Η απόφαση των Ηνωμένων Πολιτειών να συμμετάσχουν στην κοινή παρέμβαση με την Ιαπωνία για τη στήριξη του γιεν αποτελεί μία από τις σημαντικότερες κινήσεις στις αγορές συναλλάγματος των τελευταίων δεκαετιών.
Πρόκειται για την πρώτη συντονισμένη αγορά γεν από ΗΠΑ και Ιαπωνία από το 1998, μια εξέλιξη που οι αναλυτές θεωρούν ότι αποκαλύπτει την αυξανόμενη ανησυχία της Ουάσινγκτον όχι μόνο για την κατάρρευση του ιαπωνικού νομίσματος, αλλά και για τις πιθανές επιπτώσεις στις αμερικανικές αγορές ομολόγων και στη διεθνή χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Το γεν βρέθηκε στο χαμηλότερο επίπεδο εδώ και σχεδόν 40 χρόνια
Το ιαπωνικό νόμισμα κατρακύλησε την περασμένη εβδομάδα έως τα 163,73 γεν ανά δολάριο, επίπεδο που αποτελεί χαμηλό σχεδόν τεσσάρων δεκαετιών. Μετά τη συντονισμένη παρέμβαση των δύο κυβερνήσεων, ανέκαμψε γρήγορα προς τα 157,57 γεν, δείχνοντας πόσο ισχυρό ήταν το μήνυμα προς τις αγορές.
Η παρέμβαση αποτελεί και την πρώτη συντονισμένη δράση των δύο χωρών μετά την επέμβαση της G7 το 2011, όταν είχε αποφασιστεί η αποδυνάμωση του γεν μετά τον καταστροφικό σεισμό και το πυρηνικό ατύχημα στη Φουκουσίμα.
Ο πραγματικός φόβος της Ουάσινγκτον ήταν τα αμερικανικά ομόλογα
Πίσω από την απόφαση κρύβεται ένας πολύ μεγαλύτερος κίνδυνος από την ισοτιμία του γιεν.
Η Ιαπωνία είναι ο μεγαλύτερος ξένος κάτοχος αμερικανικών κρατικών ομολόγων. Εάν το Τόκιο επιχειρούσε μόνο του να στηρίξει το νόμισμά του, θα μπορούσε να αναγκαστεί να πουλήσει μεγάλες ποσότητες αμερικανικών κρατικών ομολόγων για να χρηματοδοτήσει τις παρεμβάσεις.
Ένα τέτοιο σενάριο θα ασκούσε ανοδικές πιέσεις στις αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων, σε μια περίοδο που το κόστος δανεισμού στις ΗΠΑ ήδη αυξάνεται.
Η επικεφαλής οικονομολόγος Ασίας της Oxford Economics, Louise Loo, εκτιμά ότι αυτός ήταν πιθανότατα ένας από τους βασικούς λόγους της αμερικανικής συμμετοχής, καθώς η Ουάσινγκτον είχε ισχυρό κίνητρο να αποτρέψει αναταράξεις στη δική της αγορά κρατικού χρέους.
Το «όπλο» της Fed που αποτρέπει τις αναγκαστικές πωλήσεις
Ιδιαίτερη σημασία απέδωσαν οι αγορές στην απόφαση της Ιαπωνίας να χρησιμοποιήσει στο εξής τη διευκόλυνση FIMA Repo της Federal Reserve.
Μέσω του συγκεκριμένου μηχανισμού, οι ξένες κεντρικές τράπεζες μπορούν να αντλούν δολαριακή ρευστότητα, χρησιμοποιώντας ως εγγύηση αμερικανικά ομόλογα, χωρίς να χρειάζεται να τα πουλήσουν.
Οι αναλυτές θεωρούν ότι αυτό αποτελεί ένα σαφές μήνυμα πως η Ιαπωνία διαθέτει πλέον έναν τρόπο να στηρίζει το νόμισμά της χωρίς να προκαλεί πιέσεις στην αγορά των αμερικανικών Treasuries.
Νέα φάση στις σχέσεις ΗΠΑ – Ιαπωνίας
Η παρέμβαση έχει και έντονη γεωπολιτική διάσταση.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι η συμμετοχή της Ουάσινγκτον έγινε τόσο για τη στήριξη της Ιαπωνίας όσο και για τη διατήρηση της παγκόσμιας οικονομικής σταθερότητας.
Ο Jesper Koll της Monex, που μίλησε στο CNBC, εκτιμά ότι η συνεργασία αυτή σηματοδοτεί μια «νέα φάση» στις σχέσεις Ουάσινγκτον και Τόκιο, στέλνοντας παράλληλα μήνυμα και προς την Κίνα ότι οι δύο σύμμαχοι είναι διατεθειμένοι να κινηθούν συντονισμένα όταν απαιτείται.
Η παρέμβαση αρκεί μόνο για λίγο
Παρά τη θετική αντίδραση των αγορών, οι περισσότεροι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι οι παρεμβάσεις στην αγορά συναλλάγματος μπορούν να αγοράσουν χρόνο, όχι όμως να αλλάξουν τη μακροπρόθεσμη πορεία του γεν.
Η πραγματική λύση, όπως επισημαίνουν, περνά μέσα από την ομαλοποίηση της νομισματικής πολιτικής της Τράπεζας της Ιαπωνίας με σταδιακές αυξήσεις επιτοκίων και περιορισμό των αγορών κρατικών ομολόγων που εξακολουθούν να διατηρούν τεχνητά χαμηλές τις αποδόσεις.
Ο Robin Brooks του Brookings Institution είπε στο CNBC ότι η συμμετοχή των ΗΠΑ δημιούργησε περισσότερα ερωτήματα, καθώς πληροφορίες ανέφεραν ότι η Ουάσινγκτον χρηματοδότησε μέρος της παρέμβασης πουλώντας ευρώ αντί για δολάρια, κάτι που χαρακτηρίζει ασυνήθιστο και πιθανώς λιγότερο αποτελεσματικό.
Τι σημαίνει για τις αγορές
Η ιστορική παρέμβαση δείχνει ότι η αδυναμία του γιεν έχει πλέον μετατραπεί σε παγκόσμιο ζήτημα και δεν αφορά αποκλειστικά την Ιαπωνία.
Για τους επενδυτές, το μήνυμα είναι διπλό: οι κυβερνήσεις είναι διατεθειμένες να παρέμβουν όταν η αστάθεια απειλεί τη διεθνή χρηματοπιστωτική σταθερότητα, αλλά οι αγορές γνωρίζουν ότι χωρίς ουσιαστικές αλλαγές στη νομισματική πολιτική της Ιαπωνίας, οι πιέσεις στο γεν είναι πιθανό να επανεμφανιστούν τους επόμενους μήνες.
