμό και έτσι θα εξοικονομούνται ποσά που θα μπορούν να διανέμονται μεταξύ τραπεζών και εμπόρων.
Επίσης, αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στις ευρωπαϊκές υποδομές για τις ψηφιακές πληρωμές και στη σύμπραξή δημόσιου και ιδιωτικού τομέα σε ό,τι αφορά τη βελτίωση της ανθεκτικότητας των συστημάτων πληρωμών και την ενίσχυση της αυτονομίας.
Στον χαιρετισμό του, ο Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, Χριστόδουλος Πατσαλίδης, τόνισε ότι το ψηφιακό ευρώ αφορά στη διασφάλιση μιας ασφαλούς, κυρίαρχης ευρωπαϊκής επιλογής πληρωμών σε μια ολοένα πιο ψηφιακή οικονομία, σε έναν κόσμο που απαιτεί βεβαιότητα μέσα σε περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας.
Στην συνέχεια, ο κ. Πατσαλίδης αναφέρθηκε στον καθοριστικό ρόλο του κ. Cipollone στην προώθηση της πρωτοβουλίας για το ψηφιακό ευρώ — ενός σημαντικού και στρατηγικού σταθμού στη συνεχή διαμόρφωση του νομισματικού συστήματος της ζώνης του ευρώ, όπως είπε.
Με την εμπειρογνωμοσύνη και το όραμά του, ο κ. Cipollone έχει συμβάλει καθοριστικά στη διαμόρφωση της μελλοντικής αρχιτεκτονικής της ευρωπαϊκής χρηματοπιστωτικής αγοράς, πρόσθεσε.
Ανέφερε ότι στον πυρήνα αυτού του οράματος βρίσκεται ένας θεμελιώδης σκοπός της κεντρικής τραπεζικής: η εξυπηρέτηση του δημόσιου συμφέροντος, παρέχοντας στους Ευρωπαίους μια κυρίαρχη, ανθεκτική και καθολικά αποδεκτή ψηφιακή μορφή πληρωμής.
Αυτή είναι μια θέση, σύμφωνα με τον Διοικητή της ΚΤΚ, την οποία ο κ. Cipollone έχει εκφράσει με συνέπεια και σαφήνεια κατά τις επανειλημμένες συμμετοχές του στις ακροάσεις της Επιτροπής Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων (ECON) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, όπου έχει υπογραμμίσει πώς η έντονη εξάρτηση της Ευρώπης από μη ευρωπαϊκούς παρόχους πληρωμών δημιουργεί κινδύνους για την ανθεκτικότητα, τον ανταγωνισμό, την αυτονομία και τη δυνατότητα της ηπείρου να ενεργεί ανεξάρτητα σε μια ολοένα πιο ψηφιακή παγκόσμια οικονομία.
Τέλος, ο κ. Πατσαλλίδης είπε ότι στο πλαίσιο της κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, έχουμε εκφράσει τη δέσμευσή μας για την ολοκλήρωση του πακέτου για το Ενιαίο Νόμισμα το συντομότερο δυνατό.
«Καθώς το Συμβούλιο έχει εγκρίνει τη Γενική Προσέγγιση, είμαστε έτοιμοι να συνεργαστούμε με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στους τριλόγους, καθώς εισερχόμαστε στο τελευταίο μίλι προς τη θέσπιση νομικής βεβαιότητας για το έργο του ψηφιακού ευρώ», κατέληξε.
Στην ομιλία του, ο Ευρωβουλευτής του ΔΗΣΥ και του ΕΛΚ, Μιχάλης Χατζηπαντέλα ανέδειξε τη σημασία της ενεργού συμμετοχής της Κύπρου στον ευρωπαϊκό διάλογο για το ψηφιακό ευρώ, καθώς και την ανάγκη ουσιαστικής και έγκαιρης ενημέρωσης των πολιτών και του επιχειρηματικού κόσμου.
Ο κ. Χατζηπαντέλα τόνισε ότι «η σημερινή διάσκεψη αποδεικνύει πως η Κύπρος, αν και μικρή χώρα, μπορεί να διαδραματίσει ενεργό και ουσιαστικό ρόλο στον διάλογο και στην ανάπτυξη του ψηφιακού ευρώ, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών αποφάσεων που θα καθορίσουν το χρηματοοικονομικό περιβάλλον των επόμενων ετών».
Ο Ευρωβουλευτής επεσήμανε ότι το ψηφιακό ευρώ θα διασφαλίσει την κεντρικότητα των δημόσιων χρημάτων, θα προσφέρει ταχύτατες και χαμηλού κόστους πανευρωπαϊκές πληρωμές, θα ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και θα αποτελέσει ένα ασφαλές και περιεκτικό μέσο πληρωμής για 450 εκατομμύρια πολίτες, χωρίς να υπονομεύεται ο ρόλος των τραπεζών.
Στον χαιρετισμό του, ο Γενικός Διευθυντής του Συνδέσμου Τραπεζών Κύπρου, Μάριος Σκανδάλης, είπε ότι «η υλοποίηση του ψηφιακού ευρώ έρχεται σε ένα κρίσιμο σημείο καμπής. Καθώς ο κόσμος ψηφιοποιείται με ταχύτατους ρυθμούς, η Ευρωζώνη οφείλει να διασφαλίσει ότι το κοινό μας νόμισμα παραμένει επίκαιρο, ανθεκτικό και ασφαλές για χρήση από όλους».
