‘Ερευνα αντιντάμπινγκ για το διχλωροσιλάνιο από την Ιαπωνία, που χρησιμοποιείται στην κατασκευή τσιπ, ξεκίνησε η Κίνα κλιμακώνοντας την διαμάχη της με το Τόκιο λίγο αφότου Ιάπωνες αξιωματούχοι εξέφρασαν την ενόχλησή τους για τους εμπορικούς περιορισμούς του Πεκίνου που θα μπορούσαν να επηρεάσουν πάνω από το 40% των κινεζικών εξαγωγών προς την χώρα.
Το διχλωροσιλάνιο χρησιμοποιείται κυρίως σε λεπτές μεμβράνες που απαιτούνται για την παραγωγή διάφορων τύπων τσιπ, σύμφωνα με το υπουργείο Εμπορίου της Κίνας. Η έρευνα αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός ενός έτους, αλλά θα μπορούσε να παραταθεί για έξι επιπλέον μήνες, σύμφωνα με ανακοίνωση του κινεζικού υπουργείου.
Πρόκειται για τον τελευταίο γύρο κλιμάκωσης της διαμάχης που έχει ξεσπάσει μεταξύ των δύο χωρών μετά τη δήλωση της πρωθυπουργού της Ιαπωνίας, Σανάε Τακαΐτσι, η οποία υπονόησε στις αρχές Νοεμβρίου πως το Τόκιο θα μπορούσε να επέμβει στρατιωτικά σε περίπτωση επίθεσης εναντίον της Ταϊβάν, νήσο που το Πεκίνο θεωρεί κινεζική επαρχία.
Περιορισμοί στις εξαγωγές ειδών διπλής χρήσης
Μία ημέρα νωρίτερα, το Πεκίνο ανακοίνωσε πιο αυστηρούς ελέγχους όσον αφορά τις εξαγωγές στη Ιαπωνία προϊόντων που μπορούν να έχουν διπλή χρήση, πολιτική και στρατιωτική, κι ενδέχεται να συμπεριλαμβάνουν σπάνιες γαίες.
Όπως ανακοίνωσε το υπουργείο Εμπορίου της Κίνας την Τρίτη, θα γίνουν πιο αυστηροί οι περιορισμοί στις παραδόσεις στην Ιαπωνία «αγαθών διπλής χρήσης» με άμεση ισχύ.
Αν και η ανακοίνωση του κινεζικού υπουργείου εμπορίου δεν αναφέρεται σε συγκεκριμένα αγαθά, τροφοδότησε στην Ιαπωνία την ανησυχία πως η Κίνα θα περιορίσει τις παραδόσεις κρίσιμης σημασίας ορυκτών και σπανίων γαιών, κάποιες από τις οποίες φιγουράρουν σε κατάλογο του Πεκίνου με τα είδη διπλής χρήσης.
Ο όρος σπάνιες γαίες αναφέρεται σε μεταλλικά στοιχεία απόλυτα απαραίτητα για ολόκληρους τομείς οικονομικής δραστηριότητας (αυτοκινητοβιομηχανία, πηγές ανανεώσιμης ενέργειας, πληροφορική, άμυνα…) καθώς χρησιμεύουν για την κατασκευή ισχυρών μαγνητών, καταλυτών και ηλεκτρονικών συστατικών, μεταξύ άλλων.
Η Κίνα όχι μόνο είναι κυρίαρχη στην εξόρυξη σπανίων γαιών, αλλά έχει σχεδόν το μονοπώλιο στη διύλισή τους.
Η κρατική εφημερίδα China Daily ανέφερε ότι το Πεκίνο εξετάζει αυστηρότερες αναθεωρήσεις των αδειών εξαγωγής για ορισμένα είδη που σχετίζονται με τις σπάνιες γαίες. Εκτός του ότι αποτελούν σημαντική πρώτη ύλη για μπαταρίες και εμπορικά ηλεκτρονικά είδη, τα στοιχεία αυτά χρησιμοποιούνται ευρέως για την παραγωγή στρατιωτικού εξοπλισμού, συμπεριλαμβανομένων των μαγνητών υψηλής αντοχής που χρησιμοποιούνται σε συστήματα καθοδήγησης πυραύλων και κινητήρες μαχητικών αεροσκαφών.
Η Ιαπωνία βασιζόταν στην Κίνα για περίπου το 70% των εισαγωγών σπάνιων γαιών από το 2024, σύμφωνα με τον Ιαπωνικό Οργανισμό Μετάλλων και Ενεργειακής Ασφάλειας.
Το μέγεθος του αντίκτυπου
Αντιδρώντας το υπουργείο Εξωτερικών της Ιαπωνίας εξέδωσε επίσημη διαμαρτυρία προς τον Σι Γιονγκ, δεύτερο στην ιεραρχία της πρεσβείας της Κίνας στο Τόκιο, σχετικά με τους ελέγχους εξαγωγών του Πεκίνου εκφράζοντας «την σθεναρή διαμαρτυρία» της ιαπωνικής κυβέρνησης και απαιτώντας την απόσυρση των μέτρων.
Οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι τα είδη διπλής χρήσης που εισάγει η Ιαπωνία από την Κίνα ανέρχονται συνολικά σε 10,7 τρισ. γιεν (68,4 δισ. δολάρια), περίπου το 42% των συνολικών εισαγωγών αγαθών της Ιαπωνίας από την Κίνα το 2024, σύμφωνα με τον Takahide Kiuchi, οικονομολόγο στο Ινστιτούτο Έρευνας Nomura.
Κατά τον Kiuchi, εάν οι νέοι έλεγχοι ισχύσουν για τις σπάνιες γαίες, η Ιαπωνία θα υποστεί σημαντικό πλήγμα. Εάν οι περιορισμοί στις εξαγωγές σπάνιων γαιών διαρκέσουν τρεις μήνες, η οικονομική ζημία θα ανέλθει σε περίπου 660 δισ. γιεν, μειώνοντας την οικονομική παραγωγή της Ιαπωνίας κατά 0,11%, εκτίμησε.
Οι αυστηρότεροι έλεγχοι πάντως θα μπορούσαν να αφορούν πολύ περισσότερα υλικά. Ο κατάλογος ελέγχου ειδών διπλής χρήσης της Κίνας περιλαμβάνει πάνω από 800 είδη, από χημικά, ηλεκτρονικά είδη και αισθητήρες έως εξοπλισμό και τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται στη ναυτιλία και την αεροδιαστημική.
Εσκεμμένη η απροσδιοριστία;
Για την εταιρεία συμβούλων Teneo, η απροσδιοριστία πάντως της διατύπωσης της κινεζικής ανακοίνωσης ενδέχεται να ήταν εσκεμμένη, να είχε στόχο να αναγκάσει την Τακαΐτσι να υιοθετήσει τόνο πιο συμφιλιωτικό έναντι του Πεκίνου. «Η σύντομη ανακοίνωση του υπουργείου Εμπορίου της Κίνας είναι αόριστη, κι ο αντίκτυπος των νέων μέτρων μπορεί να είναι από εντελώς συμβολικός ως, αντιθέτως, πολύ σοβαρός», παρατήρησε.
Εγείροντας ανησυχία στην Ιαπωνία για τη διαθεσιμότητα απόλυτα απαραίτητων εισαγόμενων κινεζικών βιομηχανικών αγαθών, η ανακοίνωση ασκεί άμεση πίεση στην Τακαΐτσι για να κάνει παραχωρήσεις», σύμφωνα με την ίδια πηγή.
«Πιθανό σενάριο είναι ότι (η Κίνα) θα απορρίψει αρχικά κάποια αιτήματα αδειών εξαγωγής, κάτι που θα οδηγήσει σε ήσσονες αναταράξεις στις αλυσίδες εφοδιασμού, αλλά θα σημάνει τον κίνδυνο μεγαλύτερου αντίκτυπου αν το Τόκιο δεν λάβει μέτρα για τη συμφιλίωση», πρόσθεσε η Teneo.
Με πληροφορίες από Bloomberg