Μέτρια καθαρή αυστηροποίηση των πιστοδοτικών κριτηρίων για δάνεια ή πιστωτικές γραμμές προς επιχειρήσεις ανέφεραν οι τράπεζες της ζώνης του ευρώ το δεύτερο τρίμηνο του 2026, σύμφωνα με ανακοίνωση που δημοσίευσε την Τρίτη η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για την έρευνα τραπεζικών χορηγήσεων του Ιουλίου.
Σύμφωνα με την ΕΚΤ, το καθαρό ποσοστό των τραπεζών που ανέφεραν αυστηροποίηση των πιστοδοτικών κριτηρίων για δάνεια προς επιχειρήσεις διαμορφώθηκε στο 7%. Η αυστηροποίηση ήταν χαμηλότερη από την πρόβλεψη των τραπεζών στον προηγούμενο γύρο της έρευνας, όταν ανέμεναν καθαρό ποσοστό 19%.
Οι τράπεζες ανέφεραν επίσης καθαρή αυστηροποίηση των πιστοδοτικών κριτηρίων για τα δάνεια προς νοικοκυριά για αγορά κατοικίας, με καθαρό ποσοστό 9%, καθώς και για την καταναλωτική πίστη και λοιπά δάνεια προς νοικοκυριά, με καθαρό ποσοστό 12%.
Η ΕΚΤ αναφέρει ότι οι αντιλαμβανόμενοι κίνδυνοι για τις οικονομικές προοπτικές και η χαμηλότερη ανοχή των τραπεζών στον κίνδυνο παρέμειναν οι κύριοι παράγοντες που συνέβαλαν στην αυστηροποίηση, καθώς οι τράπεζες παραμένουν ιδιαίτερα προσεκτικές απέναντι σε κινδύνους που συνδέονται με γεωπολιτικές και ενεργειακές εξελίξεις.
Για το τρίτο τρίμηνο του 2026, οι τράπεζες αναμένουν περαιτέρω αυστηροποίηση των πιστοδοτικών κριτηρίων σε όλες τις κατηγορίες δανείων.
Αυστηρότεροι όροι και αύξηση απορρίψεων
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, οι συνολικοί όροι και προϋποθέσεις των τραπεζών, δηλαδή οι πραγματικοί όροι που συμφωνούνται στις δανειακές συμβάσεις, έγιναν αυστηρότεροι για όλα τα τμήματα δανείων, κυρίως λόγω υψηλότερων επιτοκίων.
Οι τράπεζες ανέφεραν καθαρή αύξηση του ποσοστού των απορριφθεισών αιτήσεων δανείων για όλες τις ομάδες δανειοληπτών. Η αύξηση ήταν υψηλότερη για την καταναλωτική πίστη από ό,τι για τα δάνεια προς επιχειρήσεις και τα στεγαστικά δάνεια.
Παράλληλα, το δεύτερο τρίμηνο του 2026, οι τράπεζες της ζώνης του ευρώ ανέφεραν ελαφρά καθαρή αύξηση της ζήτησης για δάνεια ή πιστωτικές γραμμές προς επιχειρήσεις, με καθαρό ποσοστό 3%.
Η αύξηση αυτή ήταν αντίθετη με τις προσδοκίες των τραπεζών στην προηγούμενη έρευνα, όταν ανέμεναν έντονη μείωση, με καθαρό ποσοστό -10%.
Σύμφωνα με την ΕΚΤ, η ζήτηση δανείων από επιχειρήσεις στηρίχθηκε από την αυξημένη ανάγκη για αποθέματα και κεφάλαιο κίνησης, τη ζήτηση για πάγιες επενδύσεις από μεγάλες επιχειρήσεις και άλλες χρηματοδοτικές ανάγκες που συνδέονται με αναχρηματοδότηση και αναδιάρθρωση χρέους.
Οι τράπεζες ανέφεραν αύξηση της ζήτησης για κάλυψη αναγκών ρευστότητας, αλλά εκτίμησαν ότι η συνολική εικόνα παραμένει μικτή και εξαρτάται από τις μελλοντικές γεωπολιτικές εξελίξεις.
Μείωση στη ζήτηση δανείων
Η ζήτηση για στεγαστικά δάνεια μειώθηκε σημαντικά το δεύτερο τρίμηνο του 2026, με καθαρό ποσοστό -15%, αν και λιγότερο από όσο ανέμεναν οι τράπεζες το προηγούμενο τρίμηνο, όταν προέβλεπαν -20%.
Η επιδείνωση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης και οι μεταβολές των επιτοκίων αποτέλεσαν τους βασικούς παράγοντες που επιβάρυναν τη ζήτηση στεγαστικών δανείων, ενώ αρνητικά επέδρασαν και οι επιδεινούμενες προοπτικές της αγοράς κατοικίας.
Η ζήτηση για καταναλωτική πίστη και λοιπά δάνεια προς νοικοκυριά συνέχισε να υποχωρεί, με καθαρό ποσοστό -2%, σε αντίθεση με τις προσδοκίες των τραπεζών για ισχυρότερη μείωση, -9%.
Η χαμηλότερη καταναλωτική εμπιστοσύνη ήταν ο κύριος παράγοντας της μείωσης της ζήτησης για καταναλωτική πίστη, ακολουθούμενη από τη συγκρατημένη δαπάνη για διαρκή αγαθά και τις μεταβολές των επιτοκίων.
Για το τρίτο τρίμηνο του 2026, οι τράπεζες αναμένουν περαιτέρω μείωση στη ζήτηση στεγαστικών δανείων, με καθαρό ποσοστό -12%, ενώ η ζήτηση για καταναλωτική πίστη αναμένεται να παραμείνει αμετάβλητη.
Σύμφωνα με την ΕΚΤ, η πρόσβαση των τραπεζών της ζώνης του ευρώ σε χρηματοδότηση από καταθέσεις λιανικής, χρεωστικούς τίτλους και αγορές χρήματος επιδεινώθηκε ελαφρά το δεύτερο τρίμηνο του 2026.
Η πρόσβαση σε χρηματοδότηση μέσω τιτλοποιήσεων παρέμεινε σε γενικές γραμμές αμετάβλητη.
Τόσο η βραχυπρόθεσμη όσο και η μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση συνέβαλαν στην επιδείνωση της πρόσβασης στη συνολική χρηματοδότηση από καταθέσεις λιανικής.
Όπως αναφέρεται, κατά τους επόμενους τρεις μήνες, οι τράπεζες αναμένουν περαιτέρω επιδείνωση της πρόσβασης σε χρηματοδότηση μέσω χρεωστικών τίτλων, καταθέσεων λιανικής και αγορών χρήματος, αλλά αμετάβλητη πρόσβαση στις τιτλοποιήσεις.
Την ίδια ώρα, το δεύτερο τρίμηνο του 2026, οι τράπεζες της ζώνης του ευρώ ανέφεραν καθαρό αυστηροποιητικό αντίκτυπο των δεικτών μη εξυπηρετούμενων δανείων και άλλων δεικτών πιστωτικής ποιότητας στα πιστοδοτικά τους κριτήρια για δάνεια προς επιχειρήσεις και για καταναλωτική πίστη.
Τα πιστοδοτικά κριτήρια για τα στεγαστικά δάνεια παρέμειναν σε γενικές γραμμές ανεπηρέαστα.
Για το τρίτο τρίμηνο του 2026, οι τράπεζες αναμένουν περαιτέρω αυστηροποιητικό αντίκτυπο των δεικτών πιστωτικής ποιότητας στα πιστοδοτικά κριτήρια για δάνεια προς επιχειρήσεις και καταναλωτική πίστη.
Για δάνεια προς πράσινες επιχειρήσεις και επιχειρήσεις που σημειώνουν πρόοδο στην πράσινη μετάβασή τους, οι τράπεζες της ζώνης του ευρώ ανέφεραν καθαρή χαλαρωτική επίδραση της κλιματικής αλλαγής στα πιστοδοτικά κριτήρια και θετικό αντίκτυπο στη ζήτηση κατά τους τελευταίους 12 μήνες.
Αντίθετα, για επιχειρήσεις με υψηλές εκπομπές χωρίς αξιόπιστα σχέδια κλιματικής μετάβασης, οι τράπεζες ανέφεραν αυστηροποιητική επίδραση στα πιστοδοτικά κριτήρια και μικρή καθαρή μείωση της ζήτησης δανείων.
