Προεδρική χάρη στον Χαράλαμπο Χρυσάνθου, γνωστό ως Χάμπουργκερ, δίνει η κυβέρνηση ο οποίος βρισκόταν στο πρόγραμμα προστασίας μαρτύρων, μετά την καταδίκη του σε 35 χρόνια φυλάκιση, τον Ιούλιο του 2020 για δύο υποθέσεις απόπειρας φόνου, με συνολικά πέντε θύματα, σε Λάρνακα και Αγία Νάπα, ενώ το Μάιο του ίδιου έτους, είχε καταδικαστεί σε ποινή φυλάκισης πέντε ετών για υπόθεση βιασμού και ξυλοδαρμό γυναίκας.
Την υπόθεση έφερε στο φως ο REPORTER.
Μιλώντας στην κρατική τηλεόραση, ο διευθυντής του γραφείου του Προέδρου της Δημοκρατίας, Βίκτωρας Παπαδόπουλος, υποστήριξε ότι πρόκειται για συνήθη διεθνή πρακτική, που εφαρμόζεται και στην Κύπρο, σημειώνοντας ότι το εν λόγω πρόσωπο θα παραμείνει στο εξωτερικό μέχρι την ολοκλήρωση της ποινής του, λέγοντας παράλληλα ότι υπήρξαν καταδίκες από τη μαρτυρία του.
Όπως ανέφερε ο κ. Παπαδόπουλος κληθείς να σχολιάσει το σχετικό δημοσίευμα, είπε «τι να σχολιάσω; Μια διεθνής πρακτική, μια πρακτική που ακολουθείται στην Κύπρο όταν θα πρέπει να επιτευχθούν καταδίκες των μεγάλων ψαριών, των μεγάλων κεφαλιών γύρω από ένα έγκλημα, γίνεται συμφωνία με κάποιους που εμπλέκονται στην υπόθεση να μαρτυρήσουν και ξέρουν και μπορούν να μαρτυρήσουν, μπαίνουν σε ένα πρόγραμμα μαρτύρων. Θέλω να σας πω όμως ότι σε αυτή την περίπτωση δεν εξαιρέθηκε από τις κατηγορίες ο συγκεκριμένος που πήρε χάρη. Πήγε στο Δικαστήριο, καταδικάστηκε, παρόλο που μαρτύρησε, δόθηκε μια χάρη και θα πάει στο εξωτερικό».
Σημείωσε, «δεν μπορεί να επιστρέψει μέχρι να ολοκληρωθεί ο χρόνος που θα εκτίσει την ποινή του. Είναι διεθνής πρακτική και στην Κύπρο γίνεται, για να μπορέσουν να δεθούν υποθέσεις, να καταδικαστούν εγκέφαλοι, να καταδικαστούν ιθύνοντες των εγκλημάτων, να καταδικαστεί το μεγάλο ψάρι».
Καταληκτικά, είπε «δεν ξέρω την υπόθεση, δεν είμαι νομικός. Οι διωκτικές Αρχές έφθασαν σε μια συμφωνία για να υπάρξουν καταδίκες, υπήρξαν καταδίκες και ανάμεσα σε αυτές είναι και ο συγκεκριμένος που εξέτισε μέρος της ποινής του και η συμφωνία είναι να φύγει εκτός Κύπρου και να μείνει εκτός Κύπρου μέχρι να εκτίσει την ποινή του. Αν επιστρέψει στην Κύπρο ενεργοποιείται η ποινή του, αν προβεί σε κάποια αξιόποινη πράξη ενεργοποιείται η ποινή του».
Η ανακοίνωση της Νομικής Υπηρεσίας
«Η προεδρική χάρη που δίδεται από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας με τη σύμφωνο γνώμη του Γενικού Εισαγγελέα και του Βοηθού Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, δεν αποτελεί αθώωση ούτε διαγραφή εγκληματικών πράξεων.
Πρόκειται για συνταγματική προβλεπόμενη εξουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας, η οποία εφαρμόζεται σε εξαιρετικές περιπτώσεις και λαμβάνει υπ’ όψιν σειρά παραγόντων, όπως η συνεργασία με τις Αρχές, η απονομή της Δικαιοσύνης, ζητήματα ασφάλειας, μεταξύ άλλων του κοινωνικού συνόλου, και η ανάγκη προστασίας της ζωής όχι μόνο του μάρτυρα αλλά και της οικογένειάς του. Η τυχόν μετεγκατάσταση μάρτυρα σε άλλη χώρα εντάσσεται ακριβώς σε αυτό το πλαίσιο προστασίας.
Το συγκεκριμένο πρόσωπο για το οποίο γίνεται αναφορά στο δημοσίευμα, μετά από την καταδίκη του και την επιβολή ποινής, εντάχθηκε στο Σχέδιο Προστασίας Μαρτύρων και Συνεργατών της Δικαιοσύνης (ο περί Προστασίας Μαρτύρων Νόμος του 2001 (95(I)/2001) με σκοπό να καταστεί μάρτυρας κατηγορίας σε δύο σοβαρές υποθέσεις απόπειρας φόνου εναντίον προσώπου που είχε ήδη καταδικαστεί σε ισόβια φυλάκιση για πέντε φόνους εκ προμελέτης.
Στο Σχέδιο Προστασίας Μαρτύρων και Συνεργατών της Δικαιοσύνης προβλέπονται τα είδη προστασίας τόσο του μάρτυρα όσο και του στενού οικογενειακού περιβάλλοντός του, που μπορεί ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας να αποφασίσει αναλόγως της εκάστοτε περίπτωσης.
Το Σχέδιο Προστασίας Μαρτύρων και Συνεργατών της Δικαιοσύνης, που αποτελεί διεθνής πρακτική, δεν θεσμοθετήθηκε για να επιβραβεύει εγκληματίες. Θεσμοθετήθηκε γιατί σε υποθέσεις οργανωμένου και σοβαρού εγκλήματος, πολλές φορές μόνο κάποιος που εμπλέκετο στην εγκληματική δράση μπορεί να αποκαλύψει την αλήθεια.
Όταν ένας μάρτυρας καταθέτει εναντίον προσώπων που εμπλέκονται σε σοβαρές εγκληματικές υποθέσεις δεν εκτίθεται μόνο ο ίδιος. Εκτίθενται και τα μέλη της οικογένειάς του, τα οποία δεν φέρουν ευθύνη για τις πράξεις του, ούτε για την απόφασή του να συνεργαστεί με τις διωκτικές Αρχές. Το Κράτος οφείλει να προστατεύσει αυτά τα πρόσωπα και κατ’ επέκταση και την κοινωνία ολόκληρη, διότι, κατ’ αυτό τον τρόπο, προστατεύει την αξιοπιστία του συστήματος απονομής της Δικαιοσύνης, αφού, σε αντίθετη περίπτωση, θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο να πειστεί ο οποιοσδήποτε να συνεργαστεί με τις Αρχές.
Υπό το φως των ανωτέρω είναι που λήφθηκε η απόφαση για απονομή χάριτος. Τονίζεται ότι, τυχόν παραβίαση όρων που έχουν τεθεί στο εν λόγω πρόσωπο μέσω της απονομής χάριτος αυτόματα ενεργοποιούν την επιβληθείσα σε αυτόν ποινή».
Η απόφαση για τη χάρη
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, άσκησε το δικαίωμα απονομής χάρης μετά από σύμφωνη εισήγηση του Γενικού Εισαγγελέα και του Βοηθού Γενικού Εισαγγελέα, ενώ είχε προηγηθεί θετική εισήγηση από το Συμβούλιο Αποφυλάκισης.
Στην απόφαση φέρεται να περιλαμβάνεται αυστηρός όρος, σύμφωνα με τον οποίο ο «Χάμπουργκερ» υποχρεώθηκε να εγκαταλείψει την Κυπριακή Δημοκρατία μέχρι την 1η Ιουλίου 2026, ταξιδεύοντας αεροπορικώς ή ακτοπλοϊκώς, χωρίς δικαίωμα επιστροφής στις ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές μέχρι το 2040.
Μία από τις βαρύτερες ποινές που επιβλήθηκαν
Το Μόνιμο Κακουργιοδικείο Λάρνακας-Αμμοχώστου είχε επιβάλει στον κατηγορούμενο ποινή φυλάκισης 35 ετών, μία από τις αυστηρότερες που έχουν επιβληθεί στην κυπριακή δικαιοσύνη.
Κατά την ανακοίνωση της ποινής, το Δικαστήριο είχε επισημάνει ότι ο καταδικασθείς επέδειξε «ισοπεδωτική και ασύλληπτα προκλητική ασέβεια προς την ανθρώπινη ζωή», τονίζοντας ότι το γεγονός πως δεν υπήρξαν νεκροί οφειλόταν αποκλειστικά στην τύχη και όχι στις προθέσεις του δράστη.
Οι υποθέσεις που οδήγησαν στην καταδίκη
Η πρώτη υπόθεση αφορούσε απόπειρα φόνου στη Λάρνακα, τον Νοέμβριο του 2019, με θύμα τον Κωνσταντίνο Χαραλάμπους, γνωστό ως «Μαύρος».
Η δεύτερη υπόθεση αφορούσε ένοπλη επίθεση σε καφετέρια της Αγίας Νάπας τον Φεβρουάριο του 2020. Στόχος ήταν επιχειρηματίας, ωστόσο από τους πυροβολισμούς τραυματίστηκαν τέσσερα ακόμη άτομα, γεγονός που οδήγησε συνολικά σε τέσσερις κατηγορίες απόπειρας φόνου.
Παράλληλα, ο Χρυσάνθου είχε ήδη καταδικαστεί σε ξεχωριστή υπόθεση σε ποινή φυλάκισης πέντε ετών για βιασμό και πρόκληση βαριάς σωματικής βλάβης σε γυναίκα στην Πάφο.
Συνολικά είχε παραδεχθεί 24 κατηγορίες που περιλάμβαναν, μεταξύ άλλων, συνωμοσία προς διάπραξη φόνου, απόπειρες φόνου, παράνομη κατοχή και μεταφορά πυροβόλων όπλων και πυρομαχικών, κατοχή εκρηκτικών υλών καθώς και αδικήματα που σχετίζονταν με ναρκωτικά.
Το σκεπτικό του Δικαστηρίου
Στην απόφασή του, το Κακουργιοδικείο είχε περιγράψει με ιδιαίτερα αυστηρή γλώσσα τη συμπεριφορά του κατηγορουμένου.
Για την επίθεση στην Αγία Νάπα σημείωνε ότι πυροβόλησε με αυτόματο όπλο σε δημόσιο χώρο αδιακρίτως προς ανθρώπους που βρίσκονταν σε καφετέρια, ενώ γνώριζε ότι ο στόχος του δεν βρισκόταν εκεί.
Για την απόπειρα φόνου στη Λάρνακα, το Δικαστήριο ανέφερε ότι ενήργησε με επιμονή, προσήλωση και ιδιαίτερη ωμότητα, πυροβολώντας επανειλημμένα το θύμα υπό συνθήκες αιφνιδιασμού.
Έντονες αντιδράσεις
Η απόφαση για την απονομή προεδρικής χάρης έχει ήδη προκαλέσει έντονο δημόσιο διάλογο και πολιτικές αντιδράσεις, καθώς αφορά πρόσωπο που είχε καταδικαστεί για ιδιαίτερα σοβαρά εγκλήματα βίας.
